İşçilere ödenen kıdem ve toplu iş sözleşmesi farkı tazminatlarının alt yüklenici şirketlerden rücuen tahsili talepli mahkeme kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, birincil işveren (davacı) konumundaki bir kurumun, daha önce kendi bünyesinde çalışıp emeklilik nedeniyle kıdem tazminatı ödediği işçilerin davalı yüklenici firmaların hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında istihdam ettiği dönemlere ilişkin olarak ödenen kıdem tazminatlarının toplam 511.927,99 TLlik kısmının rücuen tahsili talebini içeren bir tazminat davasıdır; davalı taraf ise, davanın yetkisizlik ve zamanaşımına uğradığı, davacının ödemeleri kendi rızasıyla ve davalıya bilgi vermeden yaptığı, toplu iş sözleşmesi farklarından sorumlu tutulamayacağı, kıdem tazminatının kamu kurumunun sorumluluğunda olduğu ve kendi teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle talebin mükerrer tahsilat olacağı savunmalarıyla davanın reddini talep etmektedir.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/921 Esas - 2025/841
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2024/921 EsasKARAR NO : 2025/841...DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 23/12/2024KARAR TARİHİ : 01/12/2025KARAR Y.TARİHİ : 09/12/2025Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılar bünyesinde Isparta ... 15.04.2009 tarihinden itibaren çalışmakta iken emeklilik nedeniyle kıdem tazminatı ödenerek işten ayrılan dava dışı işçiler... ödenen kıdem tazminatının yüklenici şirketlerden tahsili için arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ancak anlaşmazlık ile sonuçlandığını, ... isimli işçiye 04.03.2024 tarihinde 478.054,50-TL kıdem tazminatı ödendiği, aynı işçiye 19.07.2024 tarihinde....farkından dolayı kıdem tazminatı ödendiği,... isimli işçiye 12.03.2024 tarihinde 478.935,52-TL kıdem tazminatı ,19.07.2024 tarihinde 14.507,30-TL TİS farkı kıdem tazminatı ödendiği; bu ödemeler ile ilgili dava dışı bir kısım alt işveren şirketlerden tahsilatlar yapıldığını, her iki dava dışı işçi için davalı yüklenici şirketlerden tahsili gerçekleşmeyen toplam 511.927,99-TL nin rücusu için işbu davanın açıldığını, neticede fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 511.927,99-TL nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın...yetki alanına girmekte olduğu,bu sebeple öncelikle davanın yetkiden reddini, davacı tarafın talep ettiği alacağın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunulduğunu, davacının kendi iradesi doğrultusunda ödeme yaptığını, ödeme sürecinde müvekkili şirkete herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, davacının rızasıyla yaptığı ödeme için rücu talebinin kabulü mümkün olmadığını, işçinin, iş akdinin, davacı nezdinde çalışırken feshedilmiş olduğu, fesihle muaccel hale gelen alacak kalemlerinden davacının sorumlu olduğunu, sorumluluğun kabulü anlamına gelmemekle birlikte, davalının tis sözleşmesinin tarafı olmadığından toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan kalemler yönünden davalı şirkete sorumluluk yükletilemeyeceğini, tis farklarından kaynaklı alacak kalemlerinin rücuya esas alacağa dahil edilmesi ve davalının taraf olmadığı bir sözleşmenin davalı yönünden bağlayıcı olması kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin sorumluluğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, aksi varsayımda dahi dava dışı işçinin müvekkili şirketten aldığı son ücrete göre hesaplama yapılması gerektiğini, kıdem tazminatından sorumluluğun ilgili kamu kurum veya kuruluşlarında olduğu ve onlar tarafından ödenmesi gerektiği emredici düzenlemelerle hüküm altına alındığını, davacı ile davalı arasında ihale süresini kapsayan belirli süreli personel temini sözleşmesinin imzalanmış olduğu, dava dışı işçinin de bu kapsamda davalı şirket bünyesinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, ihale süresi sonunda ise işyeri devri gerçekleştiğini, sözleşmenin müvekkili şirkete işin devamı süresince