Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde, uygun teslim edilmeyen kiralık dükkan nedeniyle ödenen emlak komisyon bedelinin iadesi talebiyle açılan alacak davası kararı.
Özet: Davacı, kiraladığı dükkanın taahhüt edildiği gibi temiz, bakımlı ve oturulabilir durumda teslim edilmemesi, aksine tadilat ve temizlik gerektiren bir halde bulunması nedeniyle kira sözleşmesini feshetmek zorunda kaldığını belirterek, emlakçı davalı şirkete ödediği 150.000 TL tutarındaki komisyon bedelinin haksız yere tahsil edildiği gerekçesiyle iadesini talep ederken; davalı taraf ise, davacının komisyon faturasını ticari defterlerine kaydetmekle hizmeti kabul ettiğini, kesilen iade faturasını onaylamadığını, dava konusu uyuşmazlığın görevli mahkemesi olmadığını ve davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını ileri sürerek, alacak talebinin reddini savunmuştur.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR : 1-
2-
3-
4-
VEKİLİ :
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile karşı görevsizlik kararı verilerek dosya Konya BAM. . HD.'ye gönderilmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile Mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmesi üzerine dosyanın yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Mah. ... Cad. ... Sanayi Sitesi No:71/AB Karatay/KONYA adresinde dükkan kiralamak için ... isimli emlak komisyoncusuyla görüşüp dükkan kiralama işlemi yapmak istediğini, sonrasında emlakçı ... dükkanda kiracının olduğunu yaklaşık 20 gün sonra boşaltacağını söylediğini, müvekkil ile 20 gün sonra taşınacak şekilde bir ön anlaşma yaptıklarını, sonrasında müvekkil davalı şirket ... Sanayi Limited Şirketi adına 24.10.2024 tarihinde komisyon faturası kestiğini ve bu tutarı ödediğini, müvekkili tarafından komisyon ödemesi yapıldığını ancak hem taşınmaz taahhüt edilen sürede boşaltılmadığı, hem de taşınmaz boşaltıldıktan sonra yapılan kontrollerde 1 aya yakın temizlik ve tadilat sürecinin olduğu bu sebeple müvekkilin bu haliyle taşınması mümkün olmayacağının anlaşıldığını, kiralayanın teslim anında temiz ve oturulabilir halde teslim etmemesi sebebiyle müvekkilin taşınma işlemleri uzamış ve maddi zarara uğradığını, taşınmazın teslimi anında yapılan kontrollerde taşınmazın bir çok eksiğinin olduğu duvarlarının çok kirli, boya ve bakıma muhtaç olduğu, arka giriş kapısının yanında birden fazla havalandırma boşluğunun açık bir şekilde bırakıldığı, temizliğinin hiç yapılmadığı, işyeri içerisinde kiracının yapmış olduğu bölme duvarlarının olduğu ve duvarların yıkılmasının gerektiğini, bu eksikliklerden dolayı müvekkilin bir aydan daha önce eksiklikleri tamamlayıp oturmasının mümkün olmadığını, Müvekkilin işyerinde ambalaj makinası üretim ve satış faaliyeti yapıldığından işyerinin temizlik durumu ve iç yapısı göstermiş olduğu faaliyet açısından ciddi öneme haiz olduğunu, müvekkilinin işveren ile yaptığı kira sözleşmesini kiralayanın teslim koşullarına uymaması sebebiyle iptal etmek zorunda kaldığını, müvekkilinin dükkanın teslim koşulları oluşmadığından ...'a ödemiş olduğu 150.000 TL komisyon bedelinin iadesini talep etmiş, ... önce komisyon bedelini iade edeceğini ancak müvekkilin kira sözleşmesini kendi rızasıyla iptal ettiğine dair kağıt imzalaması gerektiğini söylemiş, müvekkil bu beyanı imzalamış sonrasında bu bedeli ödemeyeceğini bu parayı kendisinden alamayacağını söylediğini, müvekkilinin dava açacağını söylemiş ... 