Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Karayolu Taşıma Kanununa göre yetki belgesi düzenlemesinin yönetmelikle yapılması gerektiğinden D4(S) genelgesinin iptali kararının temyizini reddetti.
Özet: Yüksek mahkeme, komşu iller arası personel ve öğrenci taşımacılığı için düzenlenen D4(S) yetki belgesi şartlarını içeren bir Bakanlık genelgesi ile bu genelgeye dayalı olarak yapılan bir yerel yönetim başvuru ret kararının iptali istemli davada, söz konusu yetki belgesi türlerinin Kanun gereği yönetmelikle düzenlenmesi gerekirken genelge ile belirlenmesinin hukuka aykırı olduğuna hükmeden alt daire kararını onamıştır. Davalı idarelerin, genelgenin hukuka uygun ve kamu yararına olduğu yönündeki temyiz iddialarını reddeden Kurul, ilk derece mahkemesinin kararının usul ve hukuka uygun olduğuna karar vererek davalı idarelerin temyiz istemlerini geri çevirmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2023/374Karar No : 2025/422 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı VEKİLİ: Av. ... 2-... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ: Av....KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ: Av. ...İSTEMİN KONUSU: Danıştay Sekizinci Dairesinin 13/10/2022 tarih ve E:2019/3002, K:2022/5610 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün 22/12/2016 tarih ve 96544 sayılı (2016/KDGM-20) Genelgesi'ne istinaden belediye sınırları dışına veya dışından yapılacak servis hizmetlerine ilişkin olarak D4(S) yetki belgesi alınmasına yönelik uygunluk kararının verilmesi istemiyle davalı Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı Manisa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararı ile bu kararın dayanağı olan Genelge'nin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 13/10/2022 tarih ve E:2019/3002, K:2022/5610 sayılı kararıyla; Davalı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığının usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün 22/12/2016 tarih ve 96544 sayılı (2016/KDGM-20) Genelge'si yönünden;Dava konusu Genelge'de, Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 3. fıkrası gereği yetki belgesi eki taşıt belgelerine tahditli plakalı araçların kaydedilemediğinden bahisle işyeri ile ikamet yeri birbirinden farklı ilde bulunan vatandaşların mağdur olmamaları ve zamanında işyerinde/okulda olmalarının sağlanması amacıyla, komşu iller arasında sadece personel servisi veya okul servisi taşımacılığı yapmak üzere D4(S) rumuzlu karayolu taşıma yetki belgesi verilmesi hususu ile bu yetki belgesinin verilebilmesi için gerekli şartların düzenlendiği,Karayolu Taşıma Kanunu'nun 34. maddesinde, yetki belgelerinin davalı Bakanlık tarafından çıkartılacak yönetmelik ile düzenleneceğinin hükme bağlandığı, bu amaçla yürürlüğe konulan Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 6. maddesinde yetki belgesi türlerinin, 13. ve 14. maddelerinde (ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Mülga Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 12. ve 13. maddelerinde) ise yetki belgesi alabilmenin genel ve özel şartlarının düzenlendiği,Buna göre, Karayolu Taşıma Kanunu'nun 34. maddesi gereği yetki belgesi türlerinin Yönetmelik ile düzenlenmesi gerektiğinden, dava konusu 22/12/2016 tarih ve 96544 sayılı (2016/KDGM-20) Genelge'de hukuka uyarlık bulunmadığı, Manisa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin (UKOME) ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden;Dava konusu Genelge ile düzenlenen D4(S) yetki belgesini alabilmek için, Manisa UKOME'den uygunluk görüşü almak amacıyla yapılan davacı başvurusunun, Manisa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin (UKOME) ... tarih ve ...sayılı kararı ile reddedildiği,Karayolu Taşıma Kanunu'nun 34. maddesi uyarınca Yönetmelik ile düzenlemesi gerekirken, dava konusu Genelge ile düzenlenen D4(S) yetki belgesi alabilmek için yine Genelge'de belirtilen usule göre Manisa UKOME'ye yapılan başvurunun reddine yönelik işlemde de bu nedenle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu Genelge ve işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu Genelge'nin işyeri ve ikamet yeri birbirinden farklı ilde bulunan vatandaşların mağdur olmamaları adına bu konudaki yoğun talep dikkate alınarak düzenlendiği, idarenin düzenleme yetkisi kapsamında tesis edilen dava konusu işlemlerin hukuka ve kamu yararına uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 13/10/2022 tarih ve E:2019/3002, K:2022/5610 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 26/02/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.KARŞI OY X- Dava konusu Genelge'de; Karayolları Taşıma Yönetmeliği gereği yetki belgesi eki taşıt belgelerine tahditli plakalı taşıtların kaydedilemediği, belediye sınırları dışına ve/veya dışından yapılacak servis taşımalarının yapılacak taşımanın kapsamına uygun olarak B2, D2 ve D4 yetki belgeleri ile yapılabildiği, ancak 5216 ve 5393 sayılı Kanun'ların belediyelere verdiği yetki çerçevesinde, belediyelerce söz konusu servis araçlarının belediye sınırları içinde her güzergaha girmelerine müsaade edilmediği, bu durumun da iş yeri ve ikametgahı farklı illerde bulunan vatandaşların mağduriyetine neden olduğu belirtilerek, söz konusu mağduriyetlerin giderilmesi adına komşu iller arasında yapılacak personel ve öğrenci servis taşımalarının D4(S) rumuzlu karayolu taşıma yetki belgesi ile yapılması, bu yetki belgesi eki taşıt belgesine tahditli plakalı araçların kaydedilebilmesi ve bu amaçla taşımanın yapılacağı illerin UKOME'lerinden uygunluk görüşü alınması gerektiği hususları kurala bağlanmıştır.4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun "Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti" başlıklı 5. maddesinde, taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunlu kılınmıştır. Dava konusu Genelge'nin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Düzenleme yetkisi" başlıklı 3. maddesinde ise, davalı Bakanlığın görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve kanunla belirlenmiş konularda idari düzenlemeler yapabileceği düzenlenmiştir.Uyuşmazlık yukarıda yer verilen mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, karayolu taşımacılığı konusunda yetki belgesi düzenlemekle yetkili olan davalı Bakanlık tarafından, kamu yararı gözetilerek çıkartıldığı anlaşılan dava konusu Genelge'de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla; işin esası incelenerek, dava konusu Genelge ve bu Genelge ile UKOME'den alınması zorunlu kılınan uygunluk görüşü için yapılan davacı başvurusunun reddine ilişkin işlemin hukuka uygunluk denetiminin yapılması amacıyla temyize konu Daire kararının bozulması gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ile gerektiği oyuyla, çoğunluk görüşüne katılmıyorum.