Bölge Adliye Mahkemesi, eser/ticari hizmet sözleşmesinden doğan alacağın tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasına ilişkin istinaf başvurusunu değerlendiriyor.
Özet: Bu hukuki evrak, ticari bir hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak iddiasıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasını konu almakta olup; davacı, üstlendiği inşaat işlerini tamamlamasına ve faturalandırmasına rağmen davalının ödeme yapmadığını ve taahhüt edilen ticari çeki düzenlemediğini iddia ederek itirazın iptalini talep ederken, davalı ise sözleşme bedelinin tamamının belirli bir ticari çek ile ödendiğini ileri sürerek borcunun olmadığını savunmakta ve ilk derece mahkemesi davacının davasını reddeden kararını davacının istinaf etmesiyle temyiz yoluna gidilmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ15.HUKUK DAİRESİ DOSYA NO:2022/765 KARAR NO:2026/918TÜRK MİLLETİ ADINABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:08/12/2021NUMARASI:2020/538 Esas, 2021/997 KararDAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ:26/06/2026Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda; GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak iddiasıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, mahkemece davanın reddine dair karar davacı tarafça istinaf edilmiştir.Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket ... A.Ş üyesi olup bu şirket aracılığıyla 2018 yılında davalı şirket ile ticari ilişki kurduklarını, taraflar en son 13.12.2019 tarihinde davalıya ait inşaat işlerinin müvekkili şirket tarafından KDV hariç 133.980,00TL bedelle yapılması hususunda sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşmenin 7. maddesi gereğince KDV hariç işin bedeli ... çeki ile ödeneceğini, davacı müvekkilinin sözleşme ile üstlendiği edimi yerine getirdiğini, buna ilişkin olarak yapılan işlere ait faturaları davalıya gönderdiğini, davacı müvekkili tarafından davalıya davaya konu icra takibinin dayanağı olan 03.02.2020 tarihli KDV dahil 88.146,00TL bedelli faturanın davalı tarafça 10.04.2020 tarihinde davacı müvekkiline iade edildiğini, müvekkili şirketin 13.12.2019 tarihli sözleşme ile üstlendiği edimleri tamamlayıp bitirdiğinin davalı şirket yetkilisi tarafından herhangi bir ihtirazı kayıt konulmadan imzalanan 02.04.2020 tarihli iş bitirme belgesi ile sabit olduğunu, davalı şirketin fatura kendisine gönderildikten yaklaşık 2 ay kadar sonra faturaya itiraz süresi geçmiş olmasına rağmen 10.04.2020 tarihinde takibe konu edilen faturaya ilişkin iade faturası düzenleyerek ödeme yapmayı reddettiğini, davalı tarafça iade edilen takibe konu fatura müvekkili şirket tarafından İstanbul ... Noterliği'nin 13.04.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödeme yapılması için yeniden davalı tarafa gönderilmesine rağmen davalı tarafça ödeme yapılmadığını ve dolayısıyla herhangi bir ... çeki de düzenlenmediğini, taraflar arasında akdi ilişkinin mevcudiyeti, içeriği, teslimi gibi hususlarda çekişme bulunmadığını, uyuşmazlığın 13.12.2019 tarihli sözleşmede belirlenen bakiye iş bedelinin ... çekiyle veya nakden ödenmesinin ihtarnameye rağmen ödenmemesinden kaynaklandığını, davalı yanın ödeme yapmaması nedeniyle alacağın tahsili için, İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itirazı sonucunda takibin durduğunu belirterek davalı yanın İstanbul 29. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz eden borçlu/davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine, karar verilmesinin talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davacı tarafın icra takibi ile müvekkili davalı şirketten talep ettiği sözleşme konusu işlerin bakiye bedelinin davacıya ödendiğini, müvekkili davalı şirketin davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmamakta olduğunu, davacı şirket ile müvekkili davalı şirket ... ... Şirketinin ... sistemi üyesi olup taraflar arasında bu şirket aracılığı ile 2018 yılında ticari ilişki kurulduğunu, davacı şirket ile müvekkil davalı şirket arasında müvekkil şirkete ait "... Beylikdüzü/İstanbul" adresindeki "ofislerin iç donatımı" konulu 13.12.2019 tarihli "Hizmet Sözleşmesi" imzalandığını, davacı şirketin müvekkili davalı şirket tarafından yüklenici olarak seçilmesinin en önemli sebebi davacı şirketin de ... A.