personelin.... primleri, vergileri, ücreti, yol, yemek ücreti v.s. gibi düzenli ve sürekli verilen haklarının teslimiyle ilgili sorumluluk verdiğini, feshe bağlı olan kıdem tazminatı gibi ücretlerden müvekkili şirketin bir sorumluluğu olmadığını, şirketin ihale bedeli kapsamında bu bedellerin karşılığını da almadığını, müvekkilinin teminat mektubunun nakde çevrilmiş olduğu ayrıca rücu davası açılmasının mükerrer tahsilata sebebiyet vereceği, müvekkili şirketçe ihale kapsamında ... aldığı 17.11.2014 tarih ve 9.000.000,00-TL bedelli teminat mektubu verilmiş olduğu işbu dosyalar kapsamında mektubun nakde çevrildiğini, davacı tarafça mektup nakde çevrilerek alacakların rücusu yoluna gidilmiş olduğu işbu dosyalar için ayrıca dava açılarak tahsilat yapılmasının davacının sebepsiz zenginleşmesine sebep olacağını savunmuş davanın reddini istemiştir. Davalılara usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamışlardır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.2.Dava dışı işçilere ait ... kayıtları. 3. Ödeme dekont örneği. 4. Davalı şirketler ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri. 5.Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi 06/09/2025 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı ile davalılar arasında ... Alınması İşine İlişkin” Hizmet alımı Sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçiler ... bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler ve dava dışı şirketler v dava şirketler ve dava dışı başka şirketlerin işçisi olarak davacı asıl işveren işyerinde çalıştıkları, davacı tarafından işçilere kıdem tazminatı ödemeleri yapıldığı, dava dışı işçi... 04.03.2024 tarihinde brüt 478.054,50-TL kıdem Tazminatı ödendiği, 19.07.2024 tarihinde brüt 14.209,59-TL Tis farkından kaynaklı kıdem tazminatı ödendiği, dava dışı ... 12.03.2024 tarihinde brüt 478.935,52-TL kıdem tazminatı ödendiği, 19.07.2024 tarihinde brüt 14.507,30-TL farkından kaynaklı kıdem tazminatı ödendiği, rücuya ilişkin genel uygulama ve Yargıtay kararları rapor içeriğinde açıklanmış olup; asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına ilişkin sözleşmelerde hüküm bulunmadığından alt işverenlerin sorumlu olduğu tutarlar hesaplandığı, davacının davalılara rücu edebileceği tutarlar, her bir ödeme tarihindeki ödemeler ayrı olarak hesaplandığı, dava dışı işçi ... ödemesi yönünden sorumluluk miktarlarının .... yönünden 04.03.2024 tarihli ödeme yönünden 23.257,68 TL, 19.07.2024 tarihli ödeme yönünden 691,30 TL olmak üzere toplam 23.948,98 TL, .... yönünden 04.03.2024 tarihli ödeme yönünden 106.113,19 TL, 19.07.2024 tarihli ödeme yönünden 3.154,08TL olmak üzere toplam 109.267,27 TL, ...yönünden yönünden 04.03.2024 tarihli ödeme yönünden 24.529,59 TL, 19.07.2024 tarihli ödeme yönünden 729,11 TL olmak üzere toplam 25.258,70 TL, .... yönünden 04.03.2024 tarihli ödeme yönünden 98.118,36 TL, 19.07.2024 tarihli ödeme yönünden 2.916,45 TL olmak üzere toplam 101.034,81 TL, dava dışı işçi ... yönünden ödemesi yönünden sorumluluk miktarlarının, .... yönünden 12.03.2024 tarihli ödeme yönünden 23.050,85 TL, 19.07.2024 tarihli ödeme yönünden 698,22 TL olmak üzere toplam 23.749,07 TL,... yönünden 12.03.2024 tarihli ödeme yönünden 103.548,75 TL, 19.07.2024 tarihli ödeme yönünden 3.136,56-TL olmak üzere toplam 106.685,31 TL,... yönünden 12.03.2024 tarihli ödeme yönünden 24.311,44-TL, 19.07.2024 tarihli ödeme yönünden 736,41-TL olmak üzere toplam 25.047,85 TL, ... yönünden 12.03.2024 tarihli ödeme yönünden 97.245,79 TL, 19.07.2024 tarihli ödeme yönünden 2.945,64 TL olmak üzere toplam 100.191,43 TL olabileceğini, davalılara rücu edilebileceği tutarın toplam 515.183,42 TL olduğu, dava dilekçesinde talep tutarının 511.927,99 TL olduğu, ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanıp uygulanmayacağının taktirinin mahkemeye ait olduğu şekilde görüş bildirilmiştir. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇEDava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirket/şirketlerle ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir. Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenmektedir. Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal ... sayılı ilamında "İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilmektedir. Dava dışı işçilerden .... 15.04.2009- 26.02.2024 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin emeklilik nedeniyle 26.02.2024 tarihinde sonlandırılarak 04.03.2024 tarihinde 474.426,07 TL, 19.07.2024 tarihinde 14.101,74 TL işçilik alacakları ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 5262 gün davalı şirketler nezdinde sigortalı işçi olarak geçirildiği anlaşılmıştır. Dava dışı işçilerden ... 15.04.2009- 06.03.2024 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin emeklilik nedeniyle 06.03.2024 tarihinde sonlandırılarak 12.03.2024 tarihinde 478.935,52-TL, 19.07.2024 tarihinde 14.507,30 TL işçilik alacakları ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 5262 gün davalı şirketler nezdinde sigortalı işçi olarak geçirildiği anlaşılmıştır. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçilerin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatı alacağından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda tespit edildiği üzere, dava dışı .... 104.500,02 TL'nin 04/03/2024 tarihinden itibaren, 3.106,14 TL'nin 19/07/2024 tarihinden itibaren, ...24.251,06 TL'nin 04/03/2024 tarihinden itibaren, 720,83 TL'nin 19/07/2024 tarihinden itibaren, .... 'den 97.004,06 TL'nin 12/03/2024 tarihinden itibaren, 2.938,32 TL'nin 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte toplam 255.054,32 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.V-HÜKÜM1-Davanın kısmen kabulü ile, a) Dava dışı ...yönünden taleple bağlı kalınarak; -....24.251,06 TL'nin 04/03/2024 tarihinden itibaren,720,83 TL'nin 19/07/2024 tarihinden itibaren, -....'den 97.004,23 TL'nin 04/03/2024 tarihinden itibaren, 2.883,33 TL'nin 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte toplam 255.893,78 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, a) Dava dışı ....yönünden taleple bağlı kalınarak; -....nden 24.251,02 TL'nin 12/03/2024 tarihinden itibaren, 734,58 TL'nin 19/07/2024 tarihinden itibaren, -.....'den 97.004,06 TL'nin 12/03/2024 tarihinden itibaren, 2.938,32 TL'nin 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte toplam 255.054,32 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Karar ve İlam Harcı 2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 34.902,86 TL harçtan peşin alınan 8.741,46 TL harcın mahsubu ile bakiye 26.160,40 TL harcın (2.399,69 TL 'sinden ....sorumlu olmak kaydıyla ) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 1.860,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 5.000,00 TL olmak üzere toplam 6.860,00 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 6.846,87-TL'nin (628,06 TL 'sinden .... sorumlu olmak kaydıyla ) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplamı 6.846,87- TL yargılama harcının (846,74 TL 'sinden ... sorumlu olmak kaydıyla ) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5- Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin red/kabul oranına göre 3.792,73-TL’sinin ( (347,91 TL 'sinden .... sorumlu olmak kaydıyla ) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 7,27- TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,6. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,Vekalet Ücreti7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 180.000,00- TL(45.000,00 TL 'sinden ...sorumlu olmak kaydıyla ) vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, 8. Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 979,89 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalı .... ödenmesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... yasa yolu açık olmak üzere 01/12/2025 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/12/2025 ....