Bursa BAM 5. Hukuk Dairesinin, kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davasında verilen ara karara karşı istinaf kararı.
Özet: Davacı, asansör kurulum sözleşmesi kapsamında hile ile keşide edildiğini ve bedelsiz kaldığını iddia ettiği çeklerin, davalı tarafından kötü niyetle iktisap edilerek icra takibine konulması üzerine menfi tespit davası açmıştır; bu davada, davacı, dolandırıcılık ve davalının kötü niyetli iktisabı nedeniyle çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitini ve çeklerin iadesini talep ederken, davanın temelini oluşturan ihtiyati tedbir ara kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNUMARASI : ... EsasARA KARAR TARİHİ : 31/10/2024DAVACI : ...VEKİLİ : ...DAVALI : ... VEKİLİ : ...DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : 10/01/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 10/01/2025Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından müvekkili aleyhine ... 3. Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ve ...1. Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine geçildiğini, icra takibine konu çeklerin asansör kurulumu için dava dışı ... ve ... adi ortaklığı ile 29/01/2024 tarihinde imzalanan sözleşmeye istinaden keşide edilerek ...' e avans çeki olarak elden teslim edildiğini, edimlerin yerine getirilmemesi üzerine sözleşmenin müvekkili tarafından fesih edilerek, çeklerin bedelsiz kalması sebebiyle iadesinin talep edildiğini, ... tarafından gönderilen cevabı ihtarname ile sözleşmeden haberi olmadığını, ortağının kayıp olduğunu, 2023 yılının son zamanlarında ortaklığı sonlandırma kararı aldıklarını, 2023 yılının son aylarında mal aldıkları toptancılara ortaklığı sonlandıracaklarını bu sebeple ortağı ...'e mal vermemeleri konusunda sözlü uyarıda bulunduğunu, ancak ...'in bilgi ve izni dışında üçüncü kişilerden mal aldığını, ücretini ödemediğini, ortaklık adına hareket ederek işler aldığını, ücretlerini tahsil ettiğini ancak işleri yapmadığını bildirmesi üzerine müvekkilinin dolandırıldığının anlayarak suç duyurusunda bulunduğunu, çeklerin kimde olduğunun yapılan tüm araştırmalara rağmen müvekkili tarafından tespit edilememesi ve kötü niyetli olarak tahsilini önlemek amacıyla ...1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası kapsamında çeklerin iptali davası ikmal edildiğini, mahkeme tarafından 26/06/2024 tarihinde kurulan ara karar gereği çeklerin toplam bedelinin % 15'i oranında teminat yatırılması şartıyla çekler ile ilgili ihtiyati tedbir kararı verildiğini, nitekim vadeleri dolduğunda çeklerin davalı şirket tarafından bankaya ibraz edildiğini, ödeme yasağı bulunduğunun öğrenilmesi üzerine de kötü niyetli olarak ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası kapsamında alınan ihtiyati haciz kararına istinaden ... 3. Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, icra takibinin tedbiren durdurulması amacıyla ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında tedbir kararı alındığını, vadeleri 31/08/2024 tarihinde dolan iki adet çekle ilgili de davalı şirketin aynı yolu izleyeceği öngörülerek ...1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D. İş sayılı dosyası kapsamında 20/08/2024 tarihinde tedbir kararı alındığını, davalı tarafça yine kötü niyetli olarak 08/09/2024 tarihinde ...1. Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin sözleşme doğrultusunda çek keşide ettiği ... ve ... Adi Ortaklığının ortağı ...' in sözleşmenin kurulduğu ve çeklerin keşide edilidği andan itibaren hile ile müvekkilini dolandırma amacıyla hareket ettiğinin ortağı ... 'in sözleşme fesih ve çeklerin iadesi talepli ihtarnameye verdiği cevap ile ve suç duyurusunu istinaden ... Polis Merkezi Amirliğinde vermiş olduğu 06/06/2024 tarihli ifadesinde açıkça ortada olup müvekkilinin hile, aldatma sonucu kambiyo senetlerini düzenlediğini, davalı şirketin çekleri kötü niyetle iktisap ettiğini ileri sürerek icra takibine konu olan ... .../ ... şubesi ... seri numaralı 31/07/2024 keşide tarihli 200.000 TL meblağlı çek, ... .../... şubesi ... seri numaralı 03/08/2024 keşide tarihli 200.000 TL meblağlı çek, ... .../ ... şubesi ... seri numaralı 31/08/2024 keşide tarihli 200.000 TL meblağlı çek, ... .../ ... şubesi ... seri numaralı 31/08/2024 keşide tarihli 200.000 TL meblağlı çek, yönünden davalı şirkete borçlu bulunmadığının tespitine, dava konusu çeklerin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından esas dava açılmadan önce ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında icra takibi öncesinde takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş olup ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında 19/08/2024 tarihli karar ile ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile 400.000 TL'nin %25'ine tekabül eden 100.000 TL teminatın yatırılması şartıyla ... tarafından keşide edilen, ... T.A.Ş. .../... Şubesinin ... seri numaralı, 31/08/2024 düzenleme tarihli ve 200.000,00 TL bedelli çekinin ve ... tarafından keşide edilen, ... T.A.Ş. .../... Şubesinin ... seri numaralı, 31/08/2024 düzenleme tarihli ve 200.000,00 TL bedelli çekinin sadece ... Asansör Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından icra takibine konu edilmesi halinde icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir. Davalı vekili ihtiyati tedbire itiraz dilekçesinde, müvekkili şirketin ... ve ... Adi Ortaklığından ticari ilişkisi gereği icraya ve davaya konu çekleri teslim aldığını, müvekkilinin almış olduğu bu çeklerin ödenmesini beklerken ... tarafından haksız ve kötü niyetli olarak ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyasından çek zayi davası açılarak tedbir talep edildiğini, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinden açılan iş bu davanın usulden reddedildiğini, ödeme yapmaktan kaçınmak için hemen mahkemeden tedbir talebinde bulunulduğunu, müvekkilinin iyi niyetli 3.kişi olduğunu ileri sürerek tedbirin kaldırılmasını, aksi kanaatte olunması halinde tedbir teminatının dosya çıkışı üzerinden belirlenmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece 31/10/2024 tarihli ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararında yasaya aykırılık bulunmadığı, HMK 390. maddesi gereğince, dosya içerisinde mevcut ve ibraz edilen delillere göre ise yaklaşık ispat kuralının gerçekleştiği, mevcut deliller ve HMK 394/2. madde gereğince yapılan inceleme sonucunda, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararında değişiklik olmayıp, ihtiyati tedbire itirazların yerinde olmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:İstinaf talebinde bulunan davalı vekili, müvekkilinin ... ve ... Adi Ortaklığından ticari ilişkisi gereği icraya ve davaya konu çekleri teslim aldığını, davacının ödeme yapmaktan kaçınmak için tedbir kararı talep ettiğini, şartları oluşmayan tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, müvekkilinin davacı ile temel ilişkisi bulunmaması nedeni ile kişisel defilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı yanca, müvekkilinin somut olayda bile bile zararına hareket ettiğini kanıtlaması gerektiğini, sunulan cari hesap defterindeki alacakları ve haciz dosyaları ile müvekkilinin böyle bir kastının bulunmadığının ispat edildiğini, müvekkilinin mal satışını gerçekleştirdiğini ve karşılığında da davaya konu çekleri aldığını, hali hazırda davacı yandan önce dava dışı ortaklık ile icralık duruma geldiğini, adi ortaklıktan 2.926.628,76TL alacaklı olduğunu, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyasından verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürerek tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini, aksi kanaatte olunması halinde tedbir teminatının dosya çıkışı üzerinden belirlenmesine ve tedbirin İİK 72/3 göre uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde, hile definin mutlak defilerden olup davalı şirketin kötü niyetli olduğunu, diğer yönden adi ortaklık ortağının dava konusu sözleşme kurulmadan ve dava konusu çekler keşide edilmeden önceki bir tarihte davalı şirketi arayarak adi ortaklık ortağı ...'e mal vermemesi ve ticari ilişkiye girmemesi konusundaki uyarıları dikkate alındığında davalı şirketin dava konusu çekleri iktisabında en azından ağır kusurunun bulunduğunu, davalı şirketin ...'den çekleri almasına rağmen gerekli olan malları teslim etmeyerek müvekkilinin zararına hareket ettiğini belirterek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, İİK'nın 72/2 maddesi gereğince icra takibinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbirin kaldırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yazılı gerekçe ile itirazın reddine karar verilmiş olup davalı vekilince karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İİK'nın 72/2 maddesinde; "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." hükmü yer almakta olup, bu durumda tedbir koşullarının bulunup bulunmadığının HMK’nın 389 vd. maddelerine göre belirlenmesi; HMK’nın 390. maddesine göre ise tedbir talep edenin haklılığını yaklaşık olarak ispat edecek şekilde delil sunması gerekmektedir. Somut olayda, davacı taraf dava dışı adi ortaklık adına keşide ettiği çeklerin hile ile keşide edildiğini, çeklerin bedelsiz olduğunu, davalı tarafın kötü niyetli olarak çekleri iktisap ettiğini ileri sürerek menfi tespit ve çek istiradı talebinde bulunmuş olup dava konusu çeklerde davacının keşideci, dava dışı adi ortaklığın lehtar, davacının ise ciranta olduğu, dosya kapsamı uyarınca mübrez deliller ile bu aşamada yaklaşık ispatın yerine getirilemediği anlaşılmakla, mahkemece davalı vekilinin itirazının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin 31/10/2024 tarihli tedbire itirazın reddine dair ara kararının kaldırılarak davalı vekilinin tedbire itirazının kabulü ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında verilen 19/08/2024 tarihli tedbir kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; I-) Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin 31/10/2024 tarihli ara kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK m. 353/1-b-2 hükmü gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Buna göre;1-) Davalı vekilinin tedbire itirazının kabulü ile Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş, ... K. sayılı dosyasında verilen 19/08/2024 tarihli tedbir kararlarının kaldırılmasına,2-) Karar gereğinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,II-) İstinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,III-) İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek esas kararla birlikte dikkate alınmasına,IV-) Kararın ilk derece mahkemesinde taraflara tebliğine,dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f hükmü gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 10/01/2025 ...Başkan... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır