Danıştay, Sosyal Güvenlik Kurumunun zamanaşımına uğramış eksik borçları cebren tahsil etmeyi ve mülkiyet hakkına müdahale etmeyi öngören genelge hükümlerinin hukukiliğini inceledi.
Özet: Sosyal Güvenlik Kurumunun, zamanaşımına uğramış olmasına rağmen hukuken eksik borç niteliğindeki prim alacaklarının, borçlular tarafından defi hakkı kullanılsa dahi teminatın iadesi, iskan için ilişiksizlik belgesi verilmesi veya vergi iadesi mahsubu gibi yollarla cebren tahsilini sağlamayı veya borçluyu birtakım imkanlardan mahrum bırakarak ödemeye zorlamayı amaçlayan genelge hükümlerinin, borcun zamanaşımına uğraması halinde tahsilinin mümkün olmaması ve mülkiyet hakkına müdahale teşkil etmesi gerekçeleriyle hukuka aykırı olduğu yönündeki ilk derece mahkemesi kararının temyizen incelenmesidir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2024/83Karar No : 2025/485 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... BaşkanlığıVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: Danıştay Onuncu Dairesinin 15/06/2023 tarih ve E:2019/11351, K:2023/3625 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 01/08/2012 tarih ve 2012/27 sayılı Genelgesi'nin, 18/09/2018 tarih ve 2018/32 sayılı Genelge ile değişik 7.2 maddesi ile bu düzenleme uyarınca İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 15/06/2023 tarih ve E:2019/11351, K:2023/3625 sayılı kararıyla;Usul Yönünden: Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmüş ise de; iptali istenen düzenlemenin uygulanmasına yönelik idari işlemin davacıya 11/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği dikkate alındığında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine uygun olarak tebliğ tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde, 16/05/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığından, davalı idarenin bu itirazının yerinde görülmediği,Esas Yönünden: Dava Konusu Genelge Kuralının İncelenmesi: 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesinin 4. fıkrasında, zamanaşımından sonra yapılan ödemelerin kabul edileceği; 6183 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 2. fıkrasında da, zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemelerin kabul olunacağının hükme bağlandığı,Bir borcun zamanaşımına uğramış olmasının, o borcun borçlusuna borcunu ifadan kaçınması hususunda bir def'i hakkı doğurduğu, bu durumda borç, hukuken varlığını sürdürdüğünden talep ve dava edilebilir nitelikte olmaya devam etmekle birlikte, borçlunun def'i hakkını kullanmakla tahsilata engel olması ve davanın reddini sağlamasının mümkün olduğu, ancak borçlunun def'i hakkını kullanmaması halinde, zamanaşımı hususu hakim tarafından resen dikkate alınmadığından borcun ifasının zorunlu hale gelebildiği, bu nedenle zamanaşımına uğramış borçların hukukumuzda "eksik borç" kavramıyla adlandırıldığı, (EREN Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 24. Baskı, Ankara 2019, s. 97, ANTALYA Osman Gökhan, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. V/I, I, Ankara 2019, s. 84, OĞUZMAN, M. Kemal/ÖZ, M. Turgut; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. 1, 17. Baskı, İstanbul 2019, s. 20.)Bir başka ifadeyle, hukuk literatüründe eksik borcun, her ne kadar borç olarak varlığını sürdürse de alacaklı tarafından ifaya zorlanamayan, ancak borçlu tarafından ifa edildiği halde ise iadesi mümkün olmayan borçlara denildiği,Dava konusu düzenleme ile, Kurum alacağının zamanaşımına uğraması halinin Kurumun alacak hakkını sona erdirmeyip, eksik bir borç haline dönüştüreceği, borçluların Kuruma karşı borcunun devam ettiği belirtildikten sonra, bu kişileri ifaya zorlamak maksadıyla Kurumca düzenlenen borç ilişiksiz belgesinde ve diğer kurum kuruluşlarca yapılacak borç sorgulamalarında, Kurumca