Haksız fiilden doğan trafik kazası sonrası araç hasarı ve değer kaybı konulu maddi tazminat davasına ilişkin Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, 08/01/2023 tarihinde bir aracın ani fren yaparak kontrolsüzce savrulup başka bir araca çarpması sonucu meydana gelen yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan tazminat talebini konu almaktadır; davacı, aracının ağır hasarlı/pert olması nedeniyle başlangıçta 1.000 TL talep ettiği maddi tazminatı, bilirkişi raporları doğrultusunda 270.000 TLye yükselterek, bu bedelin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte kusurlu araç sürücüsü ve ilgili sigorta şirketlerinden poliçe limitleri dahilinde tahsil edilmesini talep ederken, davalılar davanın usulden reddi, sorumluluklarının poliçe limitleriyle sınırlı olduğu, kusur oranının tespiti, gerçek zararın belirlenmesi, faiz taleplerinin yersizliği ve kendilerine yöneltilen husumet itirazları gibi çeşitli savunmalar ileri sürmektedir.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2023/729 Esas - 2026/228 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/729
KARAR NO : 2026/228
...
DAVA : Maddi Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/09/2023
KARAR TARİHİ : 31/03/2026
G.K. YAZIM TARİHİ : 26/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi Tazminat Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I) DAVA :
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; 08/01/2023 tarihinde sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın, sağa dönüş kavşağını kaçırıp ani fren yapması ve kayarak kontrolsüz şekilde Ankara istikametine dönen kavşağa girmesi sonucu, yan yoldan kavşağa çıkan ... idaresindeki ...plakalı araca sol yan kısmından çarpması suretiyle yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği; kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu; davacıya ait aracın ağır hasar aldığı ve hava yastıklarının açıldığı; davalı sigorta şirketlerinin zarardan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu; arabuluculuk görüşmelerinden netice alınamadığı; aracın kullanılamamasından dolayı araç mahrumiyeti doğduğu beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 1.000,00.-TL araç değerinin/maddi tazminat tutarının davalı sigorta şirketleri yönünden poliçe limitleri aşılmamak kaydıyla tüm davalılardan temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline; aracın pert olması durumunda güncel değerinin, pert olma durumu yoksa toplam tamir masraflarının ve araç değer kaybının hesaplanarak tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan değer artırım dilekçesi kapsamında ise özetle; dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında davacı aracının pert-total durumda olduğu ve net hasar miktarının 270.000,00.-TL olduğunun tespit edildiği; bu doğrultuda dava değerinin artırılması yoluna gidildiği beyan edilmiş olup; dava dilekçesinde 1.000,00.-TL olarak talep edilen tazminat bedelinin 269.000,00.-TL artırılarak toplam 270.000,00.-TL bedelin kaza tarihi olan 08/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen (sigorta şirketleri yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
II) CEVAP :
Davalı ... A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davacının dava açmadan önce KTK m.97 uyarınca usulüne uygun sigorta başvurusunda bulunmadığı; bu nedenle davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmesi gerektiği; sorumluluklarının...poliçe limiti olan 120.000,00.-TL ile sınırlı olduğu; kusur oranlarının ... Dairesi veya .... Heyeti tarafından düzenlenecek raporla tespit edilmesi gerektiği; gerçek zararın tespit edilmesi gerektiği; temerrüde düşülmediğinden faiz talebinin yersiz olduğu; sigortalı aracın hususi kullanıma sahip olması nedeniyle ticari faiz istenemeyeceği beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davacı tarafından başvuru şartının yerine getirilmediği; müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olduğu; gerçek zararın ve değer kaybının uzman bilirkişilerce tespit edilmesi gerektiği; aracın pert total kabul edilmesi durumunda değer kaybı oluşmayacağı; ... teminat limiti tükenmeden İMM teminatından ödeme yapılmasının mümkün olmadığı; davacı tarafından talep edilen rayiç bedelin fahiş olduğu beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı .... Şti. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete ait aracın kusurlu olduğu tespitinin kabul edilmediği; zararlardan öncelikle ... ve ... poliçelerini düzenleyen sigorta şirketlerinin sorumlu olduğu; müvekkili şirket açısından husumet yokluğu bulunduğu; taraflar arasındaki ilişkinin ticari bir iş olmaması sebebiyle avans faizi talep edilemeyeceği; pert-total durumunda zararın net olarak belirlenebilmesi sebebiyle davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı; beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... yönünden; tensip zaptını ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalıya usulüne uygun olarak tebliğine rağmen davalı tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olmakla birlikte; yargılama sürecinde sunulmuş bulunulan sair sözlü/yazılı beyanları kapsamında özetle; somut olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı; talep edilebilecek tüm zararlardan sigorta kuruluşlarının sorumlu olduğu; hasar bedelinin belirlenebilir olması sebebiyle davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı; kusur tespiti için dosyanın .... gönderilmesi gerektiği beyan edilmiş olup; davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
III) DELİLLER :
....Arabuluculuk Numaralı Arabuluculuk Dosyası (Davalı .... Şti. Yönünden).
