Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, vakıf evlatlarının galle fazlası alacaklarına hak kazanma tarihinin vakfiyedeki hükümler mi yoksa mahkeme kararı tarihi mi olduğuna dair kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun, Vakıflar Genel Müdürlüğünün bir vakfın galle fazlasını davacılara ödeme başvurusunu reddetmesi işleminin iptali yönündeki Danıştay Onuncu Dairesi kararının temyiz incelemesini konu almaktadır; davacılar, bir üst kuşaktan son kişinin vefat ettiği 2012 yılından itibaren galleye müstehak oldukları mahkeme kararıyla tespit edilmiş vakıf evlatları olup, Danıştay Onuncu Dairesi, galle fazlasının hak kazanılan bu tarihten itibaren ödenmesi gerekirken, mahkeme kararının kesinleştiği daha ileri bir tarihten başlatılmasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiş, temyiz eden idare ise ödemenin mahkeme kararının verildiği tarihten itibaren yapılması gerektiğini savunurken, tetkik hakimi onama yönünde görüş bildirmiştir.
DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2024/1285 E.  ,  2025/497 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1285
Karar No : 2025/497
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DİĞER DAVALI :... Bakanlığı
VEKİLİ : Huk. Müş. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1-... 2-... 3- ...4-... 5- ...6- ... 7- ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Onuncu Dairesinin 21/11/2023 tarih ve E:2023/722, K:2023/7197 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ...Vakfının galleye müstahak evlatları olan davacılar tarafından, vakfın 2012 ve 2013 yıllarına ait galle fazlasının ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Vakıflar Genel Müdürlüğü Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin ve bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen 27/09/2008 tarih ve 27010 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Vakıflar Yönetmeliği'nin 55. maddesinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 21/11/2023 tarih ve E:2023/722, K:2023/7197 sayılı kararıyla; Danıştay Onuncu Dairesince verilen davanın reddine yönelik 08/02/2021 tarih ve E:2016/4618, K:2021/304 sayılı kararın, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 03/03/2022 tarih ve E:2021/2501, K:2022/731 sayılı kararıyla bireysel işleme ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi üzerine bozma kararına uyularak; Vakıf hukukunda esas olan ve vakfedenin iradesini gösteren davacıların galleye müstahak vakıf evladı oldukları ... Vakfına ait vakfiyede, vakfın nesli kesilinceye kadar herhangi bir hayır hizmetinin olmadığı ve gallenin yani belirli giderler düştükten sonra kalan gelirin tamamının vakıf evlatlarına verileceğinin belirtildiği, öte yandan, vakfiyede gallenin dağıtımı usulü yönünden batın esasının (nesil/kuşak esası) kabul edildiği, buna göre bir üst kuşaktan hayatta kalan biri olması halinde gallenin alt kuşaklara ödenmemesi esasının belirlendiğinin görüldüğü,
Uyuşmazlıkta, davacılar tarafından bir üst kuşaktan hayatta kalan son kişi olan ...'nun 2012 yılında vefat etmesi üzerine galleye müstehak vakıf evladı olduklarının tespiti amacıyla 06/03/2013 tarihinde açılan davada, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ...Vakfının gallesine müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verildiği ve anılan kararın temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleştiğinin anlaşıldığı,
Buna göre, vakfedenin iradesini gösteren vakfiye hükümleri uyarınca, davacıların galleye müstehak vakıf evladı olduklarının mahkeme kararıyla tespit edildiği tarihten itibaren vakfiyede yer verilen şart uyarınca, bir üst kuşaktan hayatta kalan son kişinin vefat ettiği 2012 yılından itibaren galle fazlasının taraflarına ödenmesi gerekirken, davacılar tarafından, vakfın 2012 ve 2013 yıllarına ait galle fazlasının ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun, galle fazlasını almaya hak kazanılan tarihin ilk derece mahkemesi karar tarihi olduğundan bahisle davacılar hakkında mahkeme kararıyla yapılan tespitin 2014 yılında olduğu gerekçesiyle anılan tarihten önceki döneme ilişkin gallenin ödenmemesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, bireysel işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalılardan Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından, önceki mevzuat döneminde vakfiyeye göre gelir fazlasının nasıl ödeneceğinin Vakıflarda İntifa Haklarının Ne Suretle Tespit ve İta Edileceği Hakkında 23/12/1937 tarihli Vakıflar Nizamnamesi ve Vakıflar Nizamnamesi’ne ek Nizamname’nin 6. ve 7. maddelerinde düzenlendiği, anılan Nizamname ve ilgili mevzuat uyarınca Vakıflar Yönetmeliği’nde önceki dönemde galle fazlasının mahkeme kararının kesinleştiği tarih itibarıyla ödendiği, mevcut düzenleme ile mahkeme kararının verildiği tarih itibarıyla ödeme yapıldığı, davacıların iddialarının aksine bu durumun vakıf evlatlarının yararına olduğu, Yargıtay kararlarının da kendilerini destekler nitelikte bulunduğu, öte yandan, vakıf evladı olmanın, her zaman galle fazlası bakımından hak sahibi olunacağı anlamına gelmediği, davacılara mevzuat gereği 2014 ve 2015 yıllarında ödeme yapıldığı, mevzuatın tüm vakıf evlatlarına bu şekilde uygulandığı, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 7. maddesinde sonradan yapılan değişikliklere karşı açılan davanın Anayasa Mahkemesince reddedildiği iddialarıyla Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı Vakıflar Genel Müdürlüğünün yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; 4. fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 03/03/2022 tarih ve E:2021/2501, K:2022/731 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerden Vakıflar Genel Müdürlüğünün temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu bireysel işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 21/11/2023 tarih ve E:2023/722, K:2023/7197 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kullanılmayan...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı Vakıflar Genel Müdürlüğüne iadesine,
4. Kesin olarak, 03/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.