Trafik kazası sonucu vefat eden murisin ailesinin, karşı sürücü ve sigorta şirketinden talep ettiği manevi tazminat davası.
Özet: Bu hukuki evrak, trafik kazasında vefat eden kişinin ailesinin, karşı taraf sürücüsünün kırmızı ışık ihlali ve hız sınırı aşımı yaparak kazaya sebebiyet vermesi nedeniyle toplam 750.000 TL manevi tazminat talep ettiği, davalı sürücünün ise kazanın müteveffanın kırmızı ışık ihlali ve usulsüz dönüş yapması, ayrıca emniyet kemeri takmaması sonucu kendi kusuruyla meydana geldiğini ileri sürerek tazminatın reddini veya indirilmesini talep ettiği, karşı taraf sigorta şirketinin ise poliçe limitleri ve kusur oranına göre sorumluluklarının belirlenmesini ve talep edilen miktarın fahiş olduğunu belirttiği bir tazminat davasının iddianame ve savunma özetini içermektedir.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/135 Esas - 2025/803

T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/135 Esas
KARAR NO : 2025/803
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 21/02/2024
KARAR TARİHİ : 12/11/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/11/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacılar vekili dava dilekçesinde, müvekkillerinin murisi ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 16/08/2023 tarihinde kendisine yanan yeşil ışıkta usulüne uygun hareket ettiği esnada, davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile kırmızı ışık ihlali yaparak ve şehir içi hız limitlerini aşarak murisin aracına çarpması neticesinde ölümlü bir trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-b maddesini ihlal etmesi ve hız sınırını aştığını savcılık ifadesinde ikrar etmesi nedenleriyle tam ve asli kusurlu olduğunu, murisin ise kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, diğer davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin kazaya karışan aracı 81474605 numaralı kasko poliçesi ile sigortaladığını ve poliçede manevi tazminat klozu bulunduğunu, meydana gelen kaza neticesinde murisin vefat etmesi sebebiyle davacı eş ... ile çocukları ...ve ...'nın derin bir üzüntü, elem ve ızdırap yaşadıklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ...için 250.000,00 TL, davacı ... için 250.000,00 TL ve davacı ... için 250.000,00 TL olmak üzere toplam 750.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, bu mümkün olmadığı takdirde yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini ve davalıların mal varlıkları üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacıların, 16/08/2023 tarihinde müteveffa ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkilinin kullandığı ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu manevi tazminat talep ettiğini, ancak kazanın davacıların iddia ettiği gibi müvekkilinin kırmızı ışık ihlaliyle değil, tam aksine müteveffa ...'nın kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen U dönüşü yapması suretiyle meydana geldiğini, bu durumun kamera kayıtları ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/179910 soruşturma dosyası ile sabit olduğunu, müteveffanın Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-b maddesini ihlal ederek birinci derecede asli kusurlu olduğunu ve müvekkilinin ise kusurunun bulunmadığını, ayrıca müteveffanın emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle araçtan fırladığını, bu sebeple zararın oluşumunda müteveffanın kendi kusurunun illiyet bağını kestiğini, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, zenginleşme aracına dönüşmemesi gerektiğini, müteveffanın müterafik kusuru nedeniyle TBK'nun 52. maddesi uyarınca tazminatın reddedilmesi veya indirilmesi gerektiğini, davacılar tarafından talep edilen avans faizinin, tarafların tacir olmaması ve uyuşmazlığın ticari bir iş olmaması nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkilin kullandığı ... plakalı aracın 81474605 poliçe numarası ile ... ... Sigorta Şirketi nezdinde ihtiyari mali mesuliyet teminatı içeren kasko sigortasının bulunduğunu ve olası bir tazminattan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu ileri sürerek, kusur durumunun tespiti ile her bir davacı açısından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde, ... plakalı aracın karıştığı ve ...'nın vefatıyla sonuçlanan kaza nedeniyle açılan davada, söz konusu aracın müvekkili şirket nezdinde 31/05/2023-2024 tarihleri arasında geçerli 81474605 no.lu Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçedeki ihtiyari mali mesuliyet teminatının toplam 1.000.