T.C. Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, tanınmış jeneratör markasının tescilli haklarına yetkisiz kullanım ve haksız rekabet teşkil eden bayilik yanıltması nedeniyle açılan tazminat ve tecavüzün tespiti davası.
Özet: Davacı şirket, tanınmış jeneratör markasının tescilli haklarına tecavüz edildiğini ve haksız rekabet oluşturulduğunu iddia ederek, davalıların herhangi bir sözleşme olmaksızın kendi markasını yetkili bayilik/servis izlenimi yaratacak şekilde yoğun olarak kullandığını ileri sürmüş; davalılardan biri markayı kendi adına kullanmadığını savunsa da, bilirkişi raporları davalıların işyerleri ve internet adreslerinde davacı markasının tüketici nezdinde iltibasa yol açacak yoğunlukta kullanıldığını, haksız rekabete neden olduğunu ve davalıların eylemlerinde fikir birliği içinde hareket ettiğini tespit ederek, marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/97 Esas
KARAR NO : 2026/82
DAVA : Markadan Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti, Durdurulması ve Önlenmesi ile Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ : 11/05/2023
KARAR TARİHİ : 15/04/2026
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/05/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Markadan Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti, Durdurulması ve Önlenmesi ile Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile,müvekkili şirketin jeneratör üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösteren "....." markasıyla tüm Türkiye ve dünya çapında bilinen tanınmış bir marka olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirkete ait TPE nezdinde ..... tescil numaralı marka ile .... tescil numaralı markalarının bulunduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirketler arasında bayilik sözleşmesi, yetkili servis sözleşmesi yâda yetkili satıcılık sözleşmesi gibi herhangi bir sözleşme ve ticari ilişki bulunmadığı halde bu şirketler tarafından müvekkili şirketin tanınmış ve tescilli markası kullanılarak müvekkili şirketin yetkili bayisi/servisi izleniminin yaratıldığının tespit edildiğini, davalılara marka kullanımlarının durdurulması amacıyla ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye rağmen davalı şirketler tarafından haksız ve hukuka aykırı kullanıma devam edilerek marka hakkına tecavüz eylemi fikir ve eylem birliği içerisinde aynen sürdürüldüğünü, bahse konu durumun tespiti amacıyla Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ..... değişik iş sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığını ve bilirkişi raporu alındığını, akabinde taraflarınca arabuluculuğa müracaat edildiğini ancak anlaşmaya varılamadığını, davalı kullanımlarının açıkça marka hakkının ihlali niteliğinde olduğunu ve bu durumun aynı zamanda haksız rekabet de teşkil ettiğini, açıklanan nedenlerle, marka hakkına tecavüz fiillerinin tespit ve durdurulmasına, marka hakkına tecavüzün giderilmesine, şimdilik her bir davalıdan ayrı ayrı olmak üzere 1.000 TL maddi ve 2.000 TL manevi zarar olmak üzere toplam 6.000 TL tazminatın haksız rekabet tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, marka hakkına tecavüz dolayısı ile kullanılması cezayı gerektiren eşya ile bu eşyaları üretmeye yarayan araç, cihaz, makine gibi vasıtalara el koyulmasına ve imhasına, davalılar aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları davalıdan karşılanarak, ilgililere tebliğ edilmesi ve kamuya 4 büyük gazetenin birinde yayın yoluyla duyurulmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı .... Jeneratör Pazarlama Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili ile diğer davalı arasında herhangi bir organik bağ olmadığını, müvekkilinin jeneratör bakım ve onarım işi yaptığını, davacının markasını kullanmadığını, ....... isimli jeneratörlerin de bakımını yaptığını ancak müşterilerin talebi ile yapıldığını, iş yerinde yapılan tespitte birkaç makbuz üstünde ....... isminin bulunmasının doğal olduğunu çünkü bazı firmaların ....... marka jeneratör kullandığını, ticari olarak bu makbuzların bir değeri olmadığını, davacının iddialarının gerçek olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir
Diğer davalı şirket ..... Elektrik şirketine dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davaya cevap vermedikleri görülmekle davanın reddini istediği kabul edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden, davalı .... Elektrik Mühendislik Pazarlama Limited Şirketi'nin sicil kayıtları celp olunmuştur.
Mahkememizin ..... D. İş sayılı dosyası dosya arasına alınmış, tespit sonucu alınan 10/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "davaya konu tecavüz talebine ilişkin olarak davalılara ait işyeri adresinde ve internet adreslerinde inceleme yapılmış olup, iş yeri adresinde davacı tarafa ait markaları ihtiva eden yoğun kullanımların bulunduğu, ilgili kullanımların tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verebileceği, aynı zamanda haksız rekabete sebep olabileceği, karşı tarafa ait www......com internet adresi alan adına “.......” ibaresinin kullanıldığı, site içerisinde davacının marka logosunun kullanıldığı, www......com alan adı üzerinde yapılan incelemede alan adına “.......” ibaresinin kullanıldığı, sitenin aktif olarak çalışmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Dosya, davalıların fikir ve eylem birliği içerisinde davacıya ait markalardan doğan haklarına tecavüzlerinin bulunup bulunmadığı, maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştuysa miktarı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 13/02/2024 tarihli raporunda; "SMK’nın 7 ve 29. maddeleri gereğince davacının marka hakkına tecavüze ilişkin şartların mevcut olduğu tespit edilmiş olmakla, nihai hukuki değerlendirme ve takdirin Mahkemeye ait olduğu, her iki davalının eylemlerinde fikir birliği içerisinde olup olmadığı hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu, Mahkeme tarafından, tecavüz açısından olumlu bir kanaate varılması durumunda, maddi ve manevi tazminat şartlarının mevcut olacağı" hususlarını tespit ve rapor etmiştir.
Dosyanın mevcut bilirkişiye bir hesap uzmanı bilirkişi eklenmek suretiyle, bilirkişi heyetine tevdi ile, tazminat hesabı yönünden rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişiler 29/12/2024 tarihli raporlarında; "Davalı .... Jeneratör şirketinin kuruluş tarihi olan 13.09.2022 ile 11.05.2023 dava tarihi arasındaki dönemde, 6769 sayılı SMK m. 151/2-b) uyarınca, net kazancının 731.250,41 TL olarak hesap edildiği, davalı .... Jeneratör şirketinin “.......” markası dışındaki jeneratörlere de servis hizmeti verdiği göz önüne alındığında, kazancının tamamı davacının markasından kaynaklanmış olamayacağı için, davacı şirketin marka sayısı, tescil tarihi, iş hacmi, “....... Jeneratör” isminin ve markasının tanınmışlığı ve bilinirliği, davalı ..... jeneratör şirketinin, davacı şirketin bayisi ve yetkili servisi izlenimi olduğunu yaratacak şekilde davacı yana ait ve ibareli markasal kullanımlar ile faaliyette bulunması, kuruluş tarihi, iş hacmi ve davacı yana ait markasal kullanımlarının süresi dikkate alınarak, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, davalı ..... Jeneratör şirketinin 13.09.2022 - 11.05.2023 tarihleri arasındaki cirosunun, davacının markalarından etkilenme oranının %40 oranında olabileceği öngörüsüyle, davacının maddi tazminat hesaplama yöntemine ilişkin seçimlik hakkını kullandığı 6769 sayılı SMK 151/2-b) maddesi; “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.” uyarınca, talep edebileceği maddi tazminat tutarının 292.500,00 TL olarak hesap edildiği, Diğer davalı ..... Elektrik Mühendislik şirketinin, iş yerinde ticari defterleri ve kayıtları üzerinde yapılacak olan inceleme için, şirket sahibi ..., 0..... no’lu cep telefonundan aranmış olup, bu numaranın kullanılmadığına ilişkin sesli yanıt ve 0.... no’lu iş yeri telefonundan da arandığında, telefona çıkan kişinin, .... Jeneratör şirketinin çalışanı olduğuna, .... Elektrik Mühendislik şirketinin faaliyette bulunmadığına, arayan olursa telefonları cevaplandırdığına dair beyanı ile davaya cevap dilekçesinde davalı ........ Jeneratör şirketi vekilinin; “........ Elektrik isimli firmanın sahibinin .... isimli kişinin vefat etmiş olduğu”na ilişkin beyanı da dikkate alındığında, davalı şirketlerin iş yeri adreslerinin aynı olduğu ve davalı ........ Elektrik Mühendislik şirketinin faaliyette bulunmadığı anlaşılmış olduğundan, herhangi bir işlem yapılamadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Taraf itirazlarının değerlendirilerek ek rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 16/06/2025 tarihli ek raporlarında; "Taraf itirazlarının değerlendirilmesi neticesinde, kök raporda ilave veya değişiklik yapılmasını gerektiren bir husus bulunmadığı" hususlarını rapor etmişlerdir.