120.000 TL veriyim anlaşalım diye karşı teklifte bulunduğunu, ancak müvekkili bunu kabul etmemiş tutarın tamamını istediğinde davalı tarafından parayı veremeyeceğini söylediğini, davalı şirket adına iade faturası kesiliğini, davalı şirket tarafında iade faturasının kabul edildiğini, ancak davalı tarafın fatura tutarını iade etmediğini, davalıların komisyon bedeline haksız olarak el koyduklarını, tahsil edilen komisyon tutarının usul ve yasaya aykırı olarak tahsil edildiğini belirterek emlak komisyon bedelinin şimdilik 1.000 TL kısmının iadesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin komisyon bedelinin iadesi olduğunu, uyuşmazlığın kira hukukuna ilişkin olmadığını, mahkemenin görevsiz olduğunu, görevli ve yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkilleri ..., ... ve ...'in husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının taleplerinin net olmadığını, davacının iadesini talep ettiği fatura bedelinin belli olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın müvekkili ... Gıda şirketi tarafından kesilen 24/10/2024 tarihli 150.000 Tl'lik faturaya itiraz etmediğini, faturayı ticari defterlerine kaydettiğini, davacının 24.10.2024 tarihli "... Mah. ... Cad. ... Sit. No: 71/AB Karatay Konya adresindeki iş yerinin kiralama komisyon bedeli" açıklamalı faturayı ticari defterlerine kaydetmekle müvekkili şirket tarafından verilen hizmeti aldığını kabul etiğini, söz konusu faturanın davacı tarafından defterlerine kaydedilmesi ile dükkanın kiralanması için davalı müvekkil şirket tarafından verilen komisyon hizmetini aldığını ikrar ettiğini, davacı yan iade faturası kestiğini iddia etmiş ise de, müvekkili şirketin kestiği hizmet bedeli faturasını kabul ettiğini ikrar ettiğini, iade faturası kesebilmek için, temel faturanın defterlere kaydedilmiş olması gerektiğini, bahsi geçen 16.11.2024 tarihli iade faturasını, davalı müvekkil şirket kabul etmeyerek noter ihtarnamesi ile (EK-2) bu iade faturasına itiraz ettiğini, davacı dükkanı teslim anında eksikliklerinin olduğunu iddia ederek dükkanın anahtar tesliminin kendisine yapıldığını ikrar ettiğini, ancak teslim anında dükkanın eksikleri olduğuna dair iddiası ile ilgili herhangi bir çekince ileri sürmeden dükkanı teslim aldığını, davacı yan basiretli bir tacir olduğunu, dükkanı teslim alırken gözden geçirmiş olması gerektiğini, davacının taşınmazdaki eksiklik iddialarının basit bir gözden geçirme ile tespit edilebileceğini, ancak davacı yan dükkanı gezerek ve inceleyerek teslim aldığını, taşınmazın teslimi anında herhangi bir eksiği ve ayıbının olmadığını, zira davacı yanın bu hususta teslim anında tanzim ettiği yazılı bir tutanak olmadığı gibi herhangi bir delil tespiti de yaptırmadığını, davacı dükkanı teslim aldıktan sonra, müvekkilin anlam veremediği bir şekilde dükkanı kiralamaktan kendi rızası ile vazgeçtiğini, bu husus üzerine "iptal" çekilen kira sözleşmesindeki 14.11.2024 tarihli ek sözleşme ile sabit olduğunu, davacı dükkanı davalı müvekkili aracılığı ile kiralamak için bulduğunu, gezip, beğenip kiraladığını, müvekkilinin davacı yana 24/10/2024 tarihli fatura konusu hizmeti sunduğunu, davacının bu hizmeti alarak faturayı ticari defterine kaydederek fatura bedelini ödediğini, davacının dükkanı eksiksiz şekilde ve herhangi bir çekince ileri sürülmeksizin teslim aldığını, müvekillerinden kaynaklanmayan sebeplerle dükkanı kiralamaktan vazgeçmiş olmasının hizmeti aldığı komisyon bedelinin iadesini gerektirmeyeceğini belirterek öncelikle davanın görev yönünden reddini, müvekkilleri ..., ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Mahkememizce Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan ücret alacağının tahsiline ilişkindir.
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile karşı görevsizlik kararı verilerek dosya Konya BAM. . HD.'ye gönderilmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile Mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmesi üzerine dosya Mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiştir.
TBK'nın 520. maddesi uyarınca; simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı bir sözleşmedir. Simsarlık sözleşmesine kural olarak vekalete ilişkin hükümler uygulanır. Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz. Başka bir ifadeyle bu sözleşmenin yazılı yapılması geçerlilik ve sıhhat şartıdır. Simsarlık sözleşmesi simsar ile sözleşme yapan arasında kurulur. Simsarlık sözleşmesi yapılabilmesi için malikin rıza ve simsara yetki vermesine gerek yoktur.
Somut olayda davalı ...'un davalı ... Gıda şirketi tarafından, davalılar ... ve ...'in sahip olduğu ... Mah. ... Cad. ... Sitesi No:71/AB Karatay/KONYA'da bulunan dükkanın kiralanması hususunda simsarlık hizmeti verdiğinden bahisle, kiralamaya aracılık hizmeti karşılığında davacıya KDV dahil 125.000,00 TL bedelli faturanın düzenlendiği ve gönderildiği, davacının da bu bedeli ödediği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davacının kiralama sözleşmesine konu taşınmazın taahhüt edilen sürede boşaltılmaması ve boşaltıldıktan sonra teslim koşullarına uymaması sebebiyle iptal edilmesi ve bu nedenle komisyon bedelinin iadesi konusunda davacının haklı olup olmadığı noktasındadır.
Davacının, davalıdan olan alacağı simsarlık sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Yukarıda ifade edildiği gibi simsarlık sözleşmesi yazılı olarak düzenlenmesi gerekmekte olup mahkemece resen gözetilecektir. Yazılılık şartı geçerlilik şartı olduğundan, yazılı bir sözleşme yok ise taraflar arasında geçerli bir sözleşme bulunduğu söylenemeyecektedir. Eldeki davada da taraflar arasında yazılı bir simsarlık sözleşmesi bulunmamaktadır. Geçersiz sözleşme taraflar lehine veya aleyhine hüküm doğurmayacağından, böyle bir sözleşmeye istinaden simsarlık ücreti de talep edilemeyecektir (Yargıtay . HD'nin ... E.... K. sayılı 25/03/2021 tarihli ilamı). Bu nedenle davanın davalı ... Gıda şirketi yönünden kabulüne karar verilmiştir. (Aynı yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı)
Davacının davalılar ..., ... ve ...'e karşı açtığı davanın, komisyon bedelinin davalı ... Gıda şirketine ödenmiş olması nedeniyle, diğer davalı şahıslardan talep edilemeyeceğinden ayrı ayrı pasif husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 1.000,00 TL emlak komisyon bedelinin davalı ... Gıda şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacının davalılar ..., ... ve ...'e karşı açtığı davanın ayrı ayrı pasif husumet nedeniyle reddine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile kalan 116,60 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 281,80 TL başvuru harcı gideri, 615,40 TL peşin harç gideri, 1.395,40 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam peşin harç ve ıslah harcı dahil 2.292,60 TL yargılama giderinin davalı ... San. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ... San. Ltd. Şti.'nin yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (kabul edilen dava değerinin 1.000 TL olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 1.000 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... San. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava davalılar ..., ... ve ... yönünden pasif husumet sebebiyle reddedildiğinden davalılar ..., ... ve ... vekili için 160 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ..., ... ve ...'ciye verilmesine,
8-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL yargılama giderinin, davalı ... San. Ltd. Şti.'nden alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2026
Katip Hakim