....Arabuluculuk Numaralı Arabuluculuk Dosyası (Davalı ... A.Ş. Yönünden).
Ankara Arabuluculuk Bürosu'nun ... Dosya Numaralı Arabuluculuk Dosyası (Davalı ... A.Ş. Yönünden).
08/01/2023 Tarihli Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı.
... Tarafından Düzenlenen 02/02/2023 Talep Tarihli ve ...7 Numaralı Ekspertiz Raporu.
Davalı ... Anonim Şirketi Tarafından Düzenlenen .. Numaralı ZMSS Poliçesi.
Davalı ... Anonim Şirketi Tarafından Düzenlenen ... Numaralı Genişletilmiş Kasko Filo Sigorta Poliçesi.
Adli Trafik Uzmanı Bilirkişi ... Tarafından Düzenlenen 14/12/2023 Tarihli Bilirkişi Raporu.
Makina Mühendisi ve Adli Trafik Uzmanı ... Tarafından Düzenlenen 02/05/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu.
Makina Mühendisi ve Adli Trafik .... Tarafından Düzenlenen 13/09/2024 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu.
Makine Yüksek Mühendisi Bilirkişi ... Tarafından Düzenlenen 08/07/2025 Tarihli Bilirkişi Raporu.
IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ... tarafından, ... A.Ş., ... A.Ş., .... Şti., ...'a yönelik açılan, Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi Tazminat Davası olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın; 08/01/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kusur durumlarının ve oranlarının tespiti; davacının aracında hasar/pert meydana gelmiş olup olmadığı; hasar/pert meydana geldiğinin tespiti halinde oran ve tazmin miktarlarının tespiti; meydana gelmemiş olduğunun tespiti halinde hasar ve değer kaybı bedellerinin tespiti; davalıların münferiden işbu maddi tazminat kalemlerinden sorumlulukları bulunup bulunmadığı ve temerrütlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği ile münferiden temerrüt tarihlerinin yanı sıra uygulanacak faizin türü ve oranı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :
Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı" hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu ve 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında da eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı ... A.Ş. vekili, davalı ... A.Ş. vekili ve davalı .... Şti. vekili tarafından sunulan cevap dilekçeleri kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmaması; bunun yanı sıra davalı ... tarafından Mahkememize yasal süresinde cevap dilekçesi sunulmamış olması nedenleriyle, 6100 Sayılı HMK.'nın 117. maddesi uyarınca "yetki" veya "tahkim" ilk itirazları bulunmadığı anlaşıldığından, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
c) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Hukuki Nitelendirmesi:
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; trafik kazaları sonucunda üçüncü kişilerin uğrayacağı zararları güvence altına alan temel bir sigorta türüdür. Bu sigortanın hukuki çerçevesi; başta 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) olmak üzere ilgili mevzuatla detaylı bir şekilde çizilmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; hukuki niteliği itibariyle bir sorumluluk sigortasıdır ve sigorta ettirenin, bir haksız fiil sonucu üçüncü kişilere vereceği zararlardan doğan hukuki sorumluluğunu teminat altına alır. Bu sorumluluğun temeli, araç işleteninin kusursuz sorumluluğudur (KTK 85. maddesi); amacı ise, kusurlu sürücünün mali gücünün yetersiz kalması halinde dahi, kazada zarar gören üçüncü kişilerin mağduriyetini önlemektir.
