Danıştay 8. Daire, Çekmeköy Belediyesinin tadilat projeleri ücret tarifesinin iptali istemli davada hemşehrilik hukuku gerekçesiyle dava açma ehliyeti bulunmadığına dair bölge idare mahkemesi kararını onadı.
Özet: Belediyenin tadilat projelerinde bağımsız bölüm metrekareleri üzerinden ücret alınmasını düzenleyen tarifenin iptali için açılan davada, ilk derece mahkemesi mükerrer vergilendirme gerekçesiyle ücreti hukuka aykırı bularak iptal etse de, Bölge İdare Mahkemesi davacının kişisel, meşru ve güncel bir menfaati olmadığı ve hakkında tesis edilmiş bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle dava açma ehliyeti yokluğuna karar vererek davayı reddetmiştir; davacının bu karara itirazı üzerine, yüksek yargı organı, Bölge İdare Mahkemesinin davacının ehliyet eksikliği nedeniyle davayı reddeden kararının usul ve hukuka uygun olduğunu tespit ederek temyiz istemini reddedip kararı onamış, böylece belediye ücretine yönelik itiraz ehliyet nedeniyle esastan incelenmeden sonuçlanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2024/6226Karar No : 2025/6708 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, Çekmeköy Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülen İmar ve Şehircilik Müdürlüğü 2021 yılı ücret tarifesinin notlar başlıklı 6. maddesinde yer alan "tadilat projelerinde tadilat yapılan bağımsız bölüm m²'si üzerinden ücret alınır" kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, dava konusu edilen meclis kararının notlar başlıklı 6. maddesinde "tadilat projelerinde tadilat yapılan bağımsız bölüm m²'si üzerinden ücret alınır" düzenlemesine yer verildiği, tadilata ilişkin Belediye Gelirleri Kanunu'nda harç alınacağı düzenlemesine açıkça yer verildiği aynı olaya ilişkin davalı belediyece talep edilen ücret adı altındaki düzenlemenin harç ve benzeri yükümlülük olduğu, davalı belediyece tadilat harcının yanında tadilat projesi ücreti adı altında harç ve benzeri yükümlülük talebinin asıl olarak mükerrer vergilendirmeye yol açacağı, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nunda düzenlenen durumlar için aynı Kanun'un 97. maddesi kapsamında ücret istenemeyeceği hususları bir bütün olarak dikkate alındığında dava konusu Çekmeköy Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülen İmar ve Şehircilik Müdürlüğü 2021 yılı ücret tarifesinin notlar başlıklı 6. maddesinde yer alan "tadilat projelerinde tadilat yapılan bağımsız bölüm m²'si üzerinden ücret alınır" kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yargısal denetim amacıyla idare işlemlere yönelik olarak herkes tarafından iptal davası açılmasının istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak şahıs arasında belli ölçüler içerisinde menfaat ilişkisi aranmadığı, her olay ve davada, yargı merciine başvurarak dava açan kişinin menfaatinin, iptali talep edilen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri de yargı mercilerine bırakıldığı, iptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisinin kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecebileceği, başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerektiği, uyuşmazlıkta; davacı hakkında tesis edilmiş bir işlem bulunmadığı, hemşehrilik hukuku haricinde, dava dilekçesinde menfaatini etkileyen hususların somut olarak belirtilmediği görülmüş olup, iptali talep edilen işlem ile meşru, kişisel ve güncel menfaat ilişkisi tespit edilemeyen davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kendisinin Çekmeköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Sokak No:... adresinde ikamet eden ilçe sakini olması sebebiyle menfaat koşuluğunu sağladığı, güncel ve meşru menfaatinin ihlal edildiği bu sebeple dava açma ehliyetinin bulunduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsili için ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 11/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.