Otoyol işletmecisi şirketin, araç sahibi firmanın ihlalli geçişlerinden doğan ödenmeyen geçiş ücretleri ve gecikme cezaları nedeniyle başlattığı icra takibine itirazın iptali davası.
Özet: Bu dava, davacı şirketin, davalıya ait araçların otoyollardan ücret ödemeden ihlalli geçişler yaparak yasal süresi içinde dahi ödeme yapmaması üzerine başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi sebebiyle itirazın iptali talebiyle açılmış olup, davacı, ödenmeyen geçiş ücretleri ve dört katı gecikme cezası ile birlikte en az %20 icra inkar tazminatı talep ederken; davalı ise HGS hesaplarında yeterli bakiye bulunduğunu, geçişlerin HGS hesabı açılamayan dorselere ait olduğunu veya temerrüt oluşmadığını savunarak davanın reddini ve kötüniyet tazminatı ödenmesini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/694 Esas
KARAR NO : 2026/493
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/11/ 2024
KARAR TARİHİ : 09/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ...’nun işletmesinin müvekkil şirketi tarafından yürütüldüğünü,
Davalı şirkete ait muhtelif plaka sayılı 293 adet aracıyla 07.09.2016 ile 09.10.2020 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlâlli geçişler yaptığını, Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası ve 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe giren 6001 Sayılı KGMHH Kanunu'nun 54 maddesi ile eklenen geçici 6. madde gereğince, ihlâlli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlâlli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, Geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketinin davalı şirket aleyhine ... 7. İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, takibin davalıya tebliğ edildiğini, davalı şirketin takibe süresinde itiraz edilerek takibi durdurduğunu, İcra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olmasından davacı yararına İİK' nın 67/2 maddesi uyarınca %20'den az olmamak kaidesiyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, Öncelikle ihtiyati haciz talebimizin teminatsız kabulüne, Haklı davamızın kabulü ile davalı-borçlunun ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak
hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamına,
Davalı-borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın geçiş ücretlerini, HGS hesabı açılamayacak nitelikte olan dorselerden (tenteli kasa-frigofrik kasa) tahsil etmeye çalışıldığını, Geçiş anında müvekkili şirket araçlarının HGS hesaplarında yeterli bakiye bulunmakta olup geçiş anından sonraki 15 günlük sürede de yeterli bakiye bulundurulduğunu, Bir an için müvekkili şirketin sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde temerrüt halinin oluşmaması sebebiyle davacı tarafın talebinin reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafın haksız ve mesnetsiz olarak ikame ettiği işbu davanın reddini, icra takibinin iptalini, alacak konusu bedelin %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER /
Taraf vekillerinin belirttiği, ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası. Gerçekleşen ihlalli geçişlere ilişkin tüm bilgi ve belgeler, ticaret sicili kayıtları, mali kayıtları, faturalar, banka hesap hareketleri, Arabuluculuk Anlaşmama Tutanağı, Bilirkişi incelemesi, delil olarak değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, mahkememizin yetkili olup olmadığı, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davacının icra takibindeki borcun sebebi davacı sorumluluğundaki otoyollardan davalının hizmet sözleşmesi kapsamındaki talep edilen bedeller nedeniyle davalıdan alacaklı olup olmadığı, icra takibine itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, hangi plakalı araçların dorse hangi plakalı araçların çekici olduğu, geçiş anında ve 15 günlük sürede bakiyede ücretlerin bulunup bulunmadığı, davacı tarafın İİK'nun 67/2. maddesi uyarınca icra inkar tazminatı talep edip edemeyeceğine ilişkin olduğu anlaşıldı.