İşbu sigortanın yaptırılması zorunluluğu, 2918 Sayılı Kanundan kaynaklanmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 91/1. maddesinde "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." amir hükmü düzenlenmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, bir kaza durumunda sigortalı aracın sürücüsünün hukuki sorumluluğu çerçevesinde, karşı tarafa ve üçüncü kişilere verilen zararları karşılar. Sigortalı aracın kendi hasarı bu sigortanın kapsamında değildir. Sigortanın kapsamı ve teminat limitleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile detaylandırılır.
Bu kapsamda; kaza sonucunda diğer araçlarda veya üçüncü kişilere ait eşyada meydana gelen hasarlar (onarım bedeli, değer kaybı vb.); yaralanan kişilerin, herhangi bir sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın, tedavi masrafları (KTK m. 98 uyarınca Bu teminat, .... Kurumu'nun sorumluluğunda olan ve Kurum tarafından karşılanan tedavi giderlerini de kapsamaktadır); sürekli sakatlık durumunda kişinin gelecekteki ekonomik kayıplarını karşılamak üzere maluliyet oranına göre belirlenen sürekli iş göremezlik tazminatı; bir kişinin hayatını kaybetmesi durumunda, ölen kişinin desteğinden mahrum kalan yakınlarına (mirasçılarına) destekten yoksun kalma tazminatı ödenmektedir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, kural olarak manevi tazminat taleplerini karşılamaz. Sigorta Genel Şartlarında bu durum açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla zarar görenler; manevi tazminat taleplerini doğrudan kusurlu araç sürücüsüne ve işletenine karşı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. Maddesi uyarınca açacakları dava ile ileri sürmek zorundadırlar.
Zarar görenler, tazminatlarını sigorta poliçesinde belirtilen limitler dahilinde kalmak şartıyla, doğrudan doğruya sigortacıdan talep edebilirler. Sigorta şirketi; hak sahibinin kaza ve zarara ilişkin gerekli tüm belgeleri sigortacıya ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde, haklı bir gerekçesi olmaksızın ödemeyi yapmazsa temerrüde düşmüş sayılır.
İşbu maddi tazminat talepleri için zamanaşımı süreleri; KTK'nın 109. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Bu kapsamda, maddi ve bedensel zararlara ilişkin talepler; zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Bununla birlikte davanın, cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve Ceza Kanunu'nda bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüş olması halinde, işbu zamanaşımı süresi, tazminat talepleri için de geçerlidir. Türk Ceza Kanunu'na göre taksirle yaralama suçlarında ceza zamanaşımı 8 yıl, taksirle ölüme neden olma suçlarında ise 15 yıl olduğundan, yaralanmalı kazalarda sigortaya başvuru süresi 8 yıla, ölümlü kazalarda ise 15 yıla kadar uzayabilmektedir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sisteminin en önemli sosyal tamamlayıcı unsurlarından biri Güvence Hesabı'dır. Hesabın görev ve yetkileri KTK m. 108 ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14'te düzenlenmiştir. Güvence Hesabı, aşağıdaki durumlarda devreye girerek yalnızca bedensel zararları (sakatlanma ve ölüm tazminatları ile tedavi giderleri) karşılar:
Kazaya neden olan aracın tespit edilememesi (vurup kaçma).
Kazaya karışan aracın geçerli bir trafik sigortasının bulunmaması.
Sigorta şirketinin mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası.
Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın kazaya karışması ve işletenin sorumlu tutulamaması.
d) İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasının Hukuki Niteliği :
İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS), sigortalının motorlu bir aracı işletmesi sırasında üçüncü şahıslara verebileceği bedeni ve maddi zararlar neticesinde hukuken sorumlu olacağı tazminat taleplerini, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yapılması zorunlu olan Mali Sorumluluk Sigortası'nın (Trafik Sigortası) limitlerini aşan kısmı için teminat altına alan bir özel sigorta türüdür.
İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasının temel amacı; zorunlu trafik sigortası'nın limitlerinin yetersiz kaldığı durumlarda sigortalıyı yüksek tazminat yükümlülüklerinden korumaktır.
