konya asliye ticaret mahkemesinde trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminatı davasında sigorta şirketinin sorumluluğu ve bilirkişi raporuyla değer tespiti.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminatı davasında sigorta şirketinin sorumluluğu ve bilirkişi raporuyla değer tespiti.

Özet: Davacı, trafik kazasında %100 kusurlu bulunan karşı taraf aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı şirketten, aracında oluşan 60.000,00 TLlik değer kaybı tazminatının faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiş; davalı ise daha önce kısmi değer kaybı ile tamir masraflarını ödeyerek sorumluluğunu yerine getirdiğini savunmuş; mahkemece alınan bilirkişi raporunda ise kazada karşı tarafın tam kusurlu olduğu ve davacı aracındaki toplam değer kaybının 60.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZMA TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Cad. ... Mahallesinde seyir halindeyken kazanın meydana gelmesine yüzde yüz kusurlu olan davalı tarafın takip mesafesini korumayarak müvekkilinin aracına arkadan çarptığını, düzenlenen Kaza Tespit Tutanağı ve olayın oluş şekli incelendiğinde, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, kazanın tek sorumlusunun karşı taraf sürücüsü olduğunu, davalı ... A.Ş'nin ise kazaya %100 oranında kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı konumunda ve bu sıfatla müvekkilinin uğradığı zararları tazminine yükümlü olduğunu, kaza neticesinde müvekkilinin ... plakalı aracında ciddi boyutta maddi hasar meydana geldiği, yukarıda açıklanan ve Sayın Mahkemece re'sen göz önünde bulundurulacak nedenlerle; HMK 107 gereği ileride arttırılmak üzere, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulü, 60.000,00TL değer kaybı tazminatının, temerrüt tarihi olan 26.02.2026 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsil edilerek müvekkile ödenmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Davacının değer kaybı talepli hasar ihbarı sonrası ... numaralı hasar dosyası açıldığını, davacının değer kaybı talebine istinaden ekspertiz incelemesi sonrası 39.209,56 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, davacının maddi zarar talebine istinaden aracın onarımını yapan servis ... Ticaret Limited Şirketi'ne 119.628,80 TL, tedarikçi firmalara 2.711,32 TL ve 668,08 TL ödemelerin yapıldığını, müvekkili şirketçe sorumluluklarını yerine getirmiş olduklarından dolayı haksız davanın reddi gerektiğini, km kullanılmışlık değeri, hasar büyüklüğü tablosu ve rayiç değer grubu gibi teknik veriler kullanılarak değer kaybı hesaplanmasının gerektiğini, davaya konu aracın geçmiş tramer kaydı göz önüne alındığında daha önce hasar alan kısımlar için değer kaybı değerlendirilmesinin yapılamayacağının açık olduğu, açıklanan nedenlerle davanın reddi ile mahkeme masrafları ve vekalet ücretine ilişkin masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 06/10/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybının davalıdan tazminine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

UYAP üzerinden 06/10/2025 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Şirketine dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 28/02/2026 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Mahkememizin 08/04/2026 tarihli tensip zaptında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.

Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve sigorta uzmanı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 12/05/2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Dava konusu trafik kazasında; ... Plakalı araç sürücüsü ... %100 (Yüzde Yüz) kusurlu olduğu, ... Plakalı araç sürücüsü ... kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 60.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu tutardan davalı sigorta şirketinin ödediği 39.209,56 TL'nin mahsubu ile 20.790,44 TL kaldığı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta Şirketi'nin, ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu rapor edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa değer kaybı bedelinin tahsiline ilişkindir.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı bedeli gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zarardan poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısımları hükme esas alınmıştır.

Davalı tarafça dava açıldıktan sonra 39.209,56 TL ödeme yapıldığından bu kısım yönünden davanın konusuz kaldığı ancak davanın açılmasına davalı sebebiyet verdiğinden vekalet ücreti başlangıçtaki dava değeri üzerinden hesaplanmıştır.

Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.

Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 26/02/2026 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.

ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;

Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ ile;

-Davacının 06/10/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 20.790,44 TL bakiye değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 26/02/2026 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.420,19-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 1.024,65-TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 395,54-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Hazine tarafından karşılanan 6.000,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından karşılanan 732,00 TL başvurma harcı, 1.024,65 TL peşin harç, 107,40-TL posta ve tebligat gideri, 9.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 104,00-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 10.968,05-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 16/07/2026

Katip Hakim