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin ise bu tutarın %25'i olan 250.000,00 TL'yi geçemeyeceğini ve her halükarda toplam ödemenin 1.000.000,00 TL'lik limiti aşamayacağını, destekten yoksun kalma tazminatından öncelikli olarak Zorunlu Trafik Sigortası'nı düzenleyen şirketin sorumlu olduğunu ve tazminatın ilk olarak o şirketten tahsil edilmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu ve bu nedenle kusur oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınması gerektiğini, talep edilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu ve zenginleşme aracı olamayacağını, B.K.'nun 47. maddesi ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 20/04/2017 tarihli, 2014/23851 E. ve 2017/4377 K. sayılı ilamı uyarınca tarafların sosyal ve ekonomik durumları araştırılarak hakkaniyete uygun bir bedel belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek, davacıların haksız tazminat talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacıların murisi ...'nın ölümüyle sonuçlanan 16/08/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak her bir davacı için talep edilen 250.000,00 TL'lik manevi tazminat davasının haksız olduğunu, kazanın davacıların iddia ettiği gibi müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın kırmızı ışık ihlali yapmasıyla değil, tam aksine müteveffa ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen U dönüşü yapması sonucu meydana geldiğini, bu durumun sunulacak kamera kayıtları ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/179910 sayılı soruşturma dosyasındaki bilirkişi incelemesiyle de sabit olduğunu, bu nedenle müteveffanın Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-b maddesini ihlal ederek birinci derecede asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin araç sürücüsünün ise kusursuz olduğunu, müteveffanın ayrıca emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle müterafik kusurunun bulunduğunu ve TBK'nun 52. maddesi gereğince tazminatın tamamen kaldırılması veya indirilmesi gerektiğini, Yargıtay içtihatlarına (1966/7 sayılı İBK, 17. Hukuk Dairesi 2014/18869 E. sayılı kararı) göre talep edilen tazminat miktarının fahiş olup zenginleşmeye yol açmaması gerektiğini, müteveffanın kendi kusuru nedeniyle zarar ile müvekkilin eylemi arasındaki illiyet bağının kesildiğini (Hukuk Genel Kurulu 2021/307 E. sayılı kararı), tarafların tacir olmaması ve uyuşmazlığın ticari bir iş olmaması nedeniyle talep edilen avans faizinin de reddedilerek yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkiline ait aracın ... ... Sigorta Şirketi nezdindeki 81474605 poliçe numaralı kasko sigortasının ihtiyari mali mesuliyet klozu kapsamında manevi tazminat taleplerini de teminat altına aldığını, bu nedenle sorumluluğun sigorta şirketine ait olduğunu ileri sürerek, öncelikle kazaya ilişkin kusur durumunun tespit edilmesini ve her bir davacı yönünden haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, davacıya ait tedavi belgeleri, bilirkişi rapor ve ek raporları, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin bilgiler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 16/08/2023 kaza tarihinde davacılar murisi ...'nın vefatı nedeni ile her bir davacı için 250.000,00 TL manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Mamak İlçe Emniyet Amirliğinin 29/04/2024 tarihli ekonomik ve sosyal durum araştırma raporunda davalı ...'ın geçimini gündelik işlerde çalışarak sağladığı, 21/03/2024 tarihli ekonomik ve sosyal durum araştırma raporunda davalı ...'ın emekli maaşı ile geçimini sağladığı, kendisine ait evde ailesiyle ikamet ettiği, adına kayıtlı farklı markalarda üç adet araç bulunduğu tespit edilmiştir.
Keçiören İlçe Emniyet Amirliğinin 27/02/2024 tarihli ekonomik ve sosyal durum araştırma raporunda müteveffa ...'nın vefatından önce çalışmadığı, evin kendisine ait olduğu, evli ve 3 çocuklu olduğu tespit edilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/179910 soruşturma sayılı dosyasından alınan 03/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda, Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile sola dönüş yaptığı sırada kırmızı ışık ihlali yaptığı, yapmış olduğu kural ihlalinin hayatın doğal akışını bozan, kazanın oluşmasına ve zararlı sonucun gerçekleşmesine sebep olan kusurlu hareket olduğu, bu nedenle aktif olarak kazaya sebep olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle meydana gelen kazada sürücü Karayolları Trafik Kanunu 47/b maddesini ihlal ederek 84/a maddesine göre ASLİ KUSURLU olduğu kanaatine varılmıştır. Sürücü ... .... .... plakalı aracı ile kavşaklara gelirken trafik ışığı işareti olmasına rağmen hızını azaltmadığı, alması gereken gerekli tedbirleri almadığı ve oluşan zararlı sonucun oluşmasına katkı sağlayarak zararlı sonucun artmasında katkısı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle meydana gelen kazada; Karayolları Trafik Kanunu 52/a maddesine göre TALİ KUSURLU olduğu, belirtilmiştir.
... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/706 Esas sayılı dosyasında aynı trafik kazasına ilişkin İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nce düzenlenen 27/05/2024 tarihli raporda; "Mevcut verilerle; A) Sürücü ... idaresindeki otomobil ile seyir halindeyken olay yeri kavşağa gelip, sol taraftaki cebe yönelerek kendi istikametine yanmakta olan kırmızı ışığı ve karşı yön trafiği dikkate almadan manevra yaptığı ve karşı yönünden yeşil ışıkta geçmek suretiyle gelen kamyonetin seyir istikametini kapamak suretiyle kazaya sebebiyet verdiği olayda kusurludur. B) Sürücü ... idaresindeki kamyonet ile seyir halindeyken olay yeri kavşağa yaklaştığında hızını düşürüp seyrini daha kontrollü sürdürmesi gerektiği hususuna riayet etmediği ve yeşil ışıkta geçtiği sırada, karşı yön bölümünden kırmızı ışıkta geçerek sola doğrultu değiştiren araca mevcut hızıyla çarptığı olayda kusurludur. Sonuç; A) Sürücü ...’nın %90 (yüzde doksan) oranında kusurlu, B) Sürücü ...’ın %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu" kanaatinin bildirildiği görülmekle raporlar arasında çelişki bulunmadığından mevcut kusur oranı doğrultusunda değerlendirme yapılabileceği kanaatine varılmıştır.
TBK'nun 56/1. maddesinin "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." ve aynı Kanun'un 58/1. maddesinin "Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir." hükümleri uyarınca hem bedensel bütünlüğü zedelenen hem de kişilik hakları saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat adı altında bir miktar para ödetilmesini isteyebilir.
Davacılar yönünden yapılan değerlendirmede ise, hakim, manevi tazminatın miktarını tayin ederken aynı Kanun'un 51. maddesi uyarınca durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önünde tutmalıdır. Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesi hükmüdür. Bu kapsamda manevi tazminatın miktarı belirlenirken tarafların kusur oranı, sıfatı, statüsü, sosyal ve ekonomik durumları ile eylemin işleniş biçimi ve yöntemi dikkate alınmalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenler karar gerekçesinde objektif olarak gösterilmelidir. Manevi tazminat adı altında hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek nitelikte olmalı fakat bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmediği unutulmamalıdır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacılar murisinin olayın oluşunda %90 oranında kusurlu olması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, dikkate alınarak davacı ... için 80.000,00 TL, davacılar ... ve ...için ise 50.000,00 TL manevi tazminat miktarının davacıların manevi huzurunu doyurmaya yetecek ancak zenginleşmesine de yol açmayacak miktarda olduğu kabul edilerek bu miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Davacılardan ... için 80.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan ... ... Sigorta A.Ş.'den(poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmak üzere) 18/01/2024 tarihinden, ... ve ...'tan kaza tarihi olan 16/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
-Davacılardan ... için 50.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan ... ... Sigorta A.Ş.'den(poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmak üzere) 18/01/2024 tarihinden, ... ..... .... 'tan kaza tarihi olan 16/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
-Davacılardan ...için 50.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan ... ... Sigorta A.Ş.'den(poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmak üzere) 18/01/2024 tarihinden, ... ..... .... 'tan kaza tarihi olan 16/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Kabul edilen 180.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 12.295,80 TL karar ve ilam harcından 2.561,63 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 9.734,17 TL harcın, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 2.561,63 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 3.050,03 TL harcın, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacıların karşıladığı 717,00 TL tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 172,08 TL'sinin, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, geri kalan 544,92 TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 2.888,00 TL'sinin davacılardan, 912,00 TL'sinin, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 180.000,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
7-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 570.000,00 TL üzerinden hesaplanan 85.800,00 TL vekalet ücreti, davacılar lehine belirlenen vekalet ücretinden fazla olduğundan, Tarifenin 10/2. maddesinin manevi tazminat davasının kısmen reddi durumunda hükmedilecek ücretin, davacılar lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği düzenlemesi dikkate alınarak takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.13/11/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır