bakırköy fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde, lisanssız yazılım kullanımı tespiti sonrası fsek m.68 uyarınca açılan tazminat davasındaki iddia ve savunmalar.

Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, lisanssız yazılım kullanımı tespiti sonrası FSEK m.68 uyarınca açılan tazminat davasındaki iddia ve savunmalar.

Özet: Bir yazılım şirketi, delil tespitiyle sabitlendiğini iddia ettiği üzere, müvekkili şirketin ticari faaliyetlerinde kullanılan yazılımlarının davalı firma bilgisayarlarında izinsiz ve lisanssız olarak çoğaltılıp kullanıldığı, güvenlik önlemlerinin dahi aşılarak haksız kazanç sağlandığı gerekçesiyle, FSEK gereğince tespit edilen yazılımların toplam bedelinin üç katı tutarında tazminat talep ederken, davalı ise bilgisayarların şirketine değil çalışanlarına ait olduğunu, şahsi kullanım için olduklarını, yazılımların şirket direktifiyle kullanılmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu ve kısmi davanın hukuki yarardan yoksun olduğunu savunarak davanın usulden ve esastan reddini istemektedir.

T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/113 Esas

KARAR NO : 2026/92

DAVA : Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/05/2024

KARAR TARİHİ : 06/05/2026

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/05/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin ... yazılımının tüm dünyada ve Türkiye'de de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, davalı şirketin bilgisayarlarına izinsiz ve yasal olmayan şekilde dava konusu yazılımlarının yüklendiği ve bu bağlamda lisanssız yazılım kullanımının söz konusu olduğunun Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin .... D.iş sayılı dosyası ile bilirkişi marifetiyle delil tespiti yaptırılarak, davalıya ait iş yerinde bulanan bilgisayarlarda müvekkili şirketin mali hak sahibi olduğu yazılımların haksız ve lisanssız olarak çoğaltıldığı ve kullanıldığının tespit edildiğini, davalı şirkette tespit edilen iki adet .... versiyon yazılımlarının "..." diye tabir edilen programlar vasıtası ile yazılımın güvenlik önlemlerini etkisiz hale getirilmek suretiyle lisanssız olarak kurulu ve çalışır durumda tespit edildiğini, davalı yanın ... yazılımlarını satın aldığına dair fatura sunmadığını, yazılımların aktif bir şekilde kullanıldığını, tespite konu bilgisayarlarda toplamda 40908 adet çizim yapıldığını, bu çizimlerin ticari faaliyetlere konu edildiğini, bu şekilde haksız kazanç sağladığını, davalı firma yetkilileri hakkında FSEK md.71 hükümleri gereği Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, açıklanan nedenlerle, FSEK m.22 ve m. 68 vd. uyarınca lisanssız çoğaltıldığı ve kullanıldığı tespit edilen tüm yazılımların FSEK m.68 uyarınca toplam bedellerinin üç (3) katının tazminat tutarı olarak, bilirkişi incelemesi sonucunda hesaplanarak belirlenecek fazlaya ilişkin bedeli talep ve ıslah etme hakkımız saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 uyarınca işbu kısmi davada (şimdilik) 1.000 USD'nin (zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği 07.12.2023 tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte) fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, lisansız program kullandığı iddia olunan bilgisayarların müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili şirket çalışanlarından ikisinin şahsi bilgisayarları olduğunu ve şahsi işleri için kullandıklarını, davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, Yargıtayca da belirtildiği gibi alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, davacının kısmi alacak davası açarak bu davanın sağladığı imkânlardan yararlanmasının mümkün olmadığını, hal böyleyken, eldeki davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, davacının ikame etmiş olduğu davada kötüniyetli olduğundan aleyhine disiplin para cezası verilmesi gerektiğini, davacı tarafça her ne kadar ... yazılımının lisansız olarak kullanıldığının mahkeme kanalı ile tespit edildiği iddia olunmuşsa da davacı usulsüz bir şekilde delil tespiti yaptırarak kötü niyetli olarak lehine delil yaratma gayesi içerisine girdiğini, davacı tarafça savcılığa bulunulan şikayet neticesinde anılı bilgisayarların sahiplerinin ifadelerine başvurulduğunu, gerek delil tespiti için bilirkişi incelemesi esnasında gerekse de şikayete istinaden alınan ifadelerinde çalışanlar bilgisayarların kendi şahsi bilgisayarları olduğunu, işverenin programın kullanılmasına yönelik herhangi bir yönlendirmede bulunmadığını beyan ettiklerini, lisansız yazılımların rayiç bedelinin 3 katının müvekkili şirketten tazminine karar verilmesinin talep edilmesinin açıklanan sebeplerle kabul edilebilir olmamasının yanı sıra talep edilen tutar fahiş olup bu hususta davacı tarafın iddialarının aksine hakimin takdir yetkisi bulunduğunu, açıklanan nedenlerle, davacı tarafından açılan eldeki haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle usulden aksi takdirde esastan reddine, HMK madde 329/2 uyarınca hiçbir hakkı olmadığı halde eldeki davayı açan davacı aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Bakırköy Cumhuriyet Basşavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp olunmuştur.

Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası celp olunmuş, tetkikinde; talep eden ... tarafından, karşı taraf ... Bıçak Ve Kalıp Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi aleyhine tespit talebinde bulunulduğu, tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda; "Tespit talep eden tarafın hak sahibi olduğu yazılımların kullanılıp kullanılmadığının tespiti amacıyla ... MAH... SOK.NO:16-26 ESENYURT İSTANBUL adresinde bulunan .... BIÇAK VE KALIP SANAYİ DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ‘ne tespit talep eden vekili ile birlikte 07.12.2023 tarihinde saat 14:15 sularında gelindi. Gelinen adresin doğru olduğu, gelinen adreste kendisini şirket yetkilisi olarak tanıtan ... isimli şahısa dosyadaki karar okutularak ... eşliğinde şirket adresinde bulunan 25 adet bilgisayar üzerinde tespit talep eden tarafın hak sahibi olduğu “...” isimli yazılımının kurulu ve yüklü olup olmadığı yönüyle inceleme yapıldığı, sonuç olarak, işyerinde yazılım tespit edilen 2 adet bilgisayarda “...” yazılımlarının kurulu ve çalışır durumda olduğu, yazılım tespit edilen bilgisayarlardan .... marka bilgisayarın seri numarasının ... olduğu, ... marka bilgisayarın seri numarası olduğu, her iki bilgisayarda “...” uzantılı ... programı çizim dosyalarının bulunduğu, dosya adlarından programın ticari işlerde kullanıldığı, yazılım tespit edilen bilgisayarlara ilişkin olarak kendisini şirket çalışanı olarak tanıtan ... markalı yazılım tespit edilen bilgisayarın şahsına ait olduğunu, yine kendisini şirket çalışanı olarak tanıtan ... da yazılım tespit edilen ... markalı bilgisayarın şahsına ait olduğunu beyan ettiği, bu konudaki beyanlarını inceleme bitiminde düzenlenen kendi imzalarının da bulunduğu tutanak üzerinde belirttikleri" hususlarının tespit edildiği görülmüştür.

