Danıştay 8. Dairesi, maden işletme izni olmadan yapılan üretimde hatalı verim oranı hesaplamasına dayalı idari para cezasının iptalini onayladı.
Özet: Maden işletme ruhsatı sahibine, işletme izni olmaksızın üretim yapıldığı gerekçesiyle uygulanan idari para cezasının iptaline yönelik davada, ilk derece mahkemesi, cezanın hesaplanmasında üretilen maden miktarının, davacının beyan ettiği ocak başı verim oranının hatalı yorumlanması sonucu yanlış belirlendiğini tespit ederek işlemi hukuka aykırı bulmuş ve cezayı iptal etmiştir; bu karar bölge idare mahkemesi tarafından onanmış ve davalı idarenin temyiz talebi de Danıştay tarafından reddedilerek, hatalı hesaplamaya dayalı idari para cezasının iptali kesinleşmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2025/3856Karar No : 2025/6380 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., T:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Van ili, Başkale ilçesi hudutları dahilindeki Sicil:... sayılı IV (c) grubu (antimuan) maden işletme ruhsat sahibi davacı tarafından, ruhsat sahasında işletme izni olmadan üretim yapıldığından bahisle tarafına toplamda 477.946,90 TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih E-... sayılı yazı ile bildirilen işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yapılan tetkikler sonucunda söz konusu sahada işletme izni düzenlenmeden 7 adet arama sondajı yapıldığı, bu sondajlardan 3 tanesinde ise cevher kesildiği ve toplamda 373,912 m³'lük hacim dahilinde üretim yapıldığının koordinatları belirtilmek suretiyle ortaya konulduğu görülmekle birlikte üretimi yapılan antimuan madeni miktarının tespitinde davacının maden işletme projesinde bildirdiği 6,5 ton/m³ cevher yoğunluğu ile 2022 yılı için sunduğu işletme faaliyet raporunda % 9 olarak beyan edildiği belirtilen ocak başı verim oranı dikkate alınarak hesaplama yapıldığı ve neticede sahadan 373,912 m³ x 6,5 ton/m³ x % 9 = 218,74 ton antimuan üretimi yapıldığı tespitine varıldığı, ancak davacı tarafından sunulan 29/04/2023 tarihli 01/01/2022-31/12/2022 dönemli işletme faaliyet raporunda 2022 yılında sahada gerçekleştirilen üretim faaliyetleri kapsamında ocak başı verim oranın % 0,09 olarak beyan edildiği, Mahkemenin 26/02/2024 tarihli ara kararına verilen yanıttan ise söz konusu işletme faaliyet raporundaki ocak başı verim oranın % 0,09 olduğu yönündeki beyanın gerçeği yansıtmadığı hususunda davacıya herhangi bir bildirim yapılmadığı ve raporun bildirildiği haliyle davalı kurum tarafından kabul gördüğü, davacı hakkında uygulanan para cezasının üretilen maden miktarına bağlı olarak nispi olarak hesaplandığı, bu kapsamda öncelikle üretilen madenin tonaj olarak netleştirilmesi gerektiği, davalı idarece sahada yapılan tetkikler sırasında üretilen ancak henüz sevki yapılmayan maden tespit edilemediğinden üretim yapılan alanın üç boyutlu modellemesi yapılarak toplamda 373,912 m³'lük hacim dahilinde üretim yapıldığı sonucuna varılması akabinde üretimi yapılan madenin miktarı hesaplanırken davacının maden işletme projesi ve 2022 yılı için sunduğu işletme faaliyet raporundaki parametrelere dayanıldığı ancak davacı tarafından sunulan 2022 işletme faaliyet raporunda ocak başı verim oranı % 0,09 olarak beyan edilmişken davaya konu işlemde bu oranın % 9 olarak hesaplamaya yansıtıldığı görülmekle hatalı olarak hesaplanan maden miktarına bağlı olarak davacıya 477.946,90 TL idari para cezası uygulanmasına dair davaya konu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, davalı idare tarafından bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih E:..., K:..., T:... sayılı kararıyla verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle temyiz başvurusunun incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, alınan kararların yeterli incelemeden yoksun ve hukuka aykırı olduğu, davanın usul ve esas yönlerinden reddi gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., T:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 02/07/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY :(X)- Dava, Van ili, Başkale ilçesi hudutları dahilindeki Sicil:... sayılı IV (c) grubu (antimuan) maden işletme ruhsat sahibi davacı tarafından, ruhsat sahasında işletme izni olmadan üretim yapıldığından bahisle tarafına toplamda 477.946,90 TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih E-... sayılı yazı ile bildirilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 6. bendinde; Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu belirtilmiş, "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesinin madde hükmünde sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği hükmü yer almış, aynı maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde "Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar."; (ı) bendinde ise, "Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar." Danıştay'da temyiz edilebilecek davalar arasında sayılmıştır.2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde, istinaf kanun yolu incelemesi sonucunda bölge idare mahkemelerince esas hakkında karara bağlanan dava türlerinden Danıştay'da temyize tabi olanların tahdidi olarak sayılmak suretiyle düzenlendiği, bu maddede tahdidi olarak sayılan konuların birbirinden bağımsız olduğu, bu nedenle bir davanın bu maddede sayılan konulardan birine ilişkin olması durumunda başkaca herhangi bir kritere bağlı olmaksızın temyiz incelemesine tabi olacağı açıktır.Açıklanan nedenlerle; madenle ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemden kaynaklandığı açık olan maden para cezasına ilişkin işleme karşı açılan davada, Bölge İdare Mahkemesince verilen temyiz isteminin incelenmeksizin reddi kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmamaktayım.