Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin, borcu ödenen davacı şirketin taşınmazlar üzerindeki ipoteğin kaldırılması talepli davasının, davalı bankanın riskin sona erdiğini bildirmesiyle konusuz kalmasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacı şirket ve maliki olduğu taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin, bankaya olan kredi borçlarının tamamının ödenmesine rağmen davalı banka tarafından kaldırılmaması üzerine açılan bu davada; bankanın, davanın devamında riskinin sona erdiğini ve ipoteğin fekkinin sağlandığını beyan etmesi, bilirkişi raporuyla ise bir taşınmazda hiç ipotek bulunmadığı ve diğerindeki kredi borcunun ödendiğinin tespit edilmesi sonucunda, davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/93 Esas - 2026/354
TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2025/93 EsasKARAR NO : 2026/354DAVA : İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))DAVA TARİHİ : 04/02/2025KARAR TARİHİ : 08/05/2026YAZIM TARİH : 01/06/2026DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalı bankanın müşterisi olup davalı banka nezdinde bulunan hesapları ile ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, davacı ... Mak.san. Ve Tic.a.ş.’nin davalı bankanın .... şubesinde kullanmış olduğu kredilere ilişkin borçlar sebebi ile davacı ... adına kayıtlı “.... no’lu bağımsız bölüm” ve “.... parsel”de bulunan taşınmazlar üzerinde davalı banka lehine ipotek tesis edildiğini, fakat şirket tarafından işbu borcun tamamının ödenmiş olup müvekkilleri ile davalı banka arasında herhangi bir borç ilişkisinin kalmadığını, davalı bankaya .... . Noterliği 09.10.2024 tarihli .... yevmiye numaralı ihtarname ile ipoteğin kaldırılması hususu ihtar edilmişse de davalı banka tarafından hiçbir işlem yapılmadığını, TMK md. 883’e göre “Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir.” hükmü haiz olduğunu, bununla birlikte davalı taraf ile şifahi görüşmelerde "banka nezdinde yer alan çek hesabına ilişkin ibraz edilmeyen çeklerin bulunduğu ve bu sebeple ipoteğin kaldırılmayacağı" hususunda bilgi verildiğini, müvekkili şirketlerin borç ilişkisi ile ibraz edilmeyen çekler arasında bir illiyet bağı bulunmadığını, detaylı olarak izah edildiği üzere davacılar ile davalı banka arasında herhangi bir borç ilişkisi bulunmaması sebebi ile “.... no’lu bağımsız bölüm” ve “.... parsel”de bulunan taşınmazlar üzerinde bulunan ipoteklerin fekkini talep ettiklerini beyan etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacılar tarafından açılan işbu ipoteğin fekki davasına ilişkin olarak banka kayıtlarında yapılan araştırma neticesinde, banka riskinin sona erdiği tespit edildiğinden, dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekkinin sağlandığını, davanın konusuz kaldığını belirtmiştir. DELİLLER:-Tapu kayıtları, -Banka kayıtları,-.... . Noterliğinin 09.10.2024 tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamesi.,-Bilirkişi raporu.18/03/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davacılardan ... şirketinin davalı banka ile imzaladığı genel kredi sözleşmesine karşılık diğer davacı ... adına kayıtlı .... nolu bağımsız bölüm üzerinde 03.12.2020 tarihinde davalı banka lehine ipotek şerhi konulduğu, dava tarihinde bu ipotek şerhinin tapu kayıtlarında devam ettiği, bunun gerekçesi olarak bankaca diğer davacı ve iş bu kredi sözleşmesinin kefili ... şirketinin ayrıca çek riskinin bulunduğu, ancak buna ilişkin bilgi ve belgenin banka tarafından sunulmadığı, ipoteğe konu kredi sözleşmesine ilişkin borcun ise dava tarihinden önce son bulduğu,Davaya konu .... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde ise davalı lehine ipotek şerhinin hiç bir zaman konulmadığı yönündeki raporunu görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere raporunu sunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL;Dava, 4721 sayılı TMK'nun 883. Maddesinde yazılı "Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir." düzenlemesi sebebi ile .... bağımsız bölüm sayılı taşınmaz ile .... parsel numarasında kayıtlı taşınmazlardaki ipoteğin fekki isteminden ibarettir. Tensip ile taraf teşkilinin ikmali sağlanmış, davalıya müzekkere yazılarak kredi sözleşmesi ve ipotek tesisine esas evraklar ile ... müzekkere yazılarak dava dilekçesinde beyan edilen taşınmazlara ilişkin aktif pasif takyidatlı tapu kayıtları ile ipotek resmi senetleri dosyaya celp edilmiştir. Tapu kayıtları incelenmekle, .... parsel sayılı taşınmazda davacı ... adına 13.09.2018 tarihli işlem ile paylı mülkiyet hükümleri gereğince kayıtlı olduğu, davalı lehine tesis edilen ipotek kaydı bulunmadığı; .... bağımsız bölüm sayılı taşınmazın davacı ... adına 23.05.2012 tarihli işlem ile tam hisse ile kayıtlı olduğu, davalı lehine 16.07.2014 tarihli işlem ile birinci dereceden 1.000.000-TL bedelli ipotek tesis edilmiş olduğu, ekli olarak ipotek resmi senetlerinin gönderilmiş olduğu tespit edilmiştir.Davalı bankadan celp edilen kredi sözleşmesine ilişki evraklar incelenmekle, davacı ......Ltd.