Davalı tanıkları duruşmada dinlenilmiş, tanık ... duruşmadaki beyanında; "Ben davalı firmada makina mühendisi sıfatıyla üretim ve planlama departmanında çalışıyorum, davacı yanın tespit yaptırdığı gün ben de tespit mahallindeydim, davacı firmaya ait ... yazılımının tespit olunduğu bilgisayardan biri benim şahsi bilgisayarımdır, söz konusu yazılımı da üniversiteden bitirme tezimi yazabilmek için yani şahsi işimi halledebilmek için ...'dan ben indirdim, davalı firma ile bu yazılımının indirilmesinin yahut kullanımının hiçbir ilgisi yoktur, zaten söz konusu yazılımın benim bulunduğum üretim ve planlama departmanında herhangi bir işlevselliği de bulunmamaktadır. Şirketteki herhangi bir çalışan ya da yöneticinin bu yazılımın indirilmesi yönünde herhangi bir talimatı olmadı, zaten daha önce belirttiğim gibi tespit yapılan bilgisayar şahsi bilgisayarımdır, ayrıca firmaya ait ayrı bir bilgisayarım vardır, benim şahsi bilgisayarımda yüklü programdan şirket yöneticilerinin herhangi bir haberi yoktur. Hatırladığım kadarıyla 2021 yılında bitirme tezim ve son stajımı tamamlayabilmek için davaya konu ... programının indirdim, ay ve gün olarak tam tarihini hatırlamıyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... duruşmadaki beyanında; "Ben davalı firmada yaklaşık 5 yıldır üretim ve kalite mühendisi olarak çalışıyorum, tespit tarihinde davacıya ait yazılımının bulunduğu diğer bilgisayar benim şahsi bilgisayarımdır, ayrıca şirkete ait başka bir bilgisayarım vardır, hatırladığım kadarıyla 2015 ya da 2016 yılları arasında söz konusu programı internet üzerinden indirdim, indirme amacım eğitim ve araştırmaydı, yani tamamen şahsi gereksinimlerdi, davalı şirkette çalışmaya başlamadan önce indirmiştim ve davalı şirket ile ilgisi olmayan şahsi iletişim ve eğitim gereksinimlerim için kullandım, şirket yöneticilerinin benim şahsi bilgisayarımda yüklü olan bu programdan herhangi bir bilgisi yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dosya, davalının davacıya ait yazılım programının lisansız olarak çoğaltarak kullanmak suretiyle FSEK kapsamında mali haklarını ihlal edip etmediği, maddi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştuysa miktarı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 04/06/2025 tarihli raporlarında; "... Bilgisayar; Dosya içerisinde bulunan Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi .... D.İş 07.12.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda 25 adet bilgisayarda inceleme yapıldığı, ... isimli .... marka dizüstü/notebook bilgisayarda ... seri numaralı ... programının kurulu ve çalışır vaziyette olduğu, programın 18.07.2021 tarihinde kurulduğu, Kurulum Yöneticisi ekranında .... seri numaralarının olduğu,bilgisayarda 11,250 adet .sldprt uzantılı dosya bulunduğu, çalışma dosyaları ekranında 1 çalışma dosyasında projeler/AFS yolunun olduğu, bilgisayarın Seri Numarasının ... olduğunun belirtildiği, Açık kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda ... seri numarasının Crack (lisans kontrolünü kaldıran veya koruma sistemini aşan değiştirilmiş versiyon)’lu programda/programlarda kullanılan seri numarası (keygen) olduğu,- Dosyaya sunulan ... BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ A.Ş. tarafından ....