Ş.nin ... sistemi üyesi olması olduğunu, sözleşmenin "Sözleşme Bedeli" başlıklı 5. maddesinin "Detayları ek-1 de verilmiş olan sözleşme konusu işlerin toplam bedeli KDV hariç olmak üzere 133.980,00 TLdir"; "Ödemeler" başlıklı 7. maddesinin "İşi veren ve işi yapan firmalar ... .... A.Ş.nin ... sistemi üyesidir. İşbu sözleşme konusu işin KDV hariç bedelinin tamamı işi veren tarafından işi yapana ... çeki ile ödenecektir" şeklinde olduğunu, söz konusu işin bitiminde hesaplanacak tutar KDV tutarını işi veren işi yapanın aşağıdaki hesap numarasına ödeyecektir." şeklinde düzenlendiğini, sözleşmeye göre sözleşme konusu işlerin davacı şirket tarafından KDV hariç 133.980,00TL bedelle yapılması ve KDV hariç işin bedelinin tamamının ... çeki ile ödeneceği hususunda anlaştıklarını, müvekkili davalı şirket tarafından sözleşme konusu işlerin toplam bedelinin sözleşmenin 7. maddesi gereğince, 133.980,00TL tutarlı ... yetki kodlu, 15.01.2020 tarihli, ... çek nolu ... çeki ile ödendiğini, işbu ... çekinin aslının ... A.Ş.nin finans yetkilisi, ... TC kimlik nolu ... tarafından imza karşılığı teslim alındığına ilişkin sureti dilekçe ekinde sunulduğunu, böylece davacı şirket işbu ... çeki ile ... sistemi içerisinde alacaklandırıldığını,davacı şirket adına alacak kaydı oluşturulduğunu, devamında davacı şirketin ödemenin nakit yapılması konusundaki ısrarları üzerine müvekkili davalı şirket tarafından ... A.Ş.nin yetkilisi ... ile şifahi olarak görüşüldüğünü, davacı şirkete yapılacak ödemenin bir kısmının nakit olarak bir kısmının ise ... çeki düzenlenerek (... sistemi içerisinde alacaklandırılarak) yapılması talep edildiğini, bunun üzerine sözleşme konusu işlerin toplam bedeli olan 133.980,00TL'nin 67.980,OOTL'si ... A.Ş. tarafından davacı şirket adına düzenlenen 67.980,00 TL tutarlı, ... yetki kodlu, 02.03.2020 tarihli ... çek nolu ... çeki ile ödendiğini, bakiye kalan 66.000,00 TL'sinin ise ... A.Ş.nin yetkilisi ... tarafından davacı şirkete verilen 33.000,00 TL tutarlı 30.07.2020 vade tarihli, ... seri nolu, 33.000,00 TL tutarlı 29.08.2020 vade tarihli, ... seri nolu 2 adet çek ile ödendiğini, (bu çeklerin müvekkil davalı şirket işlerine mahsuben nakit kısmın tamamının ... A.Ş.'den bu çekler karşılığı davacı şirket yetkililerinden ... tarafından alındığına ilişkin suretleri dilekçe ekinde sunulduğunu, davacı tarafın icra takibi ile müvekkili davalı şirketten talep ettiği sözleşme konusu işlerin bakiye bedeli müvekkili davalı şirket tarafından davacıya ödendiğini, müvekkili davalı şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek sözleşme konusu işlerin toplam bedeli olan 133.980,00 TL'nin KDV tutarı da müvekkili davalı şirket tarafından davacı şirkete ayrıca havale yolu ile ödendiğini, davanın adı geçen 3. şahıs ... ... şirketine ihbar edilmesini, davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesinin talep etmiştir.Mahkemece, uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiş alınan bilirkişi raporunda; tarafların ibraz olunan ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davacının takibe konu alacağının dayanağı faturaların, davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının 16.06.2020 takip itibariyle kaydi olarak 192.404,00TL davalıdan alacaklı göründüğü, ancak davacının takipte 88.146,00TL talep ettiği, davalının ticari defterlerine göre ise 16.06.2020 takip itibariyle kaydi olarak davalının davacıya borç/alacağı olmadığının belirtildiği; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraf ticari defterlerindeki farkın taraflar arasındaki sözleşmenin "ödemeler" başlıklı 7.maddesi kapsamında davalının 133.980,00TL tutarlı ... çeki olarak ödediği tutarın, davacı tarafından yalnızca banka çeki ile dava dışı ... şirketinden tahsil edilen 66.000,00TL'lik kısmının kayıtlarına alarak davalının cari hesabından düşmesi ve dava dışı ... firmasının davacı adına tanzim ettiği 67.980,00TL tutarlı ... çekinin davalının cari hesabından düşürülmemesinden kaynaklandığı, dava dışı ihbar olunan ... şirketi vekilinin, mahkememizce yazılan müzekereye cevaben yazdığı 16.06.2021 tarihli beyan dilekçesinde, davacının müvekkili ... şirketinden 67.980TL alacaklı olduğunu beyan ettiği, taraf dava ve cevap dilekçelerine göre ... sözleşmesinin tarafların kabulünde olduğu bu nedenle davacının davalıdan alacaklı olmadığı anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin davalıdan 67.980 TL alacaklı olduğunun sabit olduğunu, her ne kadar bu tutarın ... çeki ile ödendiği iddia edilmiş ise de müvekkiline böyle bir çek verilmediğini, davalı tarafın cevap dilekçesi ekinde dosyaya ibraz ettiği 15/01/2020 tarihli ... çeki ile birlikte müvekkil firmaya olan borcunu ... havuzuna ödediğini beyan ettiği, oysa ki dosyaya ibraz edilen 15/01/2020 tarihli bater çeki ile birlikte ... firmasına adlarına bir ödeme yapıldığına ilişkin bu zamana kadar hiçbir bilgi verilmediği gibi bahse konu 15/01/2020 tarihli ... çekininde 14/07/2020 tarihinde ... firma yetkilisi tarafından teslim alındığının dosyaya ibraz edilen evraktan da anlaşıldığını, dava konusu icra takibinin ise İstanbul 29. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosya ile 16.06.2020 tarihinde açıldığını, ... firması ... ile davalı borçlu ...'nın davaya konu icra takibinden sonra aralarında geçmişe dönük ... çeki düzenlemek sureti ile huzurdaki davanın reddini sağladıkları, tarafların 15/01/2020 tarihli çeki 14/07/2020 tarihinde birbirlerine teslim-tesellüm etmelerine rağmen müvekkili adına teslim tarihinden önceki bir tarih olan 02/03/2020 tarihinde çeki keşide ettiklerinin görüldüğü, bu durumun davalının borcunu itirazın iptaline konu icra takibinin açıldığı tarih olan 16/06/2020 tarihine kadar gerek nakden gerekse ... çeki ile birlikte ödemediğini gösterdiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.DEĞERLENDİRME Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.Davacı özetle, davalı şirket ile birlikte ... A.Ş üyesi olduklarını, en son 13.12.2019 tarihinde davalıya ait inşaat işlerinin KDV hariç 133.980,00TL bedelle yapılması hususunda sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşmenin 7. maddesi gereğince KDV hariç işin bedeli ... çeki ile ödeneceğini, sözleşme ile üstlenilen edimin yerine getirilmesine rağmen bir kısım ödemelerin yapılmadığını, İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek itirazının iptali ile icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı özetle, davacı tarafın icra takibi ile müvekkili davalı şirketten talep ettiği sözleşme konusu işlerin bakiye bedelinin davacıya ödendiğini, müvekkili davalı şirketin davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmamakta olduğunu, sözleşme konusu işlerin toplam bedelinin sözleşmenin 7. maddesi gereğince 133.980,00TL tutarlı ... yetki kodlu, 15.01.2020 tarihli, ... çek nolu ... çeki ile ödendiğini belirterek davanın reddini ve davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.Mahkemece özetle, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraf ticari defterlerindeki farkın taraflar arasındaki sözleşmenin "ödemeler" başlıklı 7.maddesi kapsamında davalının 133.980,00TL tutarlı ... çeki olarak ödediği tutarın, davacı tarafından yalnızca banka çeki ile dava dışı ... şirketinden tahsil edilen 66.000,00TL'lik kısmının kayıtlarına alarak davalının cari hesabından düşmesi ve dava dışı ... firmasının davacı adına tanzim ettiği 67.980,00TL tutarlı ... çekinin davalının cari hesabından düşürülmemesinden kaynaklandığı, dava dışı ihbar olunan ... şirketinin cevabi yazısında, davacının müvekkili ... şirketinden 67.980TL alacaklı olduğunu beyan ettiği, taraf dava ve cevap dilekçelerine göre ... sözleşmesinin tarafların kabulünde olduğu bu nedenle davacının davalıdan alacaklı olmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar vermiştir.Dosyadaki mevcut deliller ele alındığında;Dosyaya getirtilen İstanbul 29. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasının incelenmesinde;davacı alacaklı vekilince borçlu .... Şti. aleyhine 88.146,00- TL Fatura alacağı, 2.955,91 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 91.101,91 TL alacağın tahsili istemiyle 16/06/2020 tarihinde örnek 7 nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin 19/06/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 25/06/2020 tarihinde takibe, borca tüm ferilerine itiraz ettiği anlaşılmıştır. 