konya asliye ticaret mahkemesi tarafından trafik kazası sonucu araç değer kaybı ve maddi hasar tazminatı belirsiz alacak davasının kabulü kararı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından trafik kazası sonucu araç değer kaybı ve maddi hasar tazminatı belirsiz alacak davasının kabulü kararı.

Özet: Trafik kazası sonucu araçta oluşan değer kaybı ve maddi hasarın tazmini amacıyla açılan davada, bilirkişi raporları uyarınca tarafların kusur oranları (%75 ve %25) tespit edilmiş, davalı sigorta şirketinin %25 kusurlu taraf olarak, davacının aracındaki 97.737,20 TL maddi zarar ile 43.750,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 141.487,20 TL tazminatı, sigorta teminat limiti dahilinde ödemesi gerektiği belirlenmiş; Mahkeme, Türk Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine dayanarak davacının belirsiz alacak davası niteliğindeki talebini kabul etmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

KARARIN MAHİYETİ : KABUL

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;06.11.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı bedeli olarak şimdilik 50,00-TL maddi tazminatın HMK' nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle;Davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini Davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; "... Plakalı ... Marka 2019 Model gri renkli Hususi oto Sürücüsü ... Bu kazanın oluşumunda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği Madde 57-109 ve 157 de bahsedilen Trafik Kurallarına dikkat etmediğinden sebep olduğu meydana gelmiş olan İki Araçlı Maddi Hasarlı Trafik Kazasında, %75 (YETMİŞ BEŞ) ORANINDA ASLİ KUSURLU OLDUĞU görüş ve kanaatine varılmış olup; ... Plakalı ... Marka 2010 Model Gri Renkli Hususi Oto sürücüsü ... ; Bu kazanın oluşumunda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği Madde 52-101 de bahsedilen Trafik Kurallarına dikkat etmediğinden sebep olduğu meydana gelmiş olan İki Araçlı Maddi Hasarlı Trafik Kazasında, %25 (YİRMİ BEŞ) ORANINDA TALİ KUSURLU OLDUĞU “ Şeklinde görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; " Davacıya ait ... plakalı araçta kaza sonrası oluşan, Toplam Hasar Tutarının 390.948,82 TL olduğu, bu tutarın davalının %25 kusurlu olması nedeni ile 390.948,82 x 25 / 100 = 97.737,20 TL” nın davalının sigorta şirketi ... SİGORTA A.Ş. tarafından davacının kasko sigortası ... SİGORTA A.Ş.' ne ödenmesi gerektiği, Davalıya ait ... plakalı aracın sigorta şirketinin Maddi Zararlar için araç başına 200.000,00 TL teminat limitinin olduğu, Davacıya ait ... plakalı araçta kaza sonrası oluşan, değer kaybının 175.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu tutarın davalının %25 kusurlu olması nedeni ile 175.000,00 x 25 / 100 = 43.750,00 TL nın davalının sigorta şirketi ... SİGORTA A.Ş. tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, Dosya kapsamından anlaşıldığı üzere davalının sigorta şirketi ... SİGORTA A.Ş. tarafından herhangi bir ödemenin yapılmamış olduğu, Hasar ödemesi ve değer kaybı tazminatı toplamının davalı yana düşen payının 97.737,20 TL +43.750,00 TL = 141.487,20 TL olduğu, Sigorta teminat limitinin 200.000, 00 TL olması nedeni ile davacıya ödenmesi gereken toplam 141.487,20 TL' nın Sigorta teminat limiti kapsamında kaldığı, Hasar Bedeli hesaplamasında davacı kasko sigortasının 20240126443 dosya numarasında bulunan Ekspertiz Raporu ile aynı kanaatte olduğumu, Davaya konu aracın, kullanım Amacı/Şekli' nin YOLCU NAKLİ / HUSUSİ araç olarak kullanılan 4+1 kişi kapasiteli, M1 sınıfında, Sedan 4K Otomobil tarzı bir araç olduğu ve aracın avukatlık işleri için kullanıldığı" şeklinde görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.

Davacı vekilinin dava değeri arttırım dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Dava; Tazminat davasıdır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalı aleyhine Tazminat davası açmıştır.

Konunun 6098 sayılı TBK.49.maddesi ve KTK.85. ve devam eden maddelerinde düzenlendiği TBK.49/1. maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, KTK.85. maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar...................İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." şeklinde, KTK'nun 86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde, KTK'nun 91/1.maddesinde;"İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK'nun 92.maddesinde(6704 S.K. 4. Mad. İle değişiklik öncesi);"Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde(6704 S.K. 5. Mad. İle değişiklik öncesi);"Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde(6704 S.K. 6. Mad. İle değişiklik öncesi);" Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." şeklinde düzenlemeler yapıldığı, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği ve daha önce karışmış olduğu kaza da dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya göre hesaplanması gerektiği,

DAVA ŞARTI ARABULUCULUK YÖNÜYLE YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:

(a) Güvence Hesabı Açısından; T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 09/09/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin bağlı bulunduğu T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 11/07/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamları emsal alınarak davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği bir başka ifade ile eldeki davada alternatif uyuşmazlık çözüm yolu öngörüldüğünden arabuluculuğun zorunlu dava şartı olmadığı anlaşılmakla yapılan arabuluculuk masrafının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

(b) Diğer Davalı Açısından: Sigorta şirketi dışındaki davalı ile davacı arasındaki ilişkinin nispi ya da mutlak ticari davaya vücut vermediği(her ne kadar kazaya sebebiyet veren araç davalı kayıtlı ve ticari mahiyette kullanılmakta ise de davacının yaya olması sebebiyle nispi ticari dava olarak kabul edilmemiştir), T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 24/10/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında bu davalılar yönüyle arabuluculuğun dava şartı olmaması sebebiyle arabuluculuk masrafının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Somut olayda; davacı yan dava dilekçesinde yasal faiz, bedel arttırımında avans faiz talep etmişse de kazaya neden olan araç hususi olduğundan yasal faize karar verilmiştir.

Davacı yan kaza tarihinden faiz talep etmişse de KTK (97-99) hükmü gereği başvuru esas alınarak temerrüt tarihi tespit edildiğinden 06/03/2025 tarihi baz alınmıştır.

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacının davasının KABULÜ ile; davacının, davalı aleyhine açtığı değer kaybı davasında 43.750,00TL'nin temerrüt tarihi olan 06/03/2025 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınıp davacıya VERİLMESİNE dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının davasının KABULÜ ile; davacının, davalı aleyhine açtığı değer kaybı davasında 43.750,00TL'nin temerrüt tarihi olan 06/03/2025 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınıp davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.988,56-TL harçtan dava başında yatırılan 615,40TL peşin harç ile 746,29TL tamamlama harcının toplamı 1.361,69-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.626,87-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 43.750,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 1.318,30TL ile 746,29-TL Tamamlama Harcı, 10.390,00-TL bilirkişi ücretleri, tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.454,59TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

6-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 4.700,00-TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğinc davacıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

7-Davacı tarafından dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, bağımsız ve tarafsız Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından KESİN olmak üzere karar verildi.13/07/2026

Katip Hakim