Danıştay kararıyla iptal edilen İzmir Büyükşehir Belediyesi S plaka ihale süreci sonrası verilen ticari taşıt tahsis ve çalışma izin belgelerinin belediyece iptal edilmesinin hukuka uygunluğunun yargısal incelemesi.
Özet: Danıştaya temyiz başvurusuna konu olan bu davada, İzmir Büyükşehir Belediyesinin, Danıştay kararıyla iptal edilen S plaka ihalesi sonucunda verilen ticari taşıt tahsis ve çalışma izin belgelerini iptal etme kararına karşı bir şirket tarafından açılan iptal davası incelenmiştir; ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, temel ihale işleminin yargı kararıyla hukuki dayanağını yitirmesi nedeniyle belediyenin belgeleri iptal etmesinin hukuki bir zorunluluk olduğuna ve bu kararın mevzuata uygun olduğuna hükmederek davacının iddialarını reddetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2024/5413Karar No : 2025/6690 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Hafriyat Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki "S plakalı araç sayısının ilk etapta 400 adet arttırılması ve bu yönde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi gereğince açık teklif usulü ile ihale yapılmasına" ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada neticeten Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21/11/2022 tarih ve E:2022/1828, K:2022/4296 sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiğinden bahisle anılan ihale sonucu plaka almaya hak kazananlara, ihale şartnamesi kapsamında düzenlenen "ticari taşıt tahsis belgesi" ve "çalışma izin belgesinin (ruhsat)" iptal edilmesine ilişkin olan ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanınca 01/06/2023 tarihinde onaylanan 08/03/2023 tarih ve 2023/55 sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 400 adet "S" plakanın açık teklif usulü ile ihale edilerek yaptırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının alındığı, söz konusu encümen kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş ise de, anılan kararın temyiz incelemesi neticesinde Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21/11/2022 tarihli ve E:2022/1828; K:2022/4296 sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği, yukarıda yer verilen Danıştay kararı uyarınca; anılan ihale sonucu plaka almaya hak kazananlara, ihale şartnamesi kapsamında düzenlenen "ticari taşıt tahsis belgesi" ve "çalışma izin belgesinin (ruhsat)" iptal edilmesine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanınca 01/06/2023 tarihinde onaylanan 08/03/2023 tarih ve 2023/55 sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının alınması üzerine, davacı tarafından söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlıkta, dava konusu işleme dayanak servis ihtiyacının belirlenmesine yönelik UKOME Genel Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada, yukarıda yer verilen mevzuat ile Danıştay Onüçüncü Dairesi kararı uyarınca büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki "S" plakalı araç sayısının 400 adet artırılmasına ilişkin ihtiyacın ne şekilde karşılanacağını belirleme yetkisinin belediye meclisinde olduğu, bu kapsamda dava konusu İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım ve Koordinasyon Merkezinin 08/03/2023 tarih ve 2023/55 Nolu sayılı kararına dayalı olarak gerçekleştirilen ihale sonucu plaka almaya hak kazananlara, ihale şartnamesi kapsamında düzenlenen "ticari taşıt tahsis belgesi" ve "çalışma izin belgesinin (ruhsat)" iptal edilmesine karar verildiği görülmekle, yargı kararları uyarınca ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından, söz konusu ihale ve ihalenin uhdesinde kalması nedeniyle plaka almak için yapmış olduğu masrafların tazmininin davalı idareden istenebileceği, bu tutarın iade edilmemesi durumunda ayrı bir tam yargı davası ile tazminat istenebileceği; idarece bu aşamada anılan bedelin ödenmemiş/ödenmesine karar verilmemiş olmasının dava konusu işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği değerlendirildiğinden, bu yöndeki davacı iddiasının yerinde görülmediği, davacı tarafından verilen 08/04/2024 ve 18/04/2024 tarihli ek beyan dilekçeleri ile, dava konusu kararın alındığı UKOME toplantısının tüm ilçe belediye temsilcilerinin katılımı ile yapılması gerektiği gibi bu toplantıya özel şirket hüviyetini haiz belediye şirketinin katılmış olması nedeniyle, dava konusu işlemin usulüne uygun olarak toplanmayan UKOME tarafından alındığı yolunda beyanlarda bulunulmuş ise de, istinafa konu Mahkeme kararında açıklandığı ve gerekçelendirildiği gibi kesinleşen yargı süreci neticesinde hukuki dayanağı/varlığı yitirmiş olan ihale işlemi neticesinde davacı adına kayıtlı araca düzenlenen belgenin iptalinin hukuki zorunluluk arzettiği ve dava konusu işlemin de bu doğrultuda bağlı yetki çerçevesinde tesis edilmiş olduğu dikkate alındığında, anılan iddialara itibar edilmediği ve istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, temyize konu istinaf kararında yer alan karşı oy gerekçeleri doğrultusunda kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 11/09/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY :(X)- Dava; İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki "S" plakalı araç sayısının 400.000,00-TL muhammen bedel ile ilk etapta 400 adet artırılmasının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi gereğince açık teklif usulü ile ihale edilerek yaptırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi nezdinde açılan davada, davanın reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istemiyle yapılan başvuru üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 21/11/2022 tarih ve E:2022/1828 K:2022/4296 sayılı, temyiz isteminin kabulüne, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, anılan bozma karının uygulanmasına ilişkin olduğundan bahisle, "Ticari Taşıt Tahsis Belgesi" ve "Çalışma İzin Belgesinin" iptal edilmesine ve bu doğrultuda, Toplu Ulaşım Hizmetleri Şube Müdürlüğünce plakaların boşa çıkarılarak Noterden alınacak "Artes İşlem Sonuç Belgesi"nin teslim edilmesine ilişkin gerekli bildirimlerin yapılması yolunda alınan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 08/03/2023 tarih, 2023/55 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. Bakılan davada; dava konusu yargılama devam ederken uyuşmazlığın özünü teşkil eden 08/03/2023 tarih ve 2023/55 sayılı UKOME kararının, yine aynı UKOME tarafından alınan 18/07/2024 tarih ve 2024/500 sayılı yeni bir karar ile geri alındığı, bu haliyle bakılan davanın konusunun kalmadığı anlaşıldığından, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, davanın reddine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin açıklamalı olarak reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.