Bu kapsamda; İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasının hukuki niteliği birkaç temel başlık altında incelenebilir:
a) Bir Sorumluluk Sigortası Olması: İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası; 6102 Sayılı TTK'nın 1473. maddesi ve devamında düzenlenen sorumluluk sigortalarının tüm temel özelliklerini taşır. Sorumluluk sigortalarının özü, sigortalının malvarlığındaki aktiflerin (örn: arabası, evi) değil, pasiflerin (borçlarının) sigorta edilmesidir. Sigortacı, sigortalının üçüncü bir kişiye karşı doğan tazminat borcunu, poliçede belirtilen şartlar ve limitler dahilinde üstlenmektedir. Bu noktada sigorta edilen riziko; sigortalının hukuki sorumluluğunun doğması halidir. Başka bir anlatımla; haksız fiil sonucu bir başkasına zarar verme ve bu zararı tazmin etme borcu altına girme riskidir.
b) İsteğe Bağlı Bir Sigorta Olması: İMSS'yi; zorunlu mali sorumluluk sigortasından ayıran en temel hukuki nitelik; İMSS'nin ihtiyari olmasıdır. Bununla birlikte ZMSS., KTK'nın 91. maddesi uyarınca, her araç işleteni tarafından yapılması kanunen emredilmiş bir sigorta türü olup; yaptırılmaması yaptırıma tabidir.
c) Sözleşme Serbestisi: İMMS koşulları, tamamen tarafların (sigortacı ve sigorta ettiren) serbest iradelerine dayanır. Bu sigorta, Türk Borçlar Kanunu'nda ve Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen "sözleşme serbestisi" ilkesinin bir yansımasıdır. Taraflar; sözleşmeyi yapıp yapmamakta, sigortanın limitlerini belirlemekte, teminatın kapsamını (örneğin manevi tazminat taleplerini de dahil etmek gibi) genişletmekte ve poliçe özel şartlarını kararlaştırmakta serbesttirler.
d) Üçüncü Kişi Yararına Bir Sözleşme Olması: Tüm sorumluluk sigortaları gibi İMMS de, "üçüncü kişi yararına sözleşme" niteliği taşır. Sözleşmenin tarafları sigortacı ve sigorta ettiren (araç sahibi/işleteni) olmakla birlikte, sigorta tazminatından faydalanacak kişi, zarara uğrayan üçüncü kişidir. TTK.'nın 1478. maddesi uyarınca, zarar gören üçüncü kişi; sigorta sözleşmesinde belirlenen limitler dahilinde doğrudan sigortacıya başvurarak zararının tazminini talep etme hakkına sahiptir. Bu husus; zarar gören kişiye kanun tarafından tanınmış, "doğrudan bir dava ve talep hakkı" (actio directa) vermektedir.
e) Tamamlayıcı ....) Sigorta Niteliği: İMMS'nin pratikteki en önemli fonksiyonu ve hukuki niteliği; "tamamlayıcı" veya "aşkın" bir sigorta olmasıdır. Bu özellik; anılan sigortanın tek başına değil, mevcut bir zorunlu sigortanın üzerinde konumlandığı anlamına gelmektedir. Başak bir anlatımla bu özellik; İMMS'yi hukuken bir "ikincil" ancak "tamamlayıcı" koruma katmanı olarak konumlandırır.
e) Dava Konusu Uyuşmazlığın İrdelenmesi :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davacıya ait araçta meydana gelen maddi hasarın ve değer kaybının tespiti ile aracın pert olması halinde güncel rayiç değerinin, aksi halde onarım masraflarının davalılardan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davanın usulden reddi ile poliçe limitleri dahilinde sorumluluklarının belirlenmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; öncelikle ... limitlerinin tüketilmesi gerektiği vurgulanarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı .... Şti. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; husumet, faiz türü ve belirsiz alacak davası şartları yönünden itiraz edilerek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... tarafından Mahkememize, yasal süresinde cevap dilekçesi sunulmamış olmakla birlikte; yargılama sürecinde sunulmuş bulunulan sair sözlü/yazılı beyanları kapsamında özetle; kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı ve zararlardan sigorta kuruluşlarının sorumlu olduğu beyan edilmiş olup; davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
e.1) Bilirkişi İncelemeleri :
Kusur Durumu ve Oranlarının Değerlendirilmesi :
Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde kusur durumunun ve oranlarının tespiti hususunda, öncelikle bilirkişi raporu alınması cihetine gidilmiştir.
i. Adli Trafik Uzmanı Haydar Kökten Tarafından Düzenlenen 14/12/2023 Tarihli Bilirkişi Raporu :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davacıya ait ...plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu; ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'un kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu hususları rapor edilmiştir.