25/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda “ Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı, Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında
nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği, Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 569 adet geçişe ait 566 adet geçiş görüntülerinin CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, 3 adet geçişe ait geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulmadığının tespit edildiği, Davaya konu 293 adet farklı plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 07.09.2016 ile 09.10.2020 tarihleri arasında davalı ...Şirketi adına kayıtlı olduğu kanaatine varıldığı, Davalı otoyol işletmecisinin dava dosyasına sunduğu 293 adet farklı plaka sayısı incelendiğinde; 1 adet aracın otomobil olduğu, 22 adet aracın çekici cinsi araç olduğu, 271 adet aracın dorse (yarı römork) cinsi araç olduğunun tespit edildiği, ...A.Ş. Genel Müdürlüğü Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı’nın Sayın Mahkemenin 15.04.2025 tarihinde yazdığı müzekkereye 08.05.2025 tarihinde verdiği cevapta 271 adet dorse cinsi araçtan 258 adet dorsenin farklı plaka sayılı araç için “...Bankası aracılığıyla dorse plakası olarak eklendiği bilgisinin verildiği, Farklı plaka sayılı araçlarla sanal bağlantı yapılan 258 adet dorse (yarı römork) cinsi araçlara ait 471 adet geçiş ücretlerinin sanal olarak bağlı oldukları farklı plaka sayılı araç plakalarına tanımlanmış HGS ürünlerinden sorgulanması gerektiği, davacı otoyol işletmecisinin bu sorgulamayı yapmadan dorse (yarı römork) cinsi araçlara ait geçişleri ihlalli geçiş olarak değerlendirdiği, Raporda detayı bulunan 258 adet dorse (yarı römork) cinsi araçların bağlı bulundukları farklı plaka sayılı araçların ... bankası’ ndan talep edilip edilmeyeceğinin taktirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Farklı plaka sayılı araçlarla sanal bağlantı yapılan 258 adet dorse (yarı römork) cinsi araçlara ait 471 adet geçiş ücretlerinin davacı otoyol işletmecisi tarafından talep edilip edilemeyeceğinin taktirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Farklı plaka sayılı araçlarla sanal bağlantı yapılan 258 adet dorse (yarı römork) cinsi araçlara ait 471 adet geçiş ücretleri raporda üç farklı şekilde hesaplanarak Sayın Mahkemenin taktirine sunulduğu, Farklı bir araç plakasına tanımlı olmayan araçlara ait 98 adet geçişin tek tek incelendiği, bu geçişlere ait çizelgenin bilirkişi raporu ekinde (Ek 1) olarak sunulduğu, Davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği toplam tutar; 3 farklı şekilde hesaplanarak Sayın Mahkemenin taktirine sunulduğu, HGS ürünü olan araçlar + Dorse (yarı römork) cinsi araçlara ait geçişlerin
ihlalli geçiş olarak taktir edilmesi durumunda: Davacı otoyol işletmecisinin davalı firmadan talep edebileceği toplam tutarın (geçiş ücreti + ihlalli geçiş ücreti + işlemiş faiz + işlemiş faiz KDV) 36.446,84 TL olarak hesap edildiği, HGS ürünü olan araçlar + Dorse (yarı römork) cinsi araçlara ait geçişlerin normal geçiş olarak taktir edilmesi durumunda: Davacı otoyol işletmecisinin davalı firmadan talep edebileceği toplam tutarın (geçiş ücreti + ihlalli geçiş ücreti + işlemiş faiz + işlemiş faiz KDV) 19.712,31 TL olarak hesap edildiği, HGS ürünü olan araçlar + Dorse (yarı römork) cinsi araçlara ait geçiş ücretlerinin sıfır olduğunun taktir edilmesi durumunda: Davacı otoyol işletmecisinin davalı firmadan talep edebileceği toplam tutarın (geçiş ücreti + ihlalli geçiş ücreti + işlemiş faiz + işlemiş faiz KDV) 15.489,71 TL olarak hesap edildiği,” sonuç ve kanaatine varılmıştır.
31/05/2026 tarihli bilirkişi raporunda “Davaya konu geçiş listesinde yer alan 569 adet normal ve ihlalli geçiş için: Geçiş ücret: 6.303,60 TL + İhlalli geçiş cezası (geçiş ücretinin 4 katı): 15.824,60 TL olmak üzere Geçişler Toplamı: 22.124,45 TL olarak hesaplandığı, Davacı otoyol işletmecisinin talep ettiği aşağıda detaylı hesaplaması yapılmış olan işlemiş faiz ve işlemiş faiz KDV tutarı eklendiğinde davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği
tutar: Genel Toplam: Geçiş Ücreti: 22.124,45 TL + İşlemiş Faiz: 18.166,29 TL + İşlemiş Faiz KDV’si:
3.269,93 TL olmak üzere Genel Toplam: 43.560,67 TL olarak hesap edildiği,” sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE /
Dava, hizmet sözleşmesi kapsamında davacı sorumluluğundaki otoyollardan geçiş ihlali nedeniyle talep edilen bedeller nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67/1. Maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
... 7. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyası üzerinde yapılan incelemede; ilamsız icra takibinde takip alacaklısının... Şirketi, takip borçlusunun ise ... Şirketi olduğu, alacaklı tarafından borçlu aleyhine; 31.415,00 TL asıl alacak, 23.800,30 TL faiz ve 4.284,29 TL KDV olmak üzere toplam 59.499,59 TL üzerinden icra takibine geçildiği, ödeme emrinin borçluya 24.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 25.05.2023 tarihinde borca ve takibe itiraz ettiği görülmüştür.
Davaya konu icra takibinde itiraz dilekçesinin takip alacaklısı vekiline tebliğ edilmediği ve itiraz dilekçe tarihinden itibaren itirazın iptali davasının İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davanın bir miktar para alacağının tahsili talebine ilişkin başlatılmış icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkin olması davalının davacı ile aralarında olan akdi ilişkiyi kabul etmiş olması HMK'nun 10. ve TBK'nun 89. maddeleri gereğince davacı alacaklının bulunduğu yer mahkemelerinin de yetkili olması nedeniyle davacının yerleşim yerinin de İstanbul İli Sarıyer İlçesi olması gözetilerek İstanbul Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle davalı tarafın yetki ilk itirazının ön inceleme duruşmasında reddine karar verilmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 146. maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresinin otoyoldan ihlalli geçiş tarihi olarak bildirilen tarihlerden itibaren icra takip tarihine kadar dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü zamanaşımı defisinin ön inceleme duruşmasında reddine karar verilmiştir.
Özel hukuka ilişkin bir uyuşmazlıkta, hâkim kural olarak, doğduğu iddia edilen bir hukuksal sonucun, gerçekten doğup doğmadığını belirleyebilmek için o hukuksal sonucu öngören hukuk kuralındaki olumlu veya olumsuz koşulların (öğe olayların), somut olarak ortaya çıkıp çıkmadıklarını kendiliğinden araştıramaz. O hukuksal sonucun doğduğunu iddia eden tarafın, gerçekleşmesi gereken koşulların, somut olarak gerçekleştiğini ispat etmesi gerekir. Genel ispat kuralı gereğince, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK m. 6/1). Bu bakımdan bir olguya bağlanan hukuksal sonuçtan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o olguyu ispat yükü altındadır (HMK m. 190/1). Somut olayda ispat yükünün, çekişmeli olgulardan kendi lehine haklar çıkaran davacı taraf üzerinde olduğu kabul edilmiştir.
4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde davacı şirkete işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ihlali yapılması halinde giriş çıkış yaptığı mesafeye göre belirlenecek geçiş ücreti ile birlikte 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. Maddesi uyarınca bu ücretin dört katı tutarında ceza tutarını davacı taraf talep edebilir.
Davacının dava dilekçesi ile davalıya ait 293 araçla 569 kez ihlalli geçiş yapıldığını iddia ettiği, dosyada mevcut trafik tescil kayıtları ile söz konusu araçların davacıya ait olduğu, dosya içerisinde 566 adet aracın geçişine ilişkin görüntülerin bulunduğu, bilirkişi tarafından görüntülerin incelenmesi ile 1 adet aracın otomobil ,22 adet aracın çekici, 271 aracın dorse olduğu, geçiş listesinde yer alan 258 adet dorse (yarı römork) cinsi araçlara ait 471 adet geçişin dorse cinsi araçların sanal olarak bağlandığı tespit edilen çekici cinsi araç plakasına tanımlı olduğu, 258 adet dorseden 4 ünün çekici cinsi araç plakasına sanal olarak bağıtlanmadığı, Dorse cinsi araçlara ait 471 adet geçişin; 8 adedinin ihlalli ve 463 adedinin normal geçiş olduğu dosyada mevcut görüntüler ve bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. TMK m. 6/1. ve HMK m. 190/1. uyarınca davacı taraf üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getirmiştir. Mahkememizce temin edilen HGS kayıtları da dikkate alınarak hesap uzmanı bilirkişiden alınan teknik hususlardaki hesaplamaları içerir bilirkişi raporuna denetime açık, objektif, hüküm kurmaya elverişli ve dosya kapsamına uygun olması nedeniyle itibar edilmiştir.
Bu nedenler ile davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, ... 7. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile takibin 22.124 45 TL asıl alacak, 18.166,29 TL işlemiş faiz ve 3.269,93 TL KDV olmak üzere toplam: 43.560,67 TL üzerinden takip koşullarıyla devamına karar verilmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. İİK'nın 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Davanın kabulüne karar verilen alacak miktarının tarife ile belirlenen geçiş ücreti ve ceza tutarı gibi kalemlere dayalı likit yani belirlenebilir bir alacak miktarı olduğu kanaati ile, İİK'nın 67/2. Maddesi gereği itirazın iptaline karar verilen 43.560,67- TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile davalının ... 7. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile takibin 22.124 45 TL asıl alacak, 18.166,29 TL işlemiş faiz ve 3.269,93 TL KDV olmak üzere toplam: 43.560,67 TL üzerinden takip koşullarıyla devamına, davacının fazlaya dair talebinin reddine ,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile kabul edilen alacağın taktiren % 20 sinin icra inkar tazminatı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 2.975,63- TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 718,61- TL harçtan mahsubu ile Hazine'ye gelir kaydına, bakiye 2.257,02- TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı ve (3) numaralı maddede mahsup edilen 718,61-TL olmak üzere toplam 1.146,21- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri)nin haklılık durumuna göre, 2.286,02- TLnin davalıdan, bakiye 833,98-TLnin davacıdan tahsili Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
6-Davacı tarafından yapılan 12.000,00 TL bilirkişi raporu ücreti, 117,50- TL tebligat gideri ile posta masrafları olmak üzere toplam 12.117,50- TL yargılama giderinden, haklılık durumuna göre 8.878,50-TL nin davalıdan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
9-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 43.560,67 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 15.888,92- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/07/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*