Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Antalya-Serikte günübirlik kullanım ve orman yangın üssü alanlarını turizm tesis alanı lehine daraltan çevre düzeni plan değişikliğini kamu yararına ve planlama ilkelerine aykırı bularak bozdu.
Özet: Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Danıştay Altıncı Dairesinin Antalyadaki belirli parsellerle ilgili 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğinin iptaline yönelik kararının temyizen incelenmesi talebini içeren bu hukuki metinde, iptal gerekçeleri arasında; kıyı şeridindeki kamusal günübirlik ve kamping alanlarının turizm tesisleri lehine daraltılması, orman yangın üssü ve helikopter pisti alanının ilgili kurumun olumsuz görüşüne rağmen küçültülerek turizm tesisine dönüştürülmesi, planlamada bütüncül yaklaşım eksikliği ve günübirlik alan kullanımlarına ilişkin plan hükümlerindeki değişikliklerin kıyıların doğal yapısını korumayı zorlaştırarak kamu yararına ve şehircilik ilkelerine aykırılık oluşturması yer almaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2024/1617Karar No : 2025/396 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...BakanlığıVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 08/11/2023 tarih ve E:2023/507, K:2023/8055 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Antalya ili, Serik ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...-... parsel sayılı taşınmazlar ile ... parsel sayılı taşınmazın bir kısmına ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığınca 28/01/2020 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli Antalya-Isparta-Burdur Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 08/11/2023 tarih ve E:2023/507, K:2023/8055 sayılı kararıyla; Davalı idarenin, davanın süresinde açılmadığı yönündeki itirazına itibar edilmemiş, Uyuşmazlıkta, dava açıldıktan sonra, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca 14/06/2022 ve 21/06/2022 tarihinde resen onaylanan, 1/100.000 ölçekli Antalya-Isparta-Burdur Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı değişikliğiyle, dava konusu taşınmazlar "günübirlik tesis alanı, turizm bölgesi, orman alanı (yangın üssü) ve kentsel ve bölgesel yeşil ve spor alanı" kullanımlarına ayrılmış ise de, işlemin gerekçesinde, dava konusu plan değişikliğinin, uyuşmazlık konusu taşınmazların bulunduğu alanda aynı işlem ile onaylanan 1/25.000 ölçekli ilave çevre düzeni planının, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla iptaline karar verilmesi nedeniyle, yargı kararının uygulanması amacıyla yapıldığının belirtildiği,Bu itibarla, her ne kadar dava konusu plan değişikliğinden sonra 1/100.000 ölçekli Antalya-Isparta-Burdur Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planında değişiklik yapılmış ise de, davacının dava açmaktaki amacı ile dava açmakla ulaşmak istediği sonuç göz önünde bulundurularak, davanın konusuz kalmadığı sonucuna ulaşılarak, uyuşmazlığın esasının değerlendirildiği, İşbu dava dosyasının ve aynı işlemin dava konusu edildiği Dairelerinin E:2020/5905 sayılı dosyasının beraber incelenmesinden; Uyuşmazlığa konu alanın, önceki planda, 153.000m2'lik kısmının orman yangın üssü olarak planlandığı ve üzerinde yangın söndürmek amacıyla mevcut helikopter pisti bulunduğu, kalan kısmının ise halkın günübirlik kullanımına yönelik olarak planlandığı, dava konusu plan değişikliğiyle, günübirlik kullanımların hem kıyı şeridi bakımından hem alansal olarak küçültülerek 247.709 m2'lik alanın turizm tesis alanı, 69.554 m2'lik alanın günübirlik alan olarak planlandığı ve orman yangın üssü alanının küçültülerek 48.949 m2'lik olarak planlandığı,Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının güncel plan notlarının, 4.32 ve 4.33 sayılı notlarına kararda yer verilerek, Üst ölçekli çevre düzeni planlarının, noktasal ve parsel ölçeğinde