Haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle açılan koruma tedbirleri tazminat davasında, Bölge Adliye Mahkemesinin verdiği eksik manevi tazminat kararının Yargıtayca bozulması.
Özet: Yüksek mahkeme, silahlı terör örgütüne üyelik suçlamasıyla 314 gün haksız yere gözaltında ve tutuklu kaldıktan sonra beraat eden davacının, haksız koruma tedbirleri nedeniyle açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesince hükmedilen maddi tazminat miktarlarını yerinde bulsa da, davacının sosyal ve ekonomik durumu, suçun niteliği, tutukluluk süresi gibi kriterler dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna ve hakkaniyet ilkelerine uygun düşmediğine karar vererek, bu yönden bölge adliye mahkemesinin kararını bozmuş ve dosyanın yeniden incelenmek üzere iadesine hükmetmiştir.
12. Ceza Dairesi         2022/7788 E.  ,  2026/4154 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/336 E., 2022/274 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı, tutukluluk ve adli kontrol nedeniyle 100.000,00 TL maddi ve 150.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 11.723,52 TL maddi tazminatın 15.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 45.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince, maddi tazminatın 11.703,86 TL'ye, manevi tazminatın 32.000,00 TL'ye indirilmesi ve değişen vekalet ücreti yönüyle davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz sebepleri; eksik inceleme ile karar verildiğine, asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminatın hakkaniyete uygun düşmediğine, serbest meslek makbuzunu karşılığında ödenen avukatlık masraflarının karşılanmadığına, hükmedilen manevi tazminatın az olduğuna ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Şırnak 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/341 Esas, 2020/48 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 21.07.2016-31.05.2017 tarihleri arasında 314 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraat kararı verildiği, beraat hükmünün 06.02.2020 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacıya tebliğ edilmediği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutuklama müzekkeresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
22.04.2026 tarihinde karar verildi.