Dava, davalıların, davacıya ait markalarından doğan haklarına tecavüzünün tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir.
SMK'nun 6/1 md'sinde nisbi red nedeni olarak düzenlenen karıştırma ihtimali, aynı kanunun 7/1 md'sinde marka hakkına tecavüz hali olarak yer almaktadır. SMK'nun 6/1 md'sine göre, önceki marka ile tescil başvurusu yapılan marka aynı ya da benzer ise sınıflar da aynı ya da benzer ise bu başvuru itiraz üzerine red edilir. SMK'nun 25/1 md'si gereğince hem 5.md'de yazılı mutlak red nedenleri , hem de 6.md'de yazılı nisbi red nedenleri birer hükümsüzlük nedenidir. Marka koruma kapsamına ilişkin SMK'nun 7/2-b md'sine göre ise, marka sahibi "tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerde aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasını engelleyebilir ve bu durum aynı zamanda marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmektedir.
Karıştırılma ihtimali ortalama tüketicilerin her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyor ise doğrudan karıştırma ihtimali; eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırd ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırma ihtimalinden söz edilecektir.
Davacının, dava öncesinde Mahkememizin ..... değişik iş sayılı dosyası üzerinden yapılan delil tespitinde ........ Jeneratör Pazarlama Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisi olarak kendisini tanıtan ..... tarafından ibraz edilen vergi levhasının incelendiği, yine ibraz edilen kaşe görselinde ........ Jeneratör Pazarlama Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ünvanının yer aldığı ve kaşe üzerindeki adres ile tespit için gidilen ancak kapalı olduğu tespit edilen .... Mahallesi, .... Caddesi No:24/A Bahçelievler/İSTANBUL adresinin aynı olduğu, mahalde bulunan kartvizit üzerinde yapılan incelemede, kartvizit üzerinde mavi yeşil renklerle kullanılmak suretiyle "....... JENERATÖR" ibaresine yer verildiği ve söz konusu kullanımın davacıya ait ..... nolu "....... JENERATÖR+şekil+renk" ibareli markasıyla aynı olduğu, kartvizitte belirtilen adres ile tespit mahallinin aynı olduğu, değişik iş dosyasında bu kartvizit ve kaşenin görsellerinin yer aldığı ve dolayısıyla tespit mahallinde "......." ve "....... JENERATÖR" ibarelerini haiz markasal kullanımların tespit edildiği, yine tespit mahallindeki iç mekandaki incelemelerde ürün kataloğu, bayrak, maske kutusu, kapı üzerine yapıştırılmış sticker baskı, jeneratör periyodik bakım sözleşmesi, çakmak, bloknot, kitapçık ve jeneratör olduğu bilirkişiler tarafından değerlendirilen cihaz üzerinde yine "......." ve "....... JENERATÖR" ibarelerine yer verilmek suretiyle markasal kullanımların gerçekleştirildiğinin tespit edildiği, yine aynı mahalde ........ Elektrik Mühendislik Pazarlama Limited Şirketi taraf olduğu ve içeriğinde "....... JENERATÖR" ibaresinin yer aldığı 1 adet "Jeneratör Periyodik Bakım Sözleşmesi"nin tespit edildiği, tespit mahallinin dış mekan kısmında da tabelada "....... BAĞCILAR" ve "........ MÜHENDİSLİK" ibarelerinin bulunduğu, tabelanın sol üst kısmında "........ ELEKTRİK" ve "JENERATÖR" ibarelerinin bulunduğu, yine dış mekan görsellerinde dava dışı farklı marka isimlerinin yer aldığı(.... vs.), ürün görsellerinde "......." ve "....... JENERATÖR" ibarelerine yer verilerek markasal kullanımların gerçekleştirildiği, tabelada kullanılan renk ile davacı markalarında kullanılan fon renklerinin benzer olduğu tespit edilmiş olup, davalının işyerindeki iç ve dış mekandaki kartvizit, tabela, sözleşme vs.diğer tüm kullanımlarının markasal kullanım olarak değerlendirilmesi gerektiği,
Davacıya ait ..... tescil nolu "......." markasının 7, 9 ve 35.sınıflarda tescilinin olduğu ve korumasının devam ettiği, ..... tescil nolu "....... JENERATÖR" markasının 7, 9 ve 35.sınıflarda tescilinin olduğu ve korumasının devam ettiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi heyet raporunda da davalı tarafından yapılan kullanımların markasal kullanım olduğu ve bu kullanımın halk tarafından davacıya ait tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimalinin doğuracağı ve SMK 7 ve 29.maddeleri kapsamında markaya tecavüz şartlarının oluştuğunun kabulü gerektiği kanaatiyle marka hakkına tecavüz davasının ve buna bağlı olan taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.