Şti'nin kullanmış olduğu kredi sebebi ile diğer davacıların müteselsil kefil sıfatı ile sözleşmeyi imzalamış oldukları tespit edilmiştir. Eksikliklerin ikmali ile dosya mali müşavir ve nitelikli hesap bilirkişisinden teşkil eden bilirkişi heyetine teslim edilmekle 18.03.2026 tarihli rapor sunulmuştur. Raporda "Davacılardan ... şirketinin davalı banka ile imzaladığı genel kredi sözleşmesine karşılık diğer davacı ... adına kayıtlı .... nolu bağımsız bölüm üzerinde 03.12.2020 tarihinde davalı banka lehine ipotek şerhi konulduğu, dava tarihinde bu ipotek şerhinin tapu kayıtlarında devam ettiği, bunun gerekçesi olarak bankaca diğer davacı ve iş bu kredi sözleşmesinin kefili ... şirketinin ayrıca çek riskinin bulunduğu, ancak buna ilişkin bilgi ve belgenin banka tarafından sunulmadığı, ipoteğe konu kredi sözleşmesine ilişkin borcun ise dava tarihinden önce son bulduğu, Davaya konu .... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde ise davalı lehine ipotek şerhinin hiç bir zaman konulmadığı yönündeki iş bu raporumuz hukuki nitelendirme ve nihai takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile arz olunur." hususlarının tespit edildiği görülmüştür. Davalı tarafından sunulan 24.12.2025 tarihli yazı ile riskin sona ermiş olduğu, bu sebeple ipotek şerhi bulunan taşınmaz açısından da ipotek fek talepnamesinin ilgili ... gönderilmiş olduğu beyan edilmiştir. .... yeniden müzekkere yazılarak takyidatlı tapu kayıtları celp edilmekle, ipotek şerhinin mevcut olduğu .... bağımsız bölüm sayılı taşınmazda ipotek şerhinin terkin edilmiş olduğu tespit edilmiştir. Kısaca izah edilenler, dosya kapsamına alınan evraklar ve bilirkişi raporu neticesinde varılan kanaatte, -.... bağımsız bölüm sayılı taşınmazda çek riskinin bulunduğundan bahisle ipoteğin fek edilmemiş olduğu savunulmuşsa da gerek cevap dilekçesi ile gerekse de yazılan müzekkerelere verilen cevaplarda bu yönde ispata yönelik evrak sunulmadığı, TMK'nun 6. Maddesinde yazılı "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.", HMK'nun 190/1 maddesinde yazılı "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." kuralları gereği davalının bu yöndeki iddiasını ispat edemediği; davacının bu taşınmaza yönelik açmış olduğu dava her ne kadar konusuz kalmışsa da HMK'nun 331. Maddesi gereğince davacı lehine yargılama giderine hükmedilmesi gerektiği, -.... parsel sayılı taşınmazda, davalı lehine tesis edilmiş bir ipotek bulunmadığı, davacının bu taşınmaz yönünden davasının ispat edilemediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaati hasıl olmuştur. Kısaca izah edilenler çerçevesinde aşağıda yazılı olduğu şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacıların .... parsel sayılı taşınmaza ilişkin davasının reddine, Davacıların .... bağımsız bölüm sayılı taşınmaza yönelik davasının konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, Alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 615,40-TL harç ile 1.328,87-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.944,27-TL'den mahsubu ile arta kalan 1.212,27-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davalı yararına hesaplanan 45.000,00-TL vekâlet ücretinin davacılardan müşteren alınarak davalıya verilmesine,Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davalı yararına hesaplanan 45.000,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 4.700,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin verilen kararın mahiyeti gereği davalı ve davacılardan müştereken tahsili ile hazineye irat kaydına,Davacılarca yapılan 615,40-TL başvuru harcı,162,90-TL tebligat ve posta gideri ile 14.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.778,30-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 1/2 oranında takdir olunan 7.389,15-TL'sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, kalan miktarın davacılar üzerinde bırakılmasına, HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair, davacılar vekili Av. .... (e duruşma) ile davalı vekili Av. .... 'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.Katip .... ¸e-imzalıdır. Hakim .... ¸e-imzalıdır.