–.... Sk. No:42/12 Akçaburgaz Esenyurt / İstanbul – .... – Vergi Dairesi : Esenyurt – TCKN : ... bilgilerine 16.07.2021 tarihinde, Kod: ... içerikli faturanın olduğu, faturada ... seri numarası bilgisinin olduğu, Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... D.İş 07.12.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda programın kurulu olduğu tespit edilen dizüstü/notebook bilgisayarın seri numarasının ... olduğu, faturada bulunan cihaz bilgisi ile programın kurulu olduğu tespit edilen cihaz bilgilerinin aynı olduğu, ... Bilgisayar; Dosya içerisinde bulunan Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi .... D.İş 07.12.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda 25 adet bilgisayarda inceleme yapıldığı,... isimli ... marka dizüstü/.... bilgisayarda ... seri numaralı ... 2021 programının kurulu ve çalışır vaziyette olduğu, programın 29.08.2022 tarihinde kurulduğu, Kurulum Yöneticisi ekranında ... seri numaralarının olduğu, bilgisayarda 29,658 adet .... uzantılı dosya bulunduğunun belirtildiği, Açık kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda ... seri numarasının ... (lisans kontrolünü kaldıran veya koruma sistemini aşan değiştirilmiş versiyon)’lu programda/programlarda kullanılan seri numarası (keygen) olduğu, Bilgisayar çizim programları dijital ve lisanslı yazılımlar olduğundan dolayı, klasik anlamda bir rayiç bedel tespit edilmesi çok zordur. Bu durumun temel nedenleri; Programlar/Yazılımlar, farklı kullanıcı gruplarına yönelik olarak öğrenci, bireysel, ticari, süreli/abonelik bazlı lisans türleriyle sunulabilmektedir. Her bir lisans türünün kullanım hakkı, kapsamı ve bedeli farklılık gösterebilmektedir. Program/Yazılım fiyatları, üretici firma politikalarına bağlı olarak sık sık değişebildiğinden, bu fiyatlandırmalar doğrudan maliyet temelli değil; ürünün sağladığı teknik özelliklere, marka değerine ve küresel ekonomik koşullara göre belirlenebilmektedir. Programlar/Yazılımlar lisans sözleşmeleriyle satıldığından dolayı, fiziksel mallarda olduğu gibi ikinci el piyasa oluşumu söz konusu değildir. Bu nedenle yazılımın piyasa değeri üzerinden bir kıymet tespiti yapmak zorlaşmaktadır. Program/Yazılım firmaları sık sık güncelleme ve versiyon yenilemeleri yapmaktadır. Bu da belirli bir sürüme ait sabit bir piyasa değeri oluşmasını engelleyen faktörlerden biridir. Bu nedenlerle, adı geçen bilgisayar çizim programına ilişkin objektif, genel geçer ve resmi bir rayiç bedel belirlenmesi teknik olarak mümkün değildir. Değerlendirme ancak belirli bir tarihte, belirli bir lisans türü ve sürüm esas alınarak, yazılım sağlayıcısının belirlediği güncel satış fiyatı/faturalar üzerinden yapılabildiği, (..... Dizüstü/....); Sunulan faturalarda programın kurulum tarihi olan 18.07.2021 tarihine en yakın tarih olan 22.06.2020 tarihli faturada ... Lisansı ve 1 Yıllık VGAA 16.000 $ + KDV olduğu, faturada ... lisansı yanısıra 1 yıllık VGAA ile birlikte ücretinin görüldüğü, (... Dizüstü/Notebook); Sunulan faturalarda programın kurulum tarihi olan 29.08.2022 tarihine en yakın tarih olan 31.07.2023 tarihli faturada ... Lisansı ve 2 Yıllık VGAA 16.053 $ + KDV olduğu, faturada .... lisansı yanısıra 2 yıllık ... ile birlikte ücretinin görüldüğü, Ek ürünlere ilişkin Premium paket programın en üst paketi olup paket içerisinde hangi ek ürünlerin ücretli, hangi ek ürünlerin ücretsiz olduğu tarafımızca bilinmemekle ve dosya kapsamında bu konuda bilgi bulunmamakla birlikte; Mahkemece uygun görülmesi halinde ... programının bilinen satış bayileri/kanalları olan; .... Teknolojik Yazılımlar Anonim Şirketi (... Mahallesi .... Caddesi .... No:76 Kat:2 Ofis No:108 Şişli/İstanbul), .... Bilgi Teknolojileri San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Mah. .... Sok. No:2 Beyaz Ofis B-36 34893 Pendik / İstanbul), ...Yazılım A.Ş. (Genel Merkez: .... Mah. ... D100 Güney Yanyol .... No:25-6156 34870 Soğanlık - Kartal / İstanbul) firmalarından bu konuda müzekkere yazılarak bilgi alınabileceği, Ayrıca kurulum tarihleri baz alınarak bu tarihlere yakın .... 2021 ve ücretli Ek ürünlere ilişkin fatura/faturalar sunulduğu taktirde daha sağlıklı fiyat belirlenebileceği, II. MALİ TESPİTLER Davacı tarafından, dava dosyasına sunulan emsal satış faturaları üzerinde yapılan tespitlerde, dava konusu yazılıma benzer ürün adı bulunan yazılımların birim satış fiyatının ortalama 16.000,00 USD olduğu, davalı tarafın, şirket merkezinde yapılan tespitlerde, iki farklı bilgisayarda bulunan 2 adet yazılım için, davacı tarafa ödemesi gereken bedelin 32.000,00 USD (16.000,00 USD x 2 = 32.000,00 USD) olarak hesap edildiği, ... adlı yazılım programı, çizim gerektiren her sektörde kullanılabilen makine, tesis ve ürün tasarımında kullanıcıya sunmuş olduğu arayüz ile pixel tabanlı ve vektör tabanlı bir çizim imkanı veren 3 boyutlu bir yazılım programıdır. Analiz, Tasarım, Kodlama ve Test aşamalarını içerecek şekilde tüm yazılım geliştirme süreçleri tamamlamış bir yazılım programları olup bu nitelikleri itibariyle FSEK m.2/1 kapsamında hususiyet taşıyan eser niteliğinde oldukları, Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen Tescil Belgeleri ve yazılımların içeriğinden davacının davaya konu yazılımın hak sahibi olduğu, Yukarıdaki teknik değerlendirmeler, dosyadaki tespit raporu ve yukarıdaki teknik tespitler birlikte değerlendirildiğinde davacıya ait 2 adet yazılımın davalının işyerindeki tespit sırasında 2 adet bilgisayarda lisanssız kullanımının FSEK m.22 gereğince çoğaltma hakkının ihlal edildiği, Davalı lisanssız yazılımların kendi çalışanlarının bilgisayarı olduğunu ileri sürmüş ise de tespitin davalının işyerinde yapılması dikkate alındığında davalının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü dikkate alındığında vaki savunmasının haklı olup olmadığı hususundaki Takdirin Mahkemeye ait olacağı, Yukarıda teknik ve değerlendirme kısmında Davacı tarafından, dava dosyasına sunulan emsal satış faturaları üzerinde yapılan tespitlerde, dava konusu yazılıma benzer ürün adı bulunan yazılımların birim satış fiyatının ortalama 16.000,00 USD olduğu, davalı tarafın, şirket merkezinde yapılan tespitlerde, iki farklı bilgisayarda bulunan 2 adet yazılım için, davacı tarafa ödemesi gereken bedel 32.000,00 USD (16.000,00 USD x 2 = 32.000,00 USD) olarak hesap edilmiş olup FSEK 68 çerçevesinde 3 katına hükmedilip hükmedilmeyeceği hususundaki Takdirin Mahkemeye ait olacağı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.

Davacı vekili 11/02/2026 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporuna karşı itirazları baki kalmak kaydı ile, bilirkişi raporunda yer alan, “davalı tarafın, şirket merkezinde yapılan tespitlerde, iki farklı bilgisayarda bulunan 2 adet yazılım için, davacı tarafa ödemesi gereken bedel 32.000,00 USD (16.000,00 USD x 2 = 32.000,00 USD) olarak hesap edilmiş..." yolundaki rayiç bedel tayinini ve buna göre talep ettikleri tazminatın, dava konusu 2 adet yazılımın rayiç bedeli olan (16.000 X 2) 32.000 USD'nin FSEK madde 68 hükmüne göre 3 katı olan 96.000 USD olduğunu esas alarak, işbu dava konusu 1.000 USD'lik kısmi dava olarak ileri sürdükleri, taleplerini 96.000 USD'ye artırmak sureti ile ıslah ettikleri görülmüştür.

Dava; davalının davacıya ait eserden kaynaklı haklarına tecavüzü nedeniyle FSEK 68.madde gereği telif tazminatı talebine yöneliktir.

Davacı tarafından Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... değişik iş sayılı dosyası üzerinden davalıya ait işyerinde yapılan tespitte değişik iş dosyasında düzenlenen rapor kapsamında işyerindeki 25 adet bilgisayardan 2 adet bilgisayarda ... 2021 yazılımlarının kurulu ve çalışır durumda olduğu, yazılımın tespit edilen bilgisayarlardan ... marka bilgisayarın seri numarasının .... olduğu, .... marka bilgisayarın seri numarası ... olduğu, her iki bilgisayarda "..." uzantılı ... programı çizim dosyalarının bulunduğu, dosya adlarından programın ticari işlerde kullanıldığının anlaşıldığı, bilgisayarların şirket çalışanlarına ait olduğu tespit edilmiş olup;

Değişik iş dosyasında tespiti yapılan ... adlı yazılım programının, çizim gerektiren her sektörde kullanılabilen makine, tesis ve ürün tasarımında kullanıcıya sunmuş olduğu arayüz ile pixel tabanlı ve vektör tabanlı bir çizim imkanı veren 3 boyutlu bir yazılım programı olduğu, Analiz, Tasarım, Kodlama ve Test aşamalarını içerecek şekilde tüm yazılım geliştirme süreçleri tamamlamış bir yazılım programları olup bu nitelikleri itibariyle FSEK m.2/1 kapsamında hususiyet taşıyan eser niteliğinde oldukları, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen ve bilirkişiler tarafından incelemesi yapılan tescil belgeleri ve yazılımların içeriğinden davacının davaya konu yazılımın hak sahibi olduğunun anlaşıldığı,

Dosyadaki tespit raporu ve bilirkişi heyetince yapılan teknik tespitler birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait işyerindeki çalışanlara ait 2 adet bilgisayarda tespit edilen lisanssız kullanımının FSEK m.22 gereğince çoğaltma hakkının ihlal edildiği, Davalı lisanssız yazılımların kendi çalışanlarının bilgisayarı olduğunu ileri sürmüş ise de tespitin davalının işyerinde yapılması dikkate alındığında davalının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu, dolayısıyla bu savunmasına itibar edilemeyeceği ve bu yazılımlar kapsamında davacının telif tazminatı hakkının varlığının kabulü gerektiği,

Davacı tarafından, dava dosyasına sunulan emsal satış faturaları üzerinde yapılan tespitlerde, dava konusu yazılıma benzer ürün adı bulunan yazılımların birim satış fiyatının ortalama 16.000,00 USD olduğu, davalı tarafın, şirket merkezinde yapılan tespitlerde, iki farklı bilgisayarda bulunan 2 adet yazılım için, davacı tarafa ödemesi gereken bedel 32.000,00 USD (16.000,00 USD x 2 = 32.000,00 USD) olarak bilirkişi heyetince hesap edilmiş olup davacı tarafından ıslah ile 3 katı oranındaki meblağ olan 96.000 USD'nin talep edildiği,

Ancak FSEK 68. maddesinin 1. fıkrasında eseri, icrası, fonogrami veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanun'a uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltanların "Bu kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebileceği" belirtilmiş olup, aynı kanunun 66/3 fıkrası gereğince, Mahkeme, mali haklara tecavüz halinde, "tecavüzün şümulünü, kusurun olup olmadığını, varsa ağırlığını takdir etmek" durumunda bulunduğundan, dava konusu olayda talep edilebilecek "En çok üç kat fazla" tazminatın tecavüzün şümulüne ve kusurun ağırlığına göre belirlemek yetkisi de Mahkemeye ait olacaktır. BK 43/1 uyarınca bu husus da desteklenmekte olup, tüm hususlar değerlendirilmeden doğrudan 3 katı tutarında tazminata hükmedilmesi doğru olmayacaktır.