uygulanan teşvik, destek ve indirimlerde, sağlık hizmetlerinden yararlanılmasında, KDV mahsubu ile prim ödenmesinde kullanılan "borç döküm formunda", bu tutarın borç olarak dikkate alınacağı, fark işçilik borçlarının işverene tebliği üzerine zamanaşımına girdiği itirazı ile ödenmemesi durumunda bu borçların ödenmeden ihale konusu işlerde teminatın iadesi ve özel bina inşaatlarında ise iskan için ilişiksizlik belgesi verilmeyeceği, Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince reddiyat yapılması durumunda Kurumun zamanaşımına girmiş prim alacakları dahil prim ve diğer alacaklarından muaccel olanlara mahsup yapılacağının kurala bağlandığı,Buna göre, dava konusu kuralda, zamanaşımına uğrayan borcun eksik borç olduğu ve itiraz halinde tahsilinin mümkün bulunmayacağı bilgisine yer verilmeksizin, sayılan belge ve istemlerde dikkate alınacağının öngörüldüğü hususu da göz önünde bulundurulduğunda, kuralın, zamanaşımına uğraması nedeniyle dava ve takip yollarına başvurulması üzerine def'i ileri sürülmesi halinde tahsili mümkün olmayan, ancak rızai yolla borçlunun borcu ifası halinde tahsili olanaklı bulunan, dolayısıyla borçlunun kanun gereği ödememe imkan ve hakkı bulunan eksik borçların, mutlak surette (teminatın iade edilmemesi, reddiyat halinde mahsup yapılması yoluyla) borçlu tarafından cebren ödenmesinin sağlanması veya borçlunun birtakım mecburi işlem ve olanaklardan (teşvik, ilişiksiz belgesi vb.) yararlandırılmaması suretiyle ödemeye zorlanmasının söz konusu olduğu,Öte yandan, dava konusu Genelge ile zamanaşımına uğramış borçların tahsili amacıyla getirilen zorlayıcı hükümlerin bir kısmının (teminatın iadesine ve iskan için ilişiksiz belgesi düzenlenmesine engel olunması gibi) mülkiyet hakkına müdahale niteliği taşıdığı, bir kısmının ise mer'i mevzuatta yer alan bir takım olanaklardan (teşvik, sağlık hizmeti vb.) yoksun bırakılması sonucunu doğurduğu, bununla birlikte söz konusu müdahalenin yasal dayanaktan yoksun bulunduğu gibi genel hukuk ilkesinden ve yasal düzenlemelerden ayrılınması nedeniyle öngörülebilir nitelikte de olmadığının anlaşıldığı,Başka bir ifadeyle, zamanaşımına uğraması nedeniyle eksik borç haline gelen ve ancak rızaen ödenmesi mümkün bulunan borcun, ilişiksiz belgesi verilmemesi ya da Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince iadesi gereken alacakların borçlunun rızasına bakılmaksızın zamanaşımına uğramış borca resen mahsubu suretiyle tahsiline girişilmesi şeklinde kamusal güç kullanılarak başka zorlayıcı yöntemlerle tahsilatın sağlanmaya çalışılmasının, zamanaşımı müessesesi ile amaçlanan düzene aykırı bir uygulama niteliği taşıyacağı, nitekim Maliye Bakanlığının aynı kanun maddesi kapsamındaki tahsil zamanaşımına ilişkin uygulamalarında ne borcun iade alacaklarına mahsup suretiyle tahsiline ne de ilişiksiz belgesi verilmemesi şeklindeki tatbikatına rastlamanın mümkün olduğu,Bu haliyle yasal dayanağı bulunmayan ve Genelge ile ihdası olanaklı olmayan, zamanaşımına uğrayan borcun çeşitli yöntemlerle cebren tahsiline yönelik düzenlemeler getiren dava konusu kurallarda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,Dava konusu sayılı Genelge kuralı uyarınca borcun terkin edilmesinin mümkün olmadığı yönünde tesis edilen...tarih ve ... sayılı işlemin incelenmesi:Davalı Kurumca düzenlenen, ... tarih ve ... sayılı Asgari İşçilik İnceleme Raporuyla, davacı şirket tarafından 1999 yılında başlanan bina yapım işine ilişkin olarak 1999-2000 döneminde eksik işçilik bildiriminde bulunulduğundan bahisle prim farkı olduğunun tespiti üzerine davacı şirket adına eksik olduğu tespit edilen prim tahakkuk ettirilerek idari para cezası uygulandığı ve ödeme emri düzenlendiği, davacı tarafından adli yargıda açılan dava neticesinde ... İş Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; 6183 sayılı Kanun'un 102. maddesine göre 5 yıllık zamanaşımına tabi olan prim borcunun zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline ve davacının davaya konu borcunun olmadığının tespitine karar verildiği ve bu kararın Yargıtay .... Hukuk Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği,Bilahare davacı şirket tarafından bir ihaleye başvurulmak üzere davalı Kurumdan istenilen "borcu yoktur" (borç ilişiksiz) belgesinde, bahse konu kesinleşmiş yargı kararıyla iptal edilen prim borcu ve gecikme cezasına yer verilmesi üzerine, davacı tarafından 11/02/2019 tarihli dilekçe ile Kuruma başvurularak Kurum kayıtlarında yer alan prim borcunun kaldırılması talebinde bulunulduğu, ancak Kurum tarafından 03/04/2019 tarihli dava konusu işlem ile, iptal talebine konu düzenleme dayanak gösterilerek ve “...zamanaşımına uğramış borcun borçlusu yine borçlu olarak kalmaya devam ettiği gibi zamanaşımına uğramış borç da ödenebilir niteliğini kaybetmeyip eksik borç haline dönüştüğünden borçlu işverenin istediği zaman bu borcunu ödeyebileceği, bu nedenle borcun terkin edilmesinin mümkün olmadığı" belirtilerek talebin reddedildiği,Uyuşmazlıkta, davacı adına tahakkuk ettirilen prim borcunun tahsili için düzenlenen ödeme emrinin zamanaşımına uğraması nedeniyle kesinleşmiş yargı kararıyla iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, hukuka aykırılığı saptanan Genelge kuralına istinaden bu borç nedeniyle davacıya borç ilişiksiz belgesinin verilmediği, bir başka ifadeyle, davacının, ihaleye girmesine engel olunması suretiyle söz konusu borcu ifaya zorlandığı,Bununla birlikte, öncelikle, Anayasa'nın 138. maddesinin 4. fıkrası hükmü uyarınca Kurumun mahkeme kararlarına uymakla yükümlü olduğu, kesinleşmiş yargı kararıyla zamanaşımı nedeniyle iptal edilerek tahsili olanaksız hale gelen kamu alacağını farklı mekanizmalarla rızaen ödemeye zorlayarak ifaya teşvik etmesinin, Anayasa'ya aykırılık teşkil edeceğinin açık olduğu, kaldı ki, dava konusu uygulama işleminin, hukuka aykırılığı saptanan Genelge doğrultusunda tesis edildiği, işlemde bu yönden de, Genelge kısmında aktarılan gerekçelerle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davaya konu 2018/32 sayılı Genelge ile borcun zamanaşımına uğramasının, alacaklının alacak hakkını sona erdirmeyip alacağı eksik borç haline getirdiği, ilgili kişilerin borçlarının ortadan kalkmadığı ve Kuruma karşı halen borçlu sayılmaları gerektiği belirtildiğinden, Kurumlarınca düzenlenen “borcu yoktur" yazılarında zamanaşımına girmiş borçların halen borç olarak göründüğü, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda zaman aşımının borcu sona erdiren bir sebep olarak düzenlenmediği, zaman aşımının, var olan bir hakkın talep edilmesini engelleyen bir savunma aracı olduğu, alacağın varlığını değil, talep edilebilirliğini ortadan kaldırdığı, 6183 sayılı Kanun'un 102. maddesi uygulanmadığından, zaman aşımına uğramış borçların terkin edilmesine ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığı, Kurumlarınca verilen hizmetlerin karşılığı olarak toplanan sigorta primlerinin parafiskal gelir olarak adlandırıldığı, diğer kamu alacaklarından farklılık arz ettiği, terkin edilmesi mümkün olmadığından Kurum alacağının kayıtlarda gösterilmesi gerektiği, aleyhlerine harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,2.Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 15/06/2023 tarih ve E:2019/11351, K:2023/3625 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 03/03/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.KARŞI OY X- Dava, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 01/08/2012 tarih ve 2012/27 sayılı Genelgesi'nin, 18/09/2018 tarih ve 2018/32 sayılı Genelge ile değişik 7.2 maddesi ile bu düzenleme uyarınca İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce tesis edilen... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prim ve idari para cezası borçlarının hakedişlerden mahsubu, ödenmesi ve ilişiksizlik belgesinin aranması" başlıklı 90. maddesinin 2. fıkrasında, “İşverenlerin hakedişleri, Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödenir. Kesin teminatları ise ihale konusu işle ilgili olarak Kuruma borçlarının bulunmadığının tespit edilmesinden sonra iade edilir. İşverenlerin, kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, bankalar ve kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar nezdindeki her çeşit alacak, teminat ve hakedişleri üzerinde işçi ücreti alacakları hariç olmak üzere yapılacak her türlü devir, temlik ve el değiştirme, Kurum alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.”; 4. fıkrasında, "Valilikler, belediyeler, il özel idareleri ve ruhsat vermeye yetkili diğer merciler tarafından, geçici iskân veya yapı kullanma izin belgesi verilmeden önce yapılan inşaat dolayısıyla, diğer kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ve bankaların ise Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenecek işlemlerinde Kuruma borçlarının bulunmadığına dair ilgililerden Kurumca düzenlenmiş bir belgenin istenmesi zorunludur." hükmü; "Devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı" başlıklı 93. maddesinin 2. ve 4. fıkralarında, "Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tâbidir. Kurumun prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğmuş ise rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden doğmuş ise bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğmuş ise bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren, zamanaşımı on yıl olarak uygulanır. Bu alacaklar için 89 uncu madde gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı, 88 inci maddede belirtilen ödeme süresinin son gününü takip eden günden itibaren uygulanır... Zamanaşımından sonra yapılan ödemeler kabul edilir. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine tâbi sigortalıların zamanaşımı nedeniyle prim ödenmeyen süreleri, sigortalılık süresinden sayılmaz ve bu süreye ilişkin sigortalılık hak ve yükümlülükleri düşer." hükmü;6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Tahsil edilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar" başlıklı 23. maddesinde, "Tahsil edilip de kanuni sebeplerle reddi icabeden amme alacakları, istihkak sahiplerinin reddiyatı yapacak olan amme idaresine olan muaccel borçlarına mahsup edilmek suretiyle reddolunur.Umumi bütçeden reddedilen paralar arasında hususi idarelerle belediyelere ait olan kısımları ret ve mahsup olunduğu senede bu idareler nam ve hesabına ayrılacak hisselerden Hazinece tevkif ve mahsup olunur." hükmü; "Tahsil zamanaşımı" başlıklı 102. maddesinde, "Amme alacağı, vadesinin rasladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur. Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur." hükmü yer almaktadır.Öte yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 161. maddesinde, "Zamanaşımı ileri sürülmedikçe, hâkim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz." hükmüne yer verilmiştir.Sosyal Güvenlik Kurumunca yayımlanan dava konusu 2012/27 sayılı Genelge'nin, 18/09/2018 tarih ve 2018/32 sayılı Genelge ile değişik 7.2. maddesinde, "5510 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre, Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tâbidir. Zamanaşımını kesen sebepler 6183 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinde, durduran sebepler ise 6183 sayılı Kanunun 104 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 91 inci maddesinde sayılmıştır.Kurum alacağının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusu ile ilgili olarak, Kurumumuz ile borçlular arasında oluşan anlaşmazlıklar bazen dava konusu da yapılarak mahkemelerin iş yükünün artmasına neden olmaktadır.Bu nedenle gerekli program çalışmaları bitene kadar, İl Müdürlükleri tarafından işyeri dosyalarının ve sigortalıların borçları düzenli aralıklarla taranarak, en eski borçtan başlamak üzere işyeri ve sigortalı borçları belirlenecektir. 