09/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davacının takibe konu alacağının dayanağı faturaların, davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının takip konusu alacağının dayanağı faturaların davalı aleyhine borç doğurduğu, davacının ticari defterlerine göre, 16.06.2020 takip itibariyle kaydi olarak 192.404,00TL davalıdan alacaklı göründüğü, ancak davacının takipte 88.146,00TL talep ettiği, Davalının ticari defterlerine göre ise 16.06.2020 takip itibariyle kaydi olarak davalının davacıya borç/alacağı olmadığı, taraf ticari defterlerindeki farkın taraflar arasındaki sözleşmenin "ödemeler" başlıklı 7.maddesi kapsamında davalının 133.980,00TL tutarlı ... çeki olarak ödediği tutarın, davacı tarafından yalnızca banka çeki ile dava dışı ... şirketinden tahsil edilen 66.000,00TL'lik kısmının kayıtlarına alarak davalının cari hesabından düşmesi ve dava dışı ... firmasının davacı adına tanzim ettiği 67.980,00TL tutarlı ... çekinin davalının cari hesabından düşürülmemesinden kaynaklandığı, söz konusu 67.980,00TL tutarlı ... çekinin davacıya teslim edilmediği iddiasından hareketle Sayın Mahkemece davacının alacaklı olabileceği benimsense bile davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde ikrar ettiği üzere davacının asıl alacağının 67.980,00TL olabileceği, Dava dosyasına sunulan deliller ve ticari defterler incelemesi sonucu tarafların defterlerinin delil niteliği, tarafların defterlerindeki verilere, davacı faturalarının davalı aleyhine borç doğuruyor olması, taraflar arasındaki sözleşmenin 7. Maddesi ve cevap dilekçesi ekindeki ... çeklerinin incelenmesi sonucu davacının davalıya yöneltilebilecek alacak iddiasının bu aşamada ispata muhtaç olduğu, davacının alacak iddiası benimsense bile takipten önce temerrüt oluşmadığından işlemiş faiz talebinin yersiz olduğu, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez Bankası verilerinden, 16.06.2020 takip tarihi itibari ile yasal faiz oranının %9 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına taleple bağlılık ilkesi gereği 16.06.2020 takip tarihinden itibaren 9 ve değişen oranlarda kademeli olarak yasal faiz yürütülebileceği belirtilmiştir. 18/10/2021 tarihli ek raporda özetle; "Dava dışı ... şirketi vekilinin, Sayın Mahkemenin müzekeresine cevaben yazdığı 16.06.2021 tarihli beyan dilekçesinde, davacının müvekkili ... şirketinden 67.980TL alacaklı olduğunu beyan etmiş olup, taraf dava ve cevap dilekçelerine göre ... sözleşmesi tarafların kabulünde olduğundan davacının davalıdan alacaklı olmadığı, Kök raporda arz ve izah olunan görüş ve kanaatlerin özünün aynen muhafaza edildiği" belirtilmiştir.İstinaf konusu hususlar ele alındığında;Her ne kadar ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yargılama konusu olayda davacının yüklenici, davalının iş sahibi ve dava dışı ... isimli şirketin ... şirketi olduğu, davacı ve davalı şirketin dava dışı ... isimli şirketin kurduğu ... sistemine dahil oldukları, ödemenin ... isimli şirketçe düzenlenen ... çeki ile yapılacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, yargılamada dava dışı ... isimli şirketin kurduğu ödeme sisteminin nasıl işlediği ve buna bağlı olarak tarafların arasındaki ilişkinin nasıl nitelendirilmesi gerektiği ortaya konulmamıştır.Bu nedenle öncelikle; davacı ve davalının, dava dışı ... isimli şirketle imzaladıkları sözleşmelerin celbi ile sistemin nasıl işlediğinin açıkça ortaya konması, buna bağlı olarak ... isimli şirketin taraflarla ilişkisinin "borcun üstlenilmesi", "vekalet", "hizmet" ya da benzeri hukuki kurumlardan hangisi ile örtüştüğü, varılacak sonuca göre borcun ödenmesinden davalının mı yoksa dava dışı ... şirketinin mi sorumlu olacağı ve yine yapılacak bu değerlendirme sonucunda davalı tarafın husumet ehliyetinin olup olmayacağı; davalının borcun ödenmesinde sorumluluğunun devam ettiğine kanaat getirilmesi halinde ise, dava dışı ... şirketinin ... çeki düzenlediğinin davacıya bildirme yükümlülüğünün davalıya mı yoksa dava dışı ... şirketine mi ait olacağı;keza her ne kadar dava dışı ... şirketi tarafından verilen cevapta davacıya çek düzenlendiğinin bildirildiği belirtilmiş ise de, bu bildirimi ispatlayacak bir delilin bulunup bulunmadığı, şayet davacıya ... çeki düzenlendiğinin bildirildiği ispat edilememiş ise bu takdirde icra takip tarihi itibariyle davacının icra takibinde haklı olup olmadığı hususlarının hep birlikte ele alınarak hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 08/12/2021 tarih, 2020/538 Esas, 2021/997 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 26/06/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.