Hakimin, FSEK 68.maddesi uyarınca üç katı tazminata hükmetmek zorunda olup olmadığı hususu Anayasa Mahkemesi'nin önüne iptal sebebi olarak götürülmüş, Yüksek Mahkeme de 28.2.2013 tarih ve .... E. - ... K. sayılı kararında. "İtiraz konusu kural, eser, icra, fonogram veya yapımın izinsiz kullanılması halinde hak sahiplerinin dava yoluyla isteyebileceği bedele üst sınır getirmiştir. Kural, hâkimin taleple bağlı olduğuna dair veya takdir yetkisine ilişkin olumsuz bir düzenleme içermemektedir. Bu sınır içerisinde kalmak şartıyla hakimin dosya içeriği ve talebi de gözeterek takdir yetkisi kullanacağı açıktır. Öte yandan dava edilen eser, icra, fonogram veya yapımın bedelini belirleme görevi de hakime bırakıldığından hüküm altına alınacak bedelin belirlenmesinde hakimin takdir yetkisinin olmadığından söz edilemez" şeklindeki ifadelerden, Anayasa Mahkemesi'nin çok açık bir şekilde "Bu sınır içerisinde kalmak şartıyla hakimin dosya içeriği ve talebi de gözeterek takdir yetkisi kullanacağı açıktır" demek suretiyle, tazminat oranın belirlenmesinde takdirin mahkemeye ait olduğunu çok açık bir şekilde belirtmiştir. Kanunla mahkemelere verildiği AYM tarafından da kabul edilen takdir hakkının, mahkemelerin elinden alnması ise adil yargılanma hakkının ihlali anlamına gelebilecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2017/642 K. 2019/237 T. 10.1.2019)

Bu değerlendirmeler neticesinde. kanunun düzenlemesinde davacı tarafın 68. Madde kapsamında 3 katına kadar tazminat talep hakkı bulunduğu, ancak programın davalı tarafça eski versiyonu kullandığı ve tayin edilecek tazminatın davacının zenginleşme kaynağı olmayacağı ve davalı tarafın mahvına sebep olmayacak şekilde tespiti ve dengelenmesi gerektiği, bu sebeple 1,5 katı tazminat tutarının takdiren tarafların hak ve menfaatleri ile ve FSEK 68. Madde de yer alan takdire yönelik düzenleme metni olduğu hususu da nazara alınarak iki adet yazılım için belirlenen 32.000 USD telif tazminatının FSEK 68.maddesi uyarınca takdiren 1,5 katı kadar olan 48.000 USD tazminatın 07.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihinde T.C. Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-Davacının davasının KISMEN KABULÜYLE;

İki adet yazılım için belirlenen 32.000 USD telif tazminatının FSEK 68.maddesi uyarınca takdiren 1,5 katı kadar olan 48.000 USD tazminatın 07.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihinde T.C. Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Alınması gereken 105.738,31 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harç, 2.561,62 TL peşin harç, 18.937,48 TL ıslah harcı ve 4.877,77 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 78.933,84 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar yönünden dava tarihindeki kur karşılığı TL üzerinden hesaplanan 234.708,58 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar yönünden dava tarihindeki kur karşılığı TL üzerinden hesaplanan 234.708,58 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafça yapılan 15.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 684,36 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 15.684,36 TL yargılama giderinden davanın kabul ve reddi oranında hesaplanan 7.842,18 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç, 2.561,62 TL peşin harç, 18.937,48 TL ıslah harcı ve 4.877,77 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 27.232,07 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/05/2026

Katip ...

Hakim ...

TALEP EDİLEN : 96.000 USD

KABUL EDİLEN : 48.000 USD

RED EDİLEN : 48.000 USD

DAVA TARİHİ : 24/05/2024

DAVA TARİHİ İTİBARİYLE : 32,2483*48000=1.547.918,40 TL