yaklaşımlar yerine, benzer nitelikli alanları bütünleştiren çözüm önerileri sunmasını esas olduğu, Dava konusu planda, Turizm Bölgesi ile Belek yerleşimi ve kıyı arasındaki ilişkinin bütüncül olarak ele alınmadığı,Gerek dava konusu düzenleme, gerekse bu düzenleme öncesinde yapılan plan değişiklikleri süreçleri ile Belek Bölgesinde, kıyının kamusal kullanımına olanak sağlayan günübirlik alan, kamping alanı vb. alanların turizm tesis alanları lehine giderek daraltılması ve küçültülmesine yönelik düzenlemelerin kamu yararına ve planlama ilkelerine uygun olmadığı, Plan değişikliği öncesinde günübirlik tesis alanı olarak belirlenen kullanım kararının, günübirlik alan kullanımına dönüştürülmesinin çelişki olmadığı fakat bu durumun gerekçesinin anlaşılmadığı ve 1/100.000 ölçekli Antalya- Burdur- Isparta Çevre Düzeni Planı plan hükümlerinde günübirlik tesis alanında konaklanmayacağı, günübirlik kullanıma yönelik tesislerin yapımında taşınır malzeme kullanacağının düzenlendiği, plan değişikliği ile günübirlik kullanım alanlarına ilişkin plan hükümlerinde taşınır malzeme kullanımının zorunlu tutulmadığı bu durumunda kıyıların doğal yapısının korunmasını zorlaştıracağından şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olduğu, Orman yangın üssünün bölgedeki olası bir orman yangınına hızlı şekilde müdahale edilebilmesi açısından önem taşıdığı, ancak ilgili kurumun olumsuz görüşüne rağmen helikopter pisti olarak düzenlenmiş alan da dahil olmak üzere bu alanın büyük bir bölümünün turizm tesis alanı olarak planlandığı, orman yangınlarının ülkemiz açısından son yıllarda önemli bir tehlike olduğu, fiili olarak mevcut olan helikopter pistinin turizm tesisine dahil edilmesinin kamu yararına ve planlama ilkelerine aykırı olduğu,Öte yandan, geçmiş dönemde belde belediyelerine tahsis edilen alanlarla ilgili olarak davalı idarece ihya ve çevre düzenleme çalışmaları yapıldığı açık ise de; halkın doğrudan yararlanabileceği kıyı alanlarında günübirlik tesis alanlarının küçültülerek kıyı sahil şeridinin daraltılması sonucu turizm tesis alanlarının arttırılmasına yönelik plan değişikliğinin, kamu yararına uygun olmamakla birlikte planlama ilkeleriyle bağdaşmadığı,Ayrıca, dava konusu alanın 21/11/1984 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile Belek Turizm Merkezi olarak belirlenen alan sınırları kapsamında olduğu, bu alan sınırlarının çevre düzeni planına işlenmesinin tabii olduğu, fakat plan değişikliğine ilişkin plan lejantı incelendiğinde, turizm tesis alanı ve turizm merkezi gösterimlerinin farklı olduğu ve dava konusu alanın yapılaşmaya yönelik "turizm tesis alanı" olarak planlandığı anlaşıldığından, dava konusu çevre düzeni planı değişikliğinin kamu yararına, şehircilik ve planlama esaslarına uygun olmadığı gerekçesiyle, iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; süre aşımı itirazlarının değerlendirilmediği, alanda yeni planın yürürlüğe girdiği ve dava konusu işlemin icrailiğinin kalmadığı, yürürlükteki planda da, yargı kararlarına uygun olarak işlem tesis edildiği, alanda iki adet girişi ücretsiz halk plajı yapıldığı ve hizmete sunulduğu, diğer yandan parsellerdeki kaçak yapılaşmaya son verildiği, kullanım kararlarının esasen turizm amaçlı olduğu benzer nitelikte kararlar olduğu ve kamu yararına uygun planlama yapıldığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.Öte yandan; aynı işlemin iptali istemiyle açılan başka bir davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/11/2023 tarih ve E:2020/5905, K:2023/8053 sayılı kararı ile uyuşmazlığa konu işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiği anlaşılmıştır.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 08/11/2023 tarih ve E:2023/507, K:2023/8055 sayılı kararının ONANMASINA, 3.Kesin olarak, 20/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.