Danıştay 8. Dairenin, İstanbul Sarıyerdeki 2/b vasıflı taşınmazın Hazine adına tescili sonrası 6292 sayılı Kanun kapsamında eski maliklere iade başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali davası.
Özet: Davacı tarafından, daha önce orman vasfında iken 2/B alanı olarak Hazine adına tescil edilen ve satış vaadi sözleşmesiyle 1/4 hissesini edindiği taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında eski maliklere iadesi yönündeki talebin zımnen reddi işleminin iptali istemiyle açılan davada, taşınmazın kadastro tespitiyle Hazine adına kaydedildiği, Yargıtay içtihatlarıyla kişisel tescilin geçersiz sayıldığı ve dolayısıyla davacının bedelsiz iade koşullarını taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/6016 E.  ,  2025/6395 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6016
Karar No : 2025/6395
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
7- ...
8- ...
9- ...
10- ...
11- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... mahallesi, ... sayılı parsel sayılı taşınmazın 1/4 oranındaki hissesini satış vaadi sözleşmesi ile edinen davacının, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi hükmü kapsamında değerlendirilerek eski tapu maliklerine iade edilmesi, tapu evveliyeti ve ilgili komisyon kararı dikkate alınarak ... ve ... adına oluşmuş tapu kaydının geçerli kabul edilmesi ve taşınmazın gerçek maliklerine iade edilmesi istemiyle yapılan 04/04/2018 ve 22/06/2018 tarihli başvuruların zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmazın orman sınırları içerisinde iken 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2/B maddesi hükmü uyarınca Maliye Hazinesi adına orman dışına çıkarılmış olması nedeniyle tapu kayıtları gereğince adlarına tespitinin yapılması istemiyle dava dışı ... tarafından yapılan başvuru üzerine 09/05/1983 düzenlenen tapulama tutanağında, 32.446 m2 yüzölçümlü tarla vasıflı olarak Maliye Hazinesi adına tespit edildiği, tapulama tutanağı beyanlar hanesinde "... ve ...'nun işgalindedir" belirtmesinin yapıldığı, anılan tespite yapılan itiraz sonucunda Orman Kadastro Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile itirazın reddedilerek tespit gibi Maliye Hazinesi adına tesciline karar verildiği, bunun üzerine dava dışı ... tarafından anılan Komisyon kararının iptali ve Maliye Hazinesi adına yapılan tespit ve tescil işleminin terkini ile kendi adına tescili istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan davada verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile "... parselin 3/4 payının davacı ..., 1/4 payının ise davada taraf olmayan ... adına tapuya tesciline" kararının Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nce bozulması sonrasında, bozma kararına uyularak görev yönünden reddine karar verildiği, ancak dava dışı ... tarafından Beşiktaş 3. Noterliği'nce düzenlenen ... tarih ve ... sayılı satış vaadi sözleşmesi ile yukarıda anılan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin bozma öncesi kararı gereğince verilen 3/4 hissenin tamamının dava dışı ...'e satışının vaad edilmesi üzerine dava dışı ... tarafından, ... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde tescil talebi ile açılan davada 26/02/1991 tarihli kararında "... parsel sayılı taşınmazın 3/4 hissesinin davacı ... adına tesciline, 1/4 oranındaki hissesinin Hazine tesciline" karar verilmiş ise de anılan kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nce "ormanlar hakkında gerçek kişiler adına her nasılsa sicil oluşturulmuş bulunması, taşınmazın özde orman (kamu malı) olma niteliğinin değiştiremez ve böyle bir kayda geçerli mülkiyet belgesi olarak değer verilemez" gerekçesiyle bozulması sonrasında bozma kararına uyularak tescil talepli davanın reddine karar verildiği, Hazine tarafından, 29/04/2010 tarihinde taşınmazın Hazine adına tescili istemiyle açılan davada, "taşınmazın kadastro tespit işlemlerinin olağan yöntemle tamamlanmak üzere kadastro tutanağı ve dayanak belgeleri ile 24/06/1987 tarihli Komisyon kararı ve karar öncesine ait tüm belgelerin Kadastro Müdürlüğüne iadesine" karar verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine dosyanın Kadastro Müdürlüğüne gönderildiği, Kadastro Müdürlüğünce tapulama tutanağı kesinleştirilerek gönderilen Tapu Müdürlüğünce tutanakta belirtilen şekilde 32.446 m2 yüzölçümlü tarla vasıflı olarak Maliye Hazinesi adına ... tarih ve ... yevmiye numarası ile kaydedildiği, daha sonra taşınmazın ifraz edilerek 22 adet parsellerin oluştuğu, taşınmazdan ifrazen oluşturulan ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarda eylemli orman varlığının tespit edildiği hususunun belirtildiği, diğer taraftan davacı tarafından ...'in 1/4 oranındaki hissesinin Çatalca Noterliği'nin 26/11/1991 (mahkemece sehven 26/11/1993 yazılmıştır.) tarih ve ... yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesi ile satın alındığı; dava konusu taşınmazın kadastro işlemi ile 24/06/1987 tarihinde Maliye Hazinesi adına tescil edildiği ve 20/03/2017 tarihinde tapuya kaydedildiği, davacı veya başka bir şahıs adına düzenlenerek de iptal edilen bir tapu senedinin bulunmadığı, tescilin ise kadastro işlemi ile yapıldığı, kadastro tespitinde Hazine adına kaydedilmesine yapılan itirazın reddedildiği, böylelikle davacının mevzuatta aranan bedelsiz iade şartlarını taşımadığı belirlendiğinden, bu yönüyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine; taşınmazın eski tapu maliki olan gerçek hak sahiplerine bedelsiz olarak iadesine, taşınmaz üzerine tedbir konulmasına, ... adına oluşmuş tapu kaydının geçerli kabul edilmesi ve taşınmazın gerçek malikine iade edilmesi talebinin hukuka uygun olduğunun tespitine, taşınmazın eski maliklerinin 6292 sayılı Kanun gereği hak sahibi olduklarının tespitine, taşınmazın ... adına payı oranında tesciline karar verilmesi istemleri yönünden ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/2 maddesi uyarınca idari eylem ve işlem tesisi niteliğinde karar verilmesine yol açacak ve/veya tespit davasında ileri sürülebilecek yöndeki bu taleplerin esasının incelenmesi mümkün olmadığından bu talepler yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında hak sahiplerine iadesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı idare yanında müdahil Yüksel Kuruhasan dışındaki diğer müdahiller tarafından, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı İstanbul Valiliği ve davalı yanında müdahil Yüksel Kuruhasan tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 02/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.