Danıştay, Mesleki Yeterlilik Kurumunun ön ve yardımcı muhasebe elemanı ulusal meslek standartlarını belirleme yetkisinin, özel kanunlarla düzenlenen meslekler çerçevesinde değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir sendikanın itirazı üzerine, Danıştay Onuncu Dairesinin, 2016/1 sayılı Ulusal Meslek Standartları Tebliğinde yer alan "ön muhasebe elemanı (seviye 4)" ve "yardımcı muhasebe elemanı (seviye 5)" meslek standartlarının iptaline yönelik davayı reddeden kararının temyizen incelenmesi talebini konu almaktadır; alt mahkeme kararında, Mesleki Yeterlilik Kurumunun kanunla düzenlenmiş, lisans eğitimi gerektiren meslekler haricindeki alanlarda ulusal meslek standartları belirleme yetkisi olduğu ve dava konusu mesleklerin tanım ve kapsamının ilgili mevzuat çerçevesinde incelendiği belirtilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2024/307Karar No : 2025/540 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sendikası KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: Danıştay Onuncu Dairesinin 29/09/2022 tarih ve E:2017/1439, K:2022/4248 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: 12/02/2016 tarih ve 29622 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2016/1 sayılı Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğ'in "Ön Muhasebe Elemanı (Seviye 4)" başlıklı Ek-14 sayılı eki ile "Yardımcı Muhasebe Elemanı (Seviye 5)" başlıklı Ek-15 sayılı ekinin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 29/09/2022 tarih ve E:2017/1439, K:2022/4248 sayılı kararıyla; Dava konusu düzenlemenin tesis edildiği tarihteki haliyle, 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesi, "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin 1.fıkrasının (e) bendi, "Meslekî Yeterlilik Kurumu" başlıklı 3.maddesi, "Kurumun görev ve yetkileri" başlıklı 4. maddesi, "Ulusal meslek standartlarının ve ulusal yeterliliklerin hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 21. maddesi; 19/10/2015 tarih ve 29507 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik'in "Meslek standardı ve yeterliliklerin hazırlanması ve onaylanması" başlıklı 10. maddesi; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesi, "Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği" başlıklı 28. maddesi ve "Birliğin görevleri" başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendine yer verilerek,5544 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik'in 10. maddesine dayanılarak hazırlanan, 12/02/2016 tarih ve 29622 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2016/1 sayılı Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğ'in ekinde ulusal meslek standartlarının belirlendiği, bu kapsamda Tebliğ'in Ek-14 sayılı ekinde "Ön Muhasebe Elemanı (Seviye 4), Ek-15 sayılı ekinde ise, "Yardımcı Muhasebe Elemanı (Seviye 5)"nın ulusal meslek standartlarının ilan edildiği,Dava konusu düzenlemelerde; "Muhasebe Bilgi Sistemi"nin, insan ve ekipman gibi kaynakların bir araya getirilerek finansal ve diğer verilerin bilgiye dönüştürülmesi için tasarlanmış olan işletme içi ve işletme dışı finansal bilgi kullanıcılarına, işletme faaliyetlerinin sağlıklı bir şekilde devam ettirilmesi, planlanması ve denetlenmesi için gerekli olan bilgileri finansal tablolarla sunan bir bilgi sistemi; "Ön Muhasebe Elemanı"nın; iş sağlığı, güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri uygulayarak, kalite sistemleri çerçevesinde, iş organizasyonu yapan, ön muhasebe raporlaması yapan, muhasebeye dayanak olacak belgeleri hazırlayan, evrak ile ilgili işlemleri yürüten, ön muhasebe ile ilgili hesapların takibini yapan ve mesleki gelişime yönelik faaliyetleri yürüten nitelikli kişi; "Yardımcı Muhasebe Elemanı"nın; iş sağlığı, güvenliği ve çevre koruma ile ilgili önlemleri uygulayarak, kalite sistemleri çerçevesinde, muhasebeden sorumlu meslek mensuplarının denetim ve idaresi altında olmak üzere; iş organizasyonu yapan, muhasebe kayıtlarının yapılmasına katkı sağlayan, mali tabloların hazırlanmasına yönelik ön hazırlık çalışmalarını yürüten, maliyet muhasebesi işlemlerine katılan, vergi-iş-sosyal güvenlik ve diğer beyanlar ile bildirimlere ilişkin ön hazırlık işlemlerini yapan, işletmelerin kuruluş, genel kurul, değişiklik ve tasfiye işlemlerine katılan, evrak ve defterler ile ilgili işlemleri yürüten ve mesleki gelişimine ilişkin faaliyetleri yerine getiren nitelikli kişi olarak tanımlandığı; ayrıca ön muhasebe