Diğer davalı ........ elektrikle ilgili olarak işyerinde yapılan tespitte bir adet sözleşme bulunmuş, ayrıca www......com/....... alan adının ........ Elektrik Mühendislik Pazarlama Limited Şirketi'ne ait olduğu, www......com sitenin firma iletişim bilgilerinin ile tespitin yapıldığı yerin adresinin aynı olduğu, ..... arama motorunda arandığında diğer linke .....com’a sırada yer alarak çıktığı tespiti karşısında, bu tespitlerin ve sözleşmenin diğer davalı ........ Jeneratör'ün adresinde tespit edilmiş olması, adres benzerliği nedeniyle her iki şirket arasında organik ve fiili bağlantının var olduğunun kabul edilmesi gerektiği kanaatiyle bu yöndeki bilirkişi değerlendirmelerine de katılarak her iki davalının fikir birliği içerisinde olduğu kabul edilerek her iki davalı hakkında hüküm tesis edilmiştir.
Yapılan tespit ve rapor karşısında davalıların, davacıya ait markasından doğan haklarına tecavüzünün tespiti karşısında gerekli mali inceleme yaptırılmış olup, bilirkişi tarafından her iki davalı yönünden ortak olarak tespiti yapılan ve davalıların fikir ve eylem birliği içerisinde ortak hareket ettiği, aralarında bağlantı olduğu nedeniyle tazminatta aynı oranda değerlendirme yapılarak toplamda 292.500,00 TL maddi tazminatın tecavüzün tespit tarihi olan 10.02.2023 tarihinden itibaren isleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müstereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Yine manevi tazminat talebinin de davacının markadan doğan haklarına tecavüz ve iktisadi menfaati gereği zararın veya tehlikenin ve kusurun mevcudiyeti, ihlal edilen hakkın boyutu, tecavüzün ağırlığı kusurun derecesi ve tarafların ödeme güçleri nazara alınarak talep edilen 4.000,00 TL manevi tazminatın yeterli ve dengeleyici olacağı kanaatiyle tecavüzün tespit tarihi olan 10.02.2023 tarihinden itibaren isleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müstereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki şekilde hükmü kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
-Davalının, davacıya ait .... tescil numaralı ve ..... tescil numaralı markasından doğan haklarına tecavüzün tespiti ile tecavüzün durdurulmasına ve giderilmesine, Mahkememizin 12.05.2023 tarihli tedbir kararıyla el konulan ürün vs.nin karar kesinleştiğinde masrafı davalı tarafından karşılanmak üzere imhasına, dosya ve netice ile uyumlu olmayan sair taleplerin reddine,
-292.500,00 TL maddi tazminat ile 4.000 TL manevi tazminatın tecavüzün tespit tarihi olan 10.02.2023 tarihinden itibaren isleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müstereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 20.253,92 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 4.961,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 15.113,02 TL harç giderinin davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen tecavüzün tespiti davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen maddi tazminat davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat davası yönünden 4.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç, 4.961,00 TL tamamlama harcı, 8.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.651,15 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderinin üzerlerinde bırakılmasına,
8-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/04/2026
Katip .....
Hakim ....
¸