6183 sayılı Kanunun 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde ve 5510 sayılı Kanunun 91 inci maddesinde sayılan zamanaşımını kesen ve durduran sebepler ile diğer gerekli araştırmalar yapılarak, yapılan tarama sonucunda tespit edilen borcun zamanaşımına girdiğinin anlaşılması halinde borçlulara genelge ekinde yer alan “Borç Bilgilendirme Formu” gönderilmek suretiyle yazının tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde ödeme yapılması istenilecektir. Söz konusu Kurum alacağı için yapılacak olan rızaen ödemeler kabul edilecektir. Borçlular tarafından ödeme yapılmaması halinde herhangi bir mahkeme ilamı aranmaksızın zamanaşımına girmiş borcun 6183 sayılı Kanun kapsamında takibi mümkün olmadığından, bu borçlar icra servisine gönderilmeyecek olup muhasebe sisteminin ilgili hesabında tutulacaktır.Diğer taraftan, 6183 sayılı Kanunun 58 inci maddesine göre ödeme emrine itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 15 gün içinde yapılması gerektiğinden, kendisine ödeme emri gönderilen borçlu, borcunun zamanaşımına girdiği yönünde ödeme emrinin tebliğinden itibaren 15 gün içinde alacaklı ünitemize itiraz etmesi halinde; kişilerin yargıya gitmesine gerek duyulmaksızın söz konusu alacağın zamanaşımına girip girmediği Prim Tahakkuk İtiraz Komisyonunca incelenecek, zamanaşımına girdiği tespit edilen alacaklara ait icra takip dosyası alacaklı servise iade edilecektir. Kuruma zamanaşımı defii iddiası ile itiraz edilmesi mahkemeye dava açma süresini durduran veya kesen bir işlem olarak kabul edilmeyecektir. İcra takip dosyasında birden fazla dönem bulunması ve bu dönemlerden bazılarının zamanaşımına girdiğinin tespit edilmesi halinde sadece zamanaşımına girdiği tespit edilen dönemin icradan iptali yapılacaktır.Borcun zamanaşımına uğraması sonucunda söz konusu alacak için artık borçlu hakkında icra ve haciz yoluna başvurulamamakta dolayısıyla zamanaşımına uğramış olan alacak, alacaklı için alacak hakkını (borçlu için de borçluluk niteliğini) sona erdirmeyip onu “eksik bir borç” haline dönüştürdüğünden, diğer bir ifade ile ilgili kişilerin borçlarını ortadan kaldırmadığından bu kişiler Kuruma karşı halen borçlu sayılmaktadır. Bu nedenle zamanaşımına girmiş borçlar.- Kurumca verilecek borcu yoktur yazılarında veya Kurum ve Kuruluşlarca yapılacak borç sorgulamalarında,- Kurumca uygulanan teşvik, destek ve indirimlerde,-Primlerini kendileri ödeyen sigortalıların sağlık hizmetlerinden yararlanılmasında,-KDV mahsubu ile prim ödenmesinde kullanılan “Borç Döküm Formunda”, işverenin/sigortalıların borcu olarak dikkate alınacaktır.Yine ihale konusu veya özel bina inşaatlarında yapılan araştırma işlemi sonucunda saptanan fark işçilik borçlarının işverene tebliği üzerine söz konusu borçların işverence zamanaşımına girdiği ile ilgili itiraz edilmesi durumunda bahse konu bu borçlar ödenmeden ihale konusu işlerde teminatın iadesi ve özel bina inşaatlarında ise iskan için ilişiksizlik belgesi verilmeyecektir. Ayrıca 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince reddiyat yapılması durumunda anılan maddenin birinci fıkrasına göre yapılacak mahsuptan sonra Kurumun zamanaşımına girmiş prim alacakları dahil prim ve diğer alacaklarından muaccel olanlara mahsup yapılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.Uyuşmazlıkta, davalı Kurumca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Asgari İşçilik İnceleme Raporuyla, davacı şirket tarafından 1999 yılında başlanan bina yapım işine ilişkin olarak 1999-2000 döneminde eksik işçilik bildiriminde bulunulduğundan bahisle prim farkı olduğunun tespiti üzerine davacı şirket adına eksik prim tahakkuk ettirilerek idari para cezası uygulanmış ve ödeme emri düzenlenmiş, davacı tarafından adli yargıda açılan dava neticesinde... İş Mahkemesinin ... tarih ve E:... K... sayılı kararı ile; 6183 sayılı Kanun'un 102. maddesine göre 5 yıllık zamanaşımına tabi olan prim borcunun zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline ve davacının davaya konu borcunun olmadığının tespitine karar verilmiş ve bu karar Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.Davacı şirket tarafından bir ihaleye başvurulmak üzere davalı Kurumdan istenilen "borcu yoktur" (borç ilişiksiz) belgesinde, söz konusu kesinleşmiş yargı kararıyla iptal edilen prim borcu ve gecikme cezasına yer verilmesi üzerine, davacı tarafından 11/02/2019 tarihli dilekçe ile Kuruma başvurularak Kurum kayıtlarında yer alan prim borcunun kaldırılması talebinde bulunulmuş, ancak Kurum tarafından 03/04/2019 tarihli dava konusu işlem ile, iptal talebine konu düzenleme dayanak gösterilerek ve “...zamanaşımına uğramış borcun borçlusu yine borçlu olarak kalmaya devam ettiği gibi zamanaşımına uğramış borç da ödenebilir niteliğini kaybetmeyip eksik borç haline dönüştüğünden borçlu işverenin istediği zaman bu borcunu ödeyebileceği, bu nedenle borcun terkin edilmesinin mümkün olmadığı" belirtilerek talep reddedilmiştir.Bir borcun zamanaşımına uğramış olması halinde, o borcun borçlusu borcunu ifa etmeme noktasında def'i hakkına sahip olmaktadır. Borç, hukuki olarak varlığını sürdürse de borçlu alacaklı tarafından ifaya zorlanamayacaktır. Ancak borçlu tarafından borç ifa edilirse de iadesi mümkün olmayacaktır. Buna hukuk doktrininde "eksik borç" denilmiştir.Temyizen bakılan davada, dava konusu Genelge ile, Kurum alacağının zamanaşımına uğraması halinin Kurumun alacak hakkını sona erdirmeyip, eksik bir borç haline dönüştüreceği, bu durumdaki borcun takip edilmeyeceği, ancak borçluların Kuruma karşı borcunun devam ettiği belirtildikten sonra, Kurumca düzenlenecek borç ilişiksiz belgesinde veya diğer kurum ve kuruluşlarca yapılacak borç sorgulamalarında, Kurumca uygulanan teşvik, destek ve indirimlerde, primlerini kendileri ödeyen sigortalıların sağlık hizmetlerinden yararlanılmasında, KDV mahsubu ile prim ödenmesinde kullanılan "borç döküm formunda", bu tutarın borç olarak dikkate alınacağı, yine ihale konusu veya özel bina inşaatlarında yapılan araştırma işlemi sonucunda saptanan fark işçilik borçlarının işverene tebliği üzerine zaman aşımına girdiği itirazı ile ödenmemesi durumunda bu borçların ödenmeden ihale konusu işlerde teminatın iadesi ve özel bina inşaatlarında ise iskan için ilişiksizlik belgesi verilmeyeceği, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince reddiyat yapılması durumunda Kurumun zamanaşımına girmiş prim alacakları dahil prim ve diğer alacaklarından muaccel olanlara mahsup yapılacağı kurala bağlanmıştır.Buna göre, zaman aşımına uğrayarak eksik borç haline gelen borcun, ödenebilirlik niteliğini kaybetmeyerek hukuk aleminde varlığını sürdürmesi karşısında, davalı idarece varlığını sürdüren borç nedeniyle yapılacak işlemlere yönelik getirilen kurallara ilişkin dava konusu Genelge'de ve dolayısıyla davacının borcunun kaldırılması talebiyle yaptığı başvurunun anılan Genelge hükümleri uyarınca reddine ilişkin dava konusu bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Bu itibarla, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.