14/12/2023 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davalı .... Şti. vekili tarafından sunulan 02/01/2024 tarihli dilekçe kapsamında, "müvekkili şirkete ait aracın kusurlu olduğu tespitinin, taraflarınca hiçbir surette kabul edilmediği; dosyanın kusur incelemesine esas olmak üzere Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine tevdi edilerek yeniden kusur incelemesi yapılması gerektiği" gerekçeleriyle itiraz edilmiştir.
Taraflarca sunulmuş itiraz beyanları incelendiğinde; itiraz dilekçelerinde bilirkişi raporunun hangi fiziksel, teknik veya mantıksal hatayı içerdiğinin somut olarak belirtilmemesi ve itirazların tamamen soyut ifadelerle sunulması; kaza tespit tutanağında yer alan kroki ile olayın oluş şekli, davalı sürücünün kayarak kontrolsüz biçimde kavşağa girdiğini net olarak ortaya koyduğundan somut bir itiraz dayanağı bulunmamakta olması nedenleriyle kusurun irdelenmesi hususunda ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiştir.
ii. Adli Trafik Uzmanı .... Tarafından Düzenlenen 14/12/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunun Nihai Değerlendirmesi
Raporda yer alan tüm verilerin, hatalı yazılan plaka bilgisi haricinde (esasa müessir olmadığı kanaatine varılmıştır) dosyadaki diğer bilgilerle ve kaza tespit tutanağıyla örtüştüğü ve uyumlu olduğu; uyuşmazlığın çözümünde en etkili delil olan ....görevlilerince tutulan krokili trafik kazası tespit tutanağının bilirkişi tarafından incelenip değerlendirildiği ve dosyada bu resmi tutanağı çürütecek başkaca bir maddi delil (kamera kaydı, takograf verisi vb.) bulunmadığı; raporun herhangi bir çelişki barındırmadığı ve yapılan tespitlerin tutarlı şekilde mantıksal bütünlük içinde sunulduğu kanaatine varılmıştır.
iii. Kusur Durumu ve Oranlarının Tespiti Hususunda Mahkememizce Yapılan Nihai Değerlendirme:
Kusur durumu ve oranları hususunda Mahkememizce yapılan nihai değerlendirme kapsamında; 08.01.2023 tarihli krokili trafik kazası tespit tutanağının, kaza yeri krokisinin, hasar tespit bilgilerinin ve tarafların beyanlarından oluşan olay örgüsünün birbiriyle mantıksal uyum içinde olması; kaza günü saat 09:15 sularında .... istikametinden seyreden davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı Dacia marka aracın, sağa dönüş kavşağını kaçırması üzerine duruşa geçmek için ani fren tertibatına başvurarak aracını kaydırdığı ve dikkatsiz, tedbirsiz, kontrolsüz bir şekilde .... istikametine dönen kavşağa girerek, yan yoldan kurallara uygun olarak çıkan ... idaresindeki ...plakalı...marka kamyonete sol yan kısmından çarptığı vakıalarının sabit olduğu; somut olayın bu oluş şekli dikkate alındığında, davalı sürücünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/h maddesinde düzenlenen asli kusur hallerinden birini ve 57/1-a kuralını açıkça ihlal ettiği, yan yoldan nizami şekilde çıkan davacı araç sürücüsünün ise kendi şeridinde seyrederken üzerine kayarak gelen araca karşı kazayı önlemek adına yapabileceği herhangi bir manevra bulunmadığından kural ihlalinin bulunmadığının şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlanmış olduğu; kaza tespit tutanağında her iki sürücünün de sürücü belgeli ve alkolsüz oldukları kolluk kuvvetlerince tespit edildiğinden alkol kullanımından kaynaklanabilecek bir kusur durumu bulunmadığı ve neticeten kolluk tutanakları, kaza mahallinin geometrik özellikleri, çarpışma noktaları ve dosyaya yansıyan tüm maddi delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesinde, davalı sürücü ...'un kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu, davacı araç sürücüsü ...'ın ise kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır.
Hasar / Pert Bedelinin Değerlendirilmesi :
Mahkememizce; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde kusur durumunun ve oranlarının tespitine yarar yeterli delil toplanmış olduğu anlaşılmakla; müteakiben hasar/pert bedelinin tespiti hususunda bilirkişi raporu alınması cihetine gidilmiştir.
iv. Makine Mühendisi ve Adli Trafik Uzmanı ....Tarafından Düzenlenen 02/05/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız 2. el piyasa rayiç değerinin 550.000,00.-TL, hasar tutarının 220.674,75.-TL olduğu; araç tamirinin ekonomik olmayıp aracın pert-total edilmesinin daha ekonomik olacağı; aracın hasarlı haldeki sovtaj değerinin 280.000,00.-TL olduğu; hasar tazminatı tutarının 270.000,00.-TL olarak hesaplandığı; davalı ... A.Ş. tarafından davacı tarafa 120.000,00.-TL ödeme yapılmış olduğu belirtilerek davacının bakiye talebinin 150.000,00.-TL olacağı hususları rapor edilmiştir.
02/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; tarafların itiraz beyanlarının ve taleplerinin dikkate alınması ve ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun düzeltilmesi gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
v. Makine Mühendisi ve Adli Trafik Uzmanı ....
Anılan bilirkişi ek raporu kapsamında; kök raporda sehven davalı ... A.Ş. tarafından 120.000,00.-TL ödeme yapıldığının yazıldığı, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı; aracın pert-total durumunda olması nedeniyle gerçek hasar bedelinin 270.000,00.-TL olduğu hususları rapor edilmiştir.
13/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; davacı tarafın ve davalıların itiraz beyanlarının ve taleplerinin dikkate alınması suretiyle dava konusu trafik kazası neticesinde meydana gelen hasar bedelinin tespiti hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosyanın yeni bilirkişiye tevdii gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
vi. Makine Yüksek Mühendisi ... Tarafından Düzenlenen 08/07/2025 Tarihli Bilirkişi Raporu
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; aracın 2. el hasarsız değerinin 550.000,00.-TL ve sovtaj (hurda) değerinin 280.000,00.-TL olduğu; araca pert total işlemi uygulanması halinde hasar tazminat tutarının 270.000,00.-TL olacağı hususları rapor edilmiştir.
08/07/2025 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davalı ... A.Ş. vekili tarafından sunulan 29/07/2025 tarihli dilekçe kapsamında, "gerçek rayiç bedelin hesaplanmadığı; hesaplamaların fahiş olduğu; kaza tarihi dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiği; gerçek zararın doğru tespiti için yeni bilirkişi raporu alınması gerektiği" gerekçeleriyle itiraz edilmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili tarafından sunulan itiraz beyanlarının değerlendirilmesinde; rapor içeriğinde açıkça belirtildiği üzere piyasa araştırmasının ve kasko değeri oranlamasının kaza tarihi olan 08.01.2023 verilerinin esas alınması suretiyle yapılmış olması ve aracın onarımının ekonomik bulunmayarak pert-total (tam hasarlı) işlemine tâbi tutulması sebebiyle gerçek zararın "kaza tarihindeki hasarsız rayiç değerden hasarlı sovtaj değerinin çıkarılması" formülüyle hesaplanmış olması hususları dikkate alındığında; pert olan araçlarda parça onarım iskontosu uygulanmasının teknik olarak mümkün olmaması nedeniyle itirazın yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
vii. Makine Yüksek Mühendisi ... Tarafından Düzenlenen 08/07/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunun Nihai Değerlendirmesi
Makine Yüksek Mühendisi ... tarafından düzenlenen 08/07/2025 tarihli bilirkişi raporu bizzat incelendiğinde; rapor kapsamında belirtilen verilerin birbirleriyle örtüştüğü (kazanın gerçek tarihi 08/01/2023 olmasına rağmen raporun "4.0. Hasarlı Aracın Pert Olup Olmaması Yönünden İncelemeler" başlığı altında hataen kaza tarihinin "08.01.2013" olarak yazılması hususunun esasa müessir nitelikte bulunmadığı); rapor kapsamında dosyadaki uyuşmazlığın çözümünde etkili delillerin değerlendirilmiş olduğu; bilirkişi tarafından 02/02/2023 ile 24/03/2023 tarihli sigorta eksper raporlarının ve Mahkememizce aldırılan 02/05/2024 tarihli kök ile 13/09/2024 tarihli ek bilirkişi raporlarının irdelendiği, ayrıca sovtaj tespiti için sanayi esnafından güncel bilgi alındığı; anılan raporun herhangi bir çelişki barındırmadığı ve neticeten raporun yeterli olduğu kanaatine varılmıştır.
