Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinden, banka şubesindeki su baskını nedeniyle ticari belgelerin zayi olduğu iddiasıyla zayi belgesi talebini inceleyen istinaf kararı.
Özet: Bir bankanın şube arşivindeki ticari belgelerinin yoğun yağıştan kaynaklanan su baskını nedeniyle zarar görmesi üzerine Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi belgelerin uygun ortamda saklanmaması, gerekli önlemlerin alınmaması ve tamamen kullanılamaz hale gelmemesi gerekçeleriyle talebi reddederken; davacı banka, belgeleri özenle sakladığını, bilirkişi raporunun eksik olduğunu ve kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuş olup, Bölge Adliye Mahkemesi tacirin elinde olmayan sebeplerle zıyaa uğrama şartını değerlendirmektedir.
T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BALIKESİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 26/09/2024NUMARASI : ... Esas, ... Karar DAVACI : VEKİLLERİ : ...DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiKARAR TARİHİ : 23/01/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 24/01/2025Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bankanın ... Şubesinin bulunduğu "..." adresinde bulunan binada 09/01/2024 tarihinde yaşanan yoğun yağıştan kaynaklı olarak su baskını olduğunu ve bu olay ile ilgili ... Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından tutanak tutulduğunu, akabinde yapılan incelemelerde şube arşivinde bulunan ticari belgelerin zayi olduğunun 24/01/2024 tarihli tutanak ile tespit edildiğini, zayi olan belgelerin ... Şubesine ait kredi çerçeve sözleşmeleri ve ESKK kredi çerçeve sözleşmeleri, sözleşme öncesi bilgilendirme ve mutabakat formları ve sözleşmelerin ekleri ile ilgili dokümanlar olduğunu, su baskının ... Şubesinde gerçeklemiş olması ve zarar gören belgelerin de halen şube içerisinde bulunması nedeni ile keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, açıklanan nedenler ile zayi edilen belgeler için zayi belgesi verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, "Suya maruz kalma olayının yaşandığı tarihte meteorolojik karakterli bir doğal afet bilgisi bulunmadığı, ticari kayıt ve belgelerin ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü Arşiv Hizmetleri Yönergesine uygun bir ortamda saklanmadığı, belgelerin tutulduğu alanın saklamaya uygun bir yer olmadığı için ıslandığı, belgelere su temasının engellenmesi için gereken önlemlerin alınmadığı, belgelerin suya maruz kalmasına davacının kendi kusurunun sebep olduğu kaldı ki ıslanan belgelerin tamamen okunamaz ve kullanılamaz hale gelmediği, başka bir anlatımla belgelerin zayi olmadığı anlaşıldığından davanın reddine" karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; Bankanın evrak ve belgelerin saklanması ve muhafazasında özenle saklama yükümlülüğüne uygun davrandığına, gerekli önlemleri aldığına, bilirkişi raporunun eksik inceleme içerdiğini, hükme esas alınamayacağını, tamamen okunaksız durumda olan belgelere ilişkin bilirkişi raporunda herhangi bir tespit yer almadığını, su basmasına ilişkin varsayımsal değerlendirmelerde bulunulduğunu, bilirkişi raporuna itirazda 09.01.2024 tarihinde meydana gelen yağışa ilişkin haber sitelerinde görüntülerin ve banka şubesindeki su basma anına ilişkin görüntülerin eklendiğini, ancak bu itirazlarında değerlendirilmediğini, dava dilekçesinde belirtilen tanığın veya itfaiye ekip çalışanlarından herhangi birisinin mahkeme huzurunda dinlenmediğini, kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bu nedenlerle kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. Somut olayda, mahkemece alınan mali müşavir, inşaat mühendisi ve bankacı bilirkişiden oluşan 04.07.2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; olay tarihinde defter, kayıt ve belgelerin bulunduğu bodrum katında arşiv olarak düzenlenmiş bulunan yerin, kayıtların saklanması için uygun olmadığı, belge ve kayıtların saklanması ve muhafazasında özenle saklama yükümlülüğüne uygun davranılmadığı, zayi talep edilen kayıt ve belgelerin zayi olmadığı, su baskınına maruz kalarak zarar görmediği, tamamen işlem yapılamaz, okunamaz ve kullanılamaz hale gelmedikleri, bankanın bodrum katına gelen suların bina yan duvarlarından veya temelinden gelen yer altı sularından ya da kanalizasyon alt yapı sisteminden kaynaklandığına dair bir tespite ulaşılamadığı, su hattındaki boru patlaması ve hattan su basması neticesinde bodrum katı su bastığı yönünde kanaat bildirdikleri, Meteoroloji Genel Müdürlüğünden gelen 07.02.2024 tarihli yazıda, 09.01.2024 tarihinde ... ili, ... ilçesine ait meteorolojik karakterli doğal afet bilgisinin bulunmadığının bildirildiği, dava dosyasına sunulan USB bellek içerisindeki kamera görüntülerinde su basması anına ilişkin görüntünün bulunmadığı görülmekle, bu itibarla tüm dosya kapsamından zayi olduğu bildirilen belge ve kayıtların zayi olmadıklarının tespit edildiği, olay tarihinde yağış nedeniyle banka şubesini su bastığına dair bir tespitin dosyada yer almadığı, davacı bankanın sorumluluğunda bulunan su boru hattında meydana gelen arıza nedeniyle şubenin bodrum katını su bastığı, davacı tarafın bilgi, belge ve kayıtlarını özenle saklama yükümlülüğüne uymadığı, ayrıca davacı tarafın dava dilekçesinde tanık deliline dayandığı, ancak tanıklarını bildirmek üzere mahkemece verilen kesin süre içerisinde tanıklarını da bildirmediği, bu husustaki istinaf sebebinin de yerinde olmadığı kanaatlerine varılmakla, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı görülmektedir.Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddî olay ve hukukî değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-) Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL istinaf karar ve ilâm harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 3-) İstinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın m. 362/1-a hükmü uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. 23/01/2025 ...Başkan ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ...¸(e-imzalıdır) ...Katip ... ¸(e-imzalıdır)