Genel kurul kararlarının iptali davasında muhalefet şerhi yokluğu nedeniyle talebin reddine ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Bir birliğin genel kurul kararlarının ve seçiminin iptali veya yok hükmünde olduğunun tespiti talebiyle açılan davada, davacı vekili genel kurulda aidat borcu olanların oy kullanması, hazirun listesindeki farklılıklar, oy kullanma işleminin geciktirilmesi ve ölen üyelerin listede yer alması gibi birçok usulsüzlük iddia etmiştir; davalı vekili ise anasözleşmeye uygun hareket edildiğini ve davacının genel kurula katılıp herhangi bir itiraz kaydettirmediğini savunmuştur, ancak ilk derece mahkemesi, genel kurul kararlarına karşı iptal davası açılabilmesi için toplantıda muhalefet şerhi düşülmesinin zorunlu olduğunu belirterek, davacının bu şartı yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
3. Hukuk Dairesi         2025/5037 E.  ,  2026/1968 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1111 E., 2025/1159 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ordu 4. Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi
SAYISI : 2023/29 E., 2024/84 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalı Birliğin 02.01.2023 tarihinde gerçekleştirilen genel kurulunda halihazırdaki başkan olan ...'nın az bir oy fark ile seçimi kazandığını, 25.12.2022 tarihinde gerçekleşen ilk toplantıda Birliğin önceki yönetiminin birliğe aidat borcu olanların oy kullanamayacağını belirtmesi üzerine toplantı yeter sayısı için yeterli çoğunluğun sağlanamadığını, daha sonra ikinci toplantı öncesinde ... yönetimi tarafından aidat borcu olanların da oy kullanabileceği yönünde bilgi verilmesi ile hazirun listesi düzenlendiğini, ... Anasözleşmesinde kimlerin oy kullanabileceği açıkça belirtilmesine rağmen ilk toplantı ile ikinci toplantı için farklı hazirun listeleri düzenlenmiş olmasının yokluk ve iptal sebebi olduğunu, bunun yanında ikinci toplantı başlama saati 11.00 olarak belirtilmesine rağmen oy kullanma işleminin saat 13.00'de başlatıldığını, ... üyelerinin oy kullanma hakkını engellemeye matuf bu durumun genel kurul iradesini etkilediğini, ... üyeleri arasında genel kurul hazirun tutanağını imzalayıp genel kurula katılan ve fakat sandığın geç kurulması nedeniyle oy kullanamayan üyelerin mevcudiyetinin de tartışmalı olduğunu, yine bununla birlikte yönetim tarafından genel kurulun yapıldığını, seçime girilen ... üye listelerinde ölen kişilerin üyeliklerinin sonlandırılmadığını, doğal olarak genel kurul toplantı ve karar çoğunluğunda dikkate alındığı haliyle genel kurul iradesini etkilediğini belirterek, Ordu İli, ... Yetiştiricileri Birliğinin 02.01.2023 tarihinde gerçekleşen genel kurul kararlarının uygulanmasının tedbiren durdurulmasına ve aynı zamanda ... yönetiminin kayyuma devredilmesine, kararın ilgili Bakanlık, İl Müdürlüğü ve Odaya bildirilmesine, Ordu ... Yetiştiricileri Birliğinin 02.01.2023 tarihinde gerçekleşen son Genel Kurul Kararlarının ve seçimin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 106. maddesi gereğince yok hükmünde olduğunun tespitine, Ordu ... Yetiştiricileri Birliğinin 02.01.2023 tarihinde gerçekleşen son genel kurul kararlarının yoklukla malül olduğuna karar verilmemesi halinde alınan genel kurul kararlarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; ... Anasözleşmesinin 29. maddesi kapsamında hukuka uygun şekilde hazırlanmış hazirun listesinin mevcut olduğunu, her iki genel kurulda da aynı kişilerle hazirun listesi hazırlandığını, diğer yandan borcu olan bir üyenin genel kurula katılamamasının söz konusu olamayacağını, davacının hem ilk hem de ikinci toplantıda genel kurula katılmış ve seçime girmiş olduğunu, bu durumdan şikayet eden herhangi bir şerh yada itiraz da koymadığını, Anasözleşmenin 23. maddesi uyarınca ispat yükünün davacıya ait olduğunu, toplantıdaki kararlara karşı şerh düşen ya da itirazını kayıtlara geçirten bir hazirun üyesi olmadığını, bu durumun tutanak ve bakanlık Temsilci Raporu ile sabit olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesinde, toplantıda hazır bulunup da kararlara muhalif kalarak bu hususu tutanağa geçirten ortağın, alınan kararların kanuna, Anasözleşme hükümlerine ve iyiniyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile genel kurul kararları aleyhine, toplantıyı takip eden günden başlamak üzere bir ay içinde, Kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemede iptal davası açılabileceğinin düzenlendiği, Kooperatif genel kurul kararlarına karşı iptal davası açılabilmesi için toplantıya katılan ortağın ret oyu kullanması ve muhalefetini de toplantı tutanağına kaydettirmiş olması gerektiği, ... Olağanüstü Genel Kurulunun ilk olarak 25.11.2022 tarihinde yapılmasının kararlaştırıldığı, 25.11.2022 tarihinde yapılan 1. toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamadığı için Bakanlık Temsilcilerinin de imzaları ile 25.12.2022 tarihli erteleme tutanağı düzenlendiği, 2022 yılı Olağanüstü Genel Kurulu 2. toplantısının 02.01.2023 tarihinde yapıldığı, toplantıya kayıtlı 1.873 ortaktan 1.006'sının hazır bulunduğu, kararların oy birliği ve oy çokluğu ile alındığı, tutanakta yer alan hiç bir madde ile ilgili olarak yapılmış muhalefet şerhinin yer almadığı, davacı tarafından genel kurulun yapıldığı TESK otelin kişi sayısına uygun olmadığının belirtildiği, ancak bu hususta ve iddia olunan tüm hususlara ilişkin muhalefet şerhinin yer almadığı, toplantının kanun ve Anasözleşme hükümlerine uygun olarak yapıldığının bakanlık temsilcileri tarafından da tutanağa bağlandığı, ayrıca yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda genel kurulun yok sayılmasını gerektirecek şekil ve usul eksikliğinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafça davalı Birliğin 02.01.2023 tarihili genel kurulunda oy kullanma esasları, yöntemi, salonun fiziki uygunsuzluğu, ölen üyeler adına oy kullanıldığı gibi genel kurul kararının yoklukla malul olduğu yönündeki iddiaları hakkında, Mahkemece alınan 27.07.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporuyla da belirlendiği üzere, genel kurulun yok sayılmasını gerektirecek şekil ve usul eksikliğinin bulunmadığı, kooperatif genel kurul kararlarının iptali talebi bakımından ise toplantıya katılan davacının genel kurul kararları hakkında muhalefet şerhinin bulunmadığı, Mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; eksik inceleme ile karar verildiğini, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişi heyetinin verilen görev dışında tespitlerde bulunduğunu, yeni bir rapor alınması gerektiğini, ... üye listelerinde ölen kişilerin üyeliklerinin sonlandırılmadığını, genel kurul toplantı ve karar çoğunluğunun dikkate alınmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı Birliğin 02.01.2023 tarihli genel kurul kararının yoklukla batıl olduğunun tespiti, olmadığı takdirde iptali istemine ilişkindir.
Temyiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle bilirkişi incelemesi sonucunda genel kurulun yok sayılmasını gerektirecek şekil ve usul eksikliğinin bulunmadığının tespit edilmesine, davacının genel kurula katılım sağladığı ve alınmış olan karara dair herhangi bir muhalefet şerhinin bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.