elemanı mesleğinin uluslararası sınıflandırma sistemlerindeki yerinin, "ISCO 08: 4311 (Muhasebe kayıtları ve defter tutan büro elemanları)"; yardımcı muhasebe elemanının ise, "ISCO 08: 3313 (Muhasebe ile ilgili yardımcı profesyonel meslek mensupları" şeklinde belirtildiği, Yer verilen 5544 sayılı Kanun'un ilgili maddelerinden; ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak teknik ve mesleki alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek, denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek için gerekli ulusal yeterlilik sistemini kurmak ve işletmek üzere Meslekî Yeterlilik Kurumunun kurulduğu; Kurumun, tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan meslekler haricinde yer alan mesleklerin ulusal standartlarını ve yeterliliklerini belirleme yetkisinin olduğunun görüldüğü, 3568 sayılı Kanun'da yalnızca serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik mesleklerine yönelik esasların belirlendiği, ön muhasebe elemanı ve yardımcı muhasebe elemanı mesleklerine ilişkin düzenlemenin bulunmadığı, ayrıca yürürlükteki diğer kanunlarda da anılan iki mesleğe yönelik herhangi bir düzenleme yer almadığı görüldüğünden; ön muhasebe elemanı ve yardımcı muhasebe elemanı mesleklerine ilişkin olarak ulusal standartların belirlenmesine yönelik dava konusu düzenlemelerin, anılan Kanun'un davalı idareye tanıdığı yetki kapsamında kaldığı sonucuna varıldığı, Ayrıca, yine aynı Kanun'da, davalı idarenin meslek standartlarını ve yeterliliklerini, görevlendirme veya hizmet satın alma yollarından birini tercih etmek suretiyle kurum ve kuruluşlara veya oluşturduğu çalışma gruplarına hazırlatılabileceğinin düzenlendiği, idareye bu konuda takdir yetkisi verildiği,Bu bağlamda; ön muhasebe elemanı ve yardımcı muhasebe elemanlarının mesleki yeterlilik kriterlerine ilişkin taslağın hazırlanması sürecinde, söz konusu meslek elemanlarının, serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler ile birlikte çalıştıkları göz önünde bulundurulduğunda, davalı idarece görev alanı itibarıyla bu iki mesleğe en yakın meslek grubu olan serbest muhasebeci mali müşavirleri ve yeminli mali müşavirleri temsil etme kabiliyetini haiz Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinin tercih edilmesinde üst normlara, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığından, davacı sendikanın, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinin, Türk Akreditasyon Kurumu ve Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığına bağlı standart belirleme kuruluşu olmadığı, meslek itibarıyla daha yetkisiz olan davalı idare tarafından akredite edilemeyeceği, bu nedenle dava konusu kriterlerin belirlenmesi sürecinde görev almasının hukuka aykırı olduğu yönündeki iddialarının da yerinde görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 3568 sayılı Kanun ile düzenlenmiş ve 4 yıllık üniversite, staja giriş sınavı, staj yeterlilik sınavı, 3 yıl staj sonrasında ruhsat verilen bir meslekte, diploma düzeyinde belgelerin arandığı, Kurumun ise sadece kısa süreli kurslarla sertifika düzeyinde bir belgelendirme yaptığı dikkate alındığında, bu durumun mevzuat ve eğitim hiyerarşisine aykırı olduğu; temel yasalarla belirlenmiş konularda davalı idarenin düzenleme yetkisinin bulunmadığı, Kurumun tek yetkisinin, mesleki standartları belirlenmemiş aşçı, sıvacı, garson, yazılımcı, müzisyen, sürücü gibi mesleklerde standartlar belirlemek olduğu; Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinin hangi mesleklerde nasıl standart belirleyeceği, eğitim ve sınavlar yapacağı yasayla belirli olup, başkaca kurumlara görev ve yetkisi dahilindeki meslekleri kısmen veya tamamen devretmesinin söz konusu olamayacağı; Mesleki Yeterlilik Kurumunca verilecek yeterliliğin, bütün ekonomik birimlerin sistemlerini çökerteceği gibi devletin vergi, istihdam, gibi en büyük gelir kaynaklarını sabote edecek kayıt dışı ekonomi ve kayıt dışı istihdamı çoğaltacağı; kararda belirlenen vekalet ücretinin fahiş olduğu, üyelerinin ödediği aidatlarla ayakta durmaya çalışan sendikalarının hak arama hürriyetini kısıtladığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1.Davacının temyiz isteminin reddine,2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 29/09/2022 tarih ve E:2017/1439, K:2022/4248 sayılı kararının ONANMASINA, 3.Fazladan yatırılan ...-TL harcın istemi hâlinde davacıya iadesine,4.Kesin olarak, 06/03/2025 tarihinde, oybirliği ile karar verildi.