e.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme :
Mahkememizce, dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak yapılan nihai değerlendirmede; 08/01/2023 tarihinde davalı ...'un sevk ve idaresindeki, davalı .... Şti. mülkiyetindeki ... plakalı araç ile davacı ...'a ait ...plakalı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği; alınan bilirkişi raporları ve kaza tespit tutanağı ışığında davalı sürücü ...'un 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. ve 84. maddelerinde düzenlenen geçiş üstünlüğü ve kavşak kurallarını ihlal ederek kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu bulunduğu, davacının aracının sürücüsü ...'ın ise kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır.
Meydana gelen kaza neticesinde davacı aracının tamirinin ekonomik olmaması sebebiyle pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği; aracın kaza tarihi itibariyle hasarsız 2. el piyasa rayiç değerinin 550.000,00.-TL, hasarlı sovtaj değerinin ise 280.000,00.-TL olduğu belirlenerek gerçek hasar bedelinin 270.000,00.-TL olduğu saptanmıştır. Aracın pert-total durumunda olması nedeniyle tazminat hukuku ilkeleri gereğince ayrıca değer kaybı talep edilemeyeceği anlaşılmış olup; her ne kadar dava dilekçesinin açıklamalar kısmında araç mahrumiyetinden bahsedilmiş olsa da netice-i talep kısmında bu yönde açık bir maddi tazminat istemi bulunmadığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesinde amir olan "taleple bağlılık ilkesi" gereğince bu hususta herhangi bir hüküm kurulmamıştır.
Anılan hususlar ve bilirkişi raporları kapsamında sunulan hesaplamalar doğrultusunda; davanın kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)
1) Davanın KABULÜNE,
Bu doğrultuda; 08/01/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde meydana gelen araç hasarı ile ilgili olarak;
a) 1.000,00.-TL’nin, 08/01/2023 tarihinden itibaren (davalı ... A.Ş. yönünden 05/04/2023 tarihinden, davalı ... A.Ş. Yönünden 06/09/2023 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
b) 269.000,00.-TL’nin, 03/03/2026 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) Karar ve İlâm Harcı :
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 18.443,70.-TL harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 269,85.-TL peşin harç ve 4.600,00.-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.869,85.-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 13.573,85.-TL harcın; davalılardan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 269,85.-TL peşin harç, 4.600,00.-TL ıslah harcı, 269,85.-TL başvurma harcı ve 38,40.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 5.178,10.-TL harcın; davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :
a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 12.500,00.-TL bilirkişi ücreti ile 2.699,00.-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 15.199,00.-TL yargılama giderinin; davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, davalı ... A.Ş. ile davacı arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davalı ... A.Ş.'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
c) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, davalı ... A.Ş. ile davacı arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davalı ... A.Ş.'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
d) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, davalı ... Ltd. Şti. ile davacı arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davalı ... Ltd. Şti.'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
e) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
4) Vekâlet Ücreti :
Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 270.000,00.-TL üzerinden) takdir edilen 45.000,00.-TL vekalet ücretinin, davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememize veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca ... kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 31/03/2026
...
¸ ¸
Gerekçeli Karar