istanbul 2. asliye ticaret mahkemesinde haksız eylemden kaynaklanan otoyol ihlalli geçiş ücretleri ve gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davası.

İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde haksız eylemden kaynaklanan otoyol ihlalli geçiş ücretleri ve gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davası.

Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, davalıya ait araçlar tarafından otoyollarda ücret ödemeksizin yapılan ihlalli geçişler sonucu ortaya çıkan ve haksız eylem niteliğindeki bu durumdan kaynaklanan geçiş ücreti ile ilgili yasal mevzuat uyarınca belirlenen dört katı tutarındaki ceza alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali talebine ilişkindir; davacı, davalının kötü niyetli itirazı sonrası duran takibin devamını, alacağının tahsilini, icra inkar tazminatını ve yargılama giderlerini talep etmiş olup, mahkeme itirazın iptali davası koşullarının yerine getirildiğini ve 6001 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca belirtilen alacağın tahsil edilebilir olduğunu değerlendirmiştir.

T.C.

İSTANBUL

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/22 Esas

KARAR NO : 2026/601

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 09/01/2026

KARAR TARİHİ : 14/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...plakalı araçlar ile 28.05.2019-05.06.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmediğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ... 18. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosya ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, itirazın kötü niyetle yapıldığını belirterek, müvekkilinin alacağının tahsilini teminen ... 18. İcra Dairesi'nin... sayılı dosyasına sunulmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı ve bu suretle iddiaların inkarı cihetine gidildiği anlaşılmıştır.

Toplanan Deliller:

... 18. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP kayıtları,

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü'nden ... plaka sayılı araçların 28.05.2019 - 05.06.2024 tarihleri arasında ve devamındaki 15 günlük sürede HGS abonelik ve geçiş bilgisi, banka geçiş hareketleri,

Bilirkişi ...tarafından hazırlanan 05/05/2026 tarihli bilirkişi raporu, ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, otoyol ihlalli geçiş iddiasına dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan ... 18.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davası; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu davanın açılabilmesi için:

1-İlamsız takip yapılmış olması,

2-Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,

3-Alacaklının, itirazın kaldırılması için İcra mahkemesine başvurmaması,

4-İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran, itirazla duran takibin devamınını amaçlayan bir dava olup yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.

Somut olayda, ... 18.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının tetkikinde; alacaklı davacı tarafından borçlusu davalı aleyhine, 10/12/2024 tarihinde, 81.470,25-TL asıl alacak, 29.456,22-TL işlemiş faiz ve 5.882,03-TL KDV toplamı olan 116.808,50-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının bir kısım ihlalli geçiş eklinde gösterildiği, ödeme emrinin borçluya 17/12/2024 tarihinde tebliği üzerine yasal süresinde olan 16/12/2024 tarihli itiraz ile takibin durduğu, davalı tarafından borca, fer'ilerine itiraz edildiği, itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği, öyleyse eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde olan 09/01/2026 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir.

Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ... E. ... Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları, CD içerikleri, dosya kapsamındaki tüm bilgi, belge, beyan ve deliller, tescil kayıtları, PTT ve Karayolları 1.Bölge Müdürlüğü yanıtları ile uyuşmazlık konuları çerçevesinde davalıya ait ... plakalı araçların davacının işlettiği otoyol ve köprülerden 2019-2024 yılları arasında ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, varsa takip tarihi olan 10/12/2024 tarihi itibariyle davacının ihlalli geçişler sebebiyle asıl alacak ve ferileriyle birlikte davalıdan alacaklı olduğu toplam miktarın ne olduğu hususlarının tespiti amacıyla dosyanın taşımacılık/SMMM konusunda uzman bilirkişiye tevdi edildiği, tanzim edilen bilirkişi raporu ile, davalının tüzel kişi tacir olduğu, aracın ticari araç olduğu, davalıya ait ... plakalı araçlardan çekicilerin geçiş anında bakiye olmadığından geçiş bedellerinin alınamadığı, bir takım plakaların geçiş anında HGS ürünün olmadığı, çekiciye bağlı olan yarı römorkların bir kısmında geçiş anında bakiye yeterli olmasına rağmen geçiş bedelinin tahsil edilemediği, HGS ürünlerinin kara listeye alındığı, bu sürede HGS ürününün kapatıldığı, kara listede iken yapılan geçişlere kaçak geçiş uygulandığı, davalıya ait araçlar ile 28/05/2019-05/06/2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin 117 kez ihlalli geçiş yapıldığı, ihlalli geçiş bedellerinin 16.294,10-TL olduğu, davalının araçlarına yasa gereği dört katı geçiş cezası 65.176,20-TL tahakkuk ettirildiği, davalının ihlalli geçişler ile gecikme bedellerinden dolayı borcunun toplam 81.470,25-TL olduğu, borç bakiyesinin ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası asıl alacak tutarı ile örtüştüğü görüş ve kanaatinin bildirildiği, raporun dosya kapsamında sunulan deliller ile uyumlu olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmiştir.

Toplanan tüm delillere göre, tüzel kişi tacir olan davalının maliki olduğu ... plakalı ticari araçların, işletme hakkı davacıya ait otoyoldan 28/05/2019-05/06/2024 tarihinde ücret ödemeksizin ihlalli geçiş yaptığı, takip eden 15 günlük süre içinde de geçiş bedelini karşılayacak tutarda yükleme yapılmadığından geçişlerin ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettirildiği, davaya konu ihlalli geçişler için hesapta yeterli bakiyenin bulunmadığı ve ihlalli geçiş bedellerinin ödenmediği, ücreti ödenemeyen ihlalli geçişler sebebiyle davalının geçiş ücreti ve geçiş cezasından sorumlu olduğu, ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, nitekim bilirkişi raporu ile davalının ihlalli geçişler yaptığı ve davacı tarafından alacağın tahsili amacıyla yürütülen ... 18.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasındaki alacak miktarının hesaplanan tutarla uyumlu olduğu, bu durumda davalının takibe yapmış olduğu itirazın yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Tüm bunlarla birlikte takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeye borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.06.2006 tarih ... Esas, ...Karar sayılı kararı). Davacının talebine konu olan alacak ihlalli geçiş yaptığı sabit olan davalının otoyol geçiş ücretlerine ilişkin borcu olup likit (belirlenebilir) olduğundan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle;

Davanın KABULÜ ile,

1-Davacı tarafından davalı aleyhine yürütülen ... 18.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın İPTALİNE, takibin 81.470,25-TL asıl alacak, 29.456,22-TL işlemiş faiz ve 5.882,03-TL KDV toplamı olan 116.808,50-TL üzerinden aynı koşullar altında DEVAMINA,

2-İcra takibine yapılan itiraz haksız olduğundan ve likit (belirlenebilir) hüküm altına alınan alacak (116.808,50-TL) üzerinden % 20 oranında hesaplanan 23.361,70-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Kabul edilen dava değeri (116.808,50-TL) üzerinden alınması gereken 7.979,19-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 1.410,76-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 6.568,43-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça başlangıçta peşin olarak yatırılan 1.410,76-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 80,80-TL posta ve tebligat masrafı ile 13.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.080,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davalıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,

9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,

Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/07/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır