Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Belediye Otobüsünün Fren Arızası ve Şoför Kusuruyla Sebep Olduğu Trafik Kazasında Yaralanan Yolcunun Maddi Manevi Tazminat Davası.
Özet: Bir trafik kazası sonucu otobüs içinde yaralanan ve hamileliğini kaybeden bir yolcunun, sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, tedavi masrafları ile 1.000.000 TL manevi tazminat talebiyle otobüs işleticisi, sürücüsü ve sigorta şirketine karşı açtığı davada, yolcunun kazadan sorumlu tuttuğu tarafların (operatörün kronik fren arızası ve bakımsızlık, sürücünün istihap haddinden fazla yolcu alması nedeniyle) asli ve tali kusurlu olduğunu iddia ettiği, buna karşılık davalılardan belediye vekilinin ise müvekkilinin kazada kusursuz olduğunu, araç işleten sıfatı taşımadığını ve bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunduğu belirtilmiştir.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/286 Esas
KARAR NO : 2026/188
DAVA : Tazminat (Trafik- Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 16/04/2025
KARAR TARİHİ : 11/03/2026
KARAR YAZMA TARİHİ : 13/03/2026
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; 04.05.2023 tarihinde; davalı ... adına tescilli, davalı ... firması tarafından işletilen, diğer davalı ... tarafından ... poliçesi ile sigortalı , ... sevk ve idaresindeki ... plakalı belediye otobüsünün seyir halinde iken direksiyon hâkimiyetinin kaybedilmesi nedeniyle, devrilmesi ve sürüklenmesi sonucu meydana gelen trafik kazasında otobüste yolcu olarak seyahat eden müvekkili ...'nun yaralandığını, kaza nedeniyle müvekkilinin parmağının kırıldığını ve müvekkilinin düşük yaptığını, kazanın meydana geldiğinde müvekkilinin hamile olduğunu, yaralanmasıyla birlikte bebeğini kaybettiğini, hayatını tehlikeyi sokacak şekilde yaralandığını, ... sayılı soruşturma başlatıldığını, kaza sonrasında ... rapor aldıklarını, müvekkilinin, en az % 6 oranında sürekli iş göremez, 3 hafta süreyle geçici iş göremez hale düştüğünün tespit edildiğini, müvekkilinin ağır yaralanması hemde bebeğini kaybetmesi sonucunda ağır üzüntü ve elem içerisinde kaldığını, manevi zararı çok büyük olduğunu, ... plakalı otobüsün kronik fren arızası olduğunu, fren arızası olduğunun bilinmesine rağmen onarım yapılmadığını, rutin bakımlarının yapılmamış olduğunu ve 10 yaşından büyük otobüslerin toplu taşımada, kullanılmaması gerekmesine rağmen 23 yaşındaki ... plakalı otobüsün toplu taşımada kullanıldığından bahisle otobüsün işleteni ...'ın asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, yine araç sürücüsünü ...'ın da istihap haddinden fazla yolcu alarak aracın yükünü artırdığı, ayakta yolcu alması yasak olmasına rağmen ayakta yolcu aldığı sebepler ile tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin ise herhangi bir kusurunun bulunmadığını, ... plakalı otobüs, davalı ...Ş. nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı ...Ş., Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi gereğince, müvekkilinin uğradığı maddi zararlardan, poliçe teminat limiti çerçevesinde, diğer davalılarla birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını , arabuluculuk başvuru yaptıklarını, ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla; Öncelikle adli yardım taleplerinin kabulü ile müvekkilinin yargılama giderlerinden muaf tutulmasına, Davalılar üzerine kayıtlı araç ve gayrimenkullerin kayıtları üzerine üçüncü şahıslara devir ve satışlarının önlenmesi için karar kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına, Müvekkilinin ileri derecede malul kalması ile ekonomik açıdan kötü duruma düşmesi, haliyle çalışamaz durumda olan müvekkilin aile fertlerinin temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz olması sebebi ile Borçlar Kanununun 76. maddesi uyarınca müvekkiline 100.000,00 TL geçici ödeme yapılmasına karar verilmesine, Devamında davanın kabulüne, Bilirkişi marifeti ile belirlendikten sonra artırılmak üzere belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00. TL SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK tazminatı, 100.00.TL GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK tazminatı, 100,00.TL GEÇİCİ BAKICI GİDERİ TAZMİNATI ve 100,00.TL ... tarafından karşılanmayan belgesiz TEDAVİ GİDERİNİN kaza tarihinden (Sigorta şirketine ilk başvuru tarihinden) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen (davalı ... şirketinden ... teminat İimiti kadar) tahsili ile müvekkile ödenmesine,1.000.000,00.TL MANEVİ TAZMİNATIN kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... , ... ... Anonim Şirketi (...) ve ...” dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, Yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI ... VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Açılan davanın hukuki mesnetten yoksun olduğunu, öncelikle davada görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, görevli mahkemelerin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin ... Mahkemeli olduğunu, kaza ile müvekkili idarenin ilgisi yahut kusurlu yahut kusursuz sorumluluğu bulunmadığından davanın husumet nedeni ile reddi gerektiğini, müvekkili idarenin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazanın tüm kusurunun müvekkili idareye ve diğer davalılara yüklenmesinin hatalı olduğunu, yolcuların emniyet kemeri takmamalarının yaralanmalarında etkili olduğunu, müvekkili idarenin davaya konu olayda "araç işleten" sıfatının olmadığını, ...'a tümden devri yapılan otobüsler ile alakalı müvekkili idarenin fiili hakimiyeti kalmadığını, bu sebeple davaya konu kaza kapsamında sorumluluğunun da olmadığını, bu nedenle müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın miktarının çok yüksek olduğunu, mahkeme davanın kabulüne karar verecekse dahi bu meblağı hakkaniyete uygun şekilde resen belirlemesi gerektiğini, davacının maddi tazminat kapsamında tedavi gideri, bakıcı gideri, iş göremezlik tazminatı talepleri delillendirilmediğini, varsa faturalandırılması gerektiğini, davacının beyanlarındaki masraf kalemlerinin gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın geçici ve sürekli işgöremezlik talepleri de hukuki incelemeye ve yargılamaya muhtaç olduğunu, davacı tarafın alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava dilekçesinde avans faizi talep edilmişse de bu talep de hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle davada görevsizlik/yetkisizlik kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davayı kabul mahıyetınde olmamak kaydıyla, müvekkıli şirketin yerlesım yeri itibariyle huzurdakı dava yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin ... Mahkemeleri olduğunu, dosyada poliçe limiti değerlendirmesi yapılması gerektiğini, kaza başı poliçe limiti dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, dosyada mevcut aracın poliçesinde görüleceği üzere poliçe kapsamındaki kaza başı limit 11.500.000,00 TL olup poliçe tanzim tarihinde kişi başı limit olan 1.000.000 TL düşünüldüğünde poliçe 11,5 kişinin zararını karşılamakta olduğunu, bu şekilde kaza tarihi olan 04.05.2023 tarihinde geçerli olan poliçe limiti kişi başı 1.200.000 TL olduğunu, bu durumda mevcut poliçe 11,5 kişinin zararını karşıladığından kaza tarihindeki kaza başı teminat limiti 13.800.000,00 TL olduğunu, bu şekilde kazaya karışan kişi sayısı 43 olup bu doğrultuda kişi başı limit ortalama 320.000 TL olarak tespit edildiğini, kazada 43 kişi bulunmakta ve müvekkil şirket nezdinde neredeyse aynı sayıda başvuru bulunduğunu, başvurular akabinde ödeme/sulh hususu değerlendirildiğinde ödeme yapılarak neticelenen başvurular bulunduğunu, bu tarihe kadar yapılan başvurular neticesinde yapılan ödemeler toplam 1.750.000,00 TL olduğunu, bakiye kaza başı poliçe limiti değerlendirilmeli, akabinde yargılaması devam eden dosyaların son durumları değerlendirilmeli, garameten paylaştırma koşulları değerlendirilmeli ve poliçe limiti aşılmayacak şekilde hüküm tesis edilmesi gerektiğini, dava şartı noksanlığı sebebiyle başvuru usulden reddedilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun ... tarafından değerlendirme yapılarak düzenlenmesi gerektiğini, meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, kusur durumunun tespiti amacıyla ... rapor alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber hesaplama yapılacaksa müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, istiap aşımı bulunduğunu, meydana gelen kazada başvuran yolcu konumunda olduğunu, ifade tutanaklarından anlaşılacağı üzere başvuranın yolcu olarak bulunduğu araç kapasitesinden fazla kişi ile kullanıldığını, davacının kaza tarihinde ev hanımı olup geçici iş göremezlik tazminatı hak edişi bulunmadığını, başvuranın aktif çalışmasının bulunması halinde ...’dan geçici iş göremezliğe ilişkin ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin olarak evrak temini gerektiğini, hesaplamaya ilişkin ...'dan görüş sorulması gerektiğini, sorumluluğu ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte hesaplama yapılacaksa %1,8 teknik faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ve başkaya ilişkin hakları , ihbar, dava, talep ve şikayet hakları saklı tutarak; müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan (eksik belge) reddine , esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine yönelik savunma yapmıştır.
DAVALI ... ... ANONİM ŞİRKETİ VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davacı tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasını kabul etmediklerini, yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkili şirketin kazaya konu araçla alakalı her türlü bakım ve onarım işlemlerini zamanında ve eksiksiz olarak gerçekleştirdiğini, aracın bakımı ve onarımı ile ilgili olarak herhangi bir kusur bulunmadığını, kazanın meydana geldiği gün araç hakkında herhangi bir arıza ihbarı söz konusu olmadığını, soruşturma aşamasında şoförün vermiş olduğu ifadede de aracın fren hidroliğini kontrol ettiğini, herhangi bir olumsuzluğa rastlamadığı aracı kullanmaya devam ettiği açıkça belirtildiğini, araca fazla yolcu aldığı ve süratinin olması gereken yasal sınırdan fazlı olduğu hem şoförün kendi beyanı hemde kazada araçta bulunan tanıkların vermiş oldukları beyanlarla sabit olduğunu, olayda kusuru bulunmayan müvekkili hakkında asli kusur izafe edilmesi yanlış olduğunu, raporları kabul etmediklerini, mahkemece konusunda uzman bilirkişiler aracılığıyla Yargıtay ve taraf denetimine uygun, taraf delilleri objektif ve eksiksiz biçimde dikkate alınarak yeniden bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, kaza nedeniyle ceza davası açıldığını, bu açılan davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, manevi tazminat talep eden açısından sebepsiz zenginleşme nedeni olmaması gerektiğini, davacılar tarafından istenilen tazminat miktarının fahiş davacının tazminata avans faizi talep ettiğini, ticari amaç gütmeyen, kamusal bir görevin ifası sırasında meydana gelen olayda ticari faiz istenmesi doğru olmadığını, varsa bile alacağa yasal faiz uygulanması gerektiğini, bu nedenlerle müvekkili hakkında açılan davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davanın taraflar arasındaki ilişki taşıma sözleşmesinden kaynaklandığını, davacıların, tüketici konumunda olduğundan, iş bu davada tüketici mahkemeleri görevli olduğunu, dava görevsiz mahkemede açıldığını, bu nedenle davaya görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkili mahkemenin kazanın meydana geldiği ... Mahkemeleri olduğunu, Aynı trafik kazası ile ilgili aynı davalılara karşı ...Esas sayılı davalar açılmış olduğundan HMK.nun 166.maddesine göre bu davaların birleştirilmesine karar verilmesini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, soruşturma aşamalarında da vermiş oldukları ifadeler ile sabit olduğu üzere kazanın meydana gelmesine ... ... Proje Turizm İnş. Taah. Müş. Hiz. Tel. San. ve Tic. A.Ş.nde kademe inspektörü olarak tayin edilen kişilerin teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olmaması ve yetkin kişilerin kademe inspektörleri olarak atanmamış olması da sebebiyet verdiğini, dava konusu trafik kazasının oluşumuna ... plakalı araçta mevcut olan kronik fren arızasının sebebiyet verdiğinin sabit olduğunu, ... plakalı aracın aslında tamir edilmediğini, sırf muayeneden geçirebilmek ve yeniden trafiğe çıkarabilmek için tamir edilmiş gibi gösterildiğini açıkça göstermekte olduğunu, aracın 08/03/2023 tarihinde kusurlu bir şekilde muayeneden geçirildiği, araçta aslında kronik bir fren arızasının bulunduğunu ve kazaya bu fren arızasının sebebiyet verdiği açık olduğunu, avans faizi talebinin hukuka aykırı olduğunu, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, ... Mahkemesi'nde görülmekte olan... Esas sayılı ceza davasının sonucunun beklenilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, sonuç olarak müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını , davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin tensip ara kararı ile Davacının nüfus aile kaydının UYAP sistemi üzerinden çıkartılarak dosya içerisine alınmasına, ... plakalı araçların UYAP araç takyidat üzerinden trafik sicil kaydının çıkartılarak dosya içerisine alınmasına, Davacının yerleşim yerindeki Kolluk -Polise müzekkere yazılarak davacının 04/05/2023 tarihinde geçirdiği trafik kazasından önceki ve sonraki ekonomik ve sosyal durumunun tespitinin istenilmesine, Davacının, 04/05/2023 tarihinde geçirdiği trafik kazası nedeniyle yaralanmasından dolayı, herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, maaş bağlanıp bağlanmadığı, ödeme yapılmış veya maaş bağlanmış ise rücuya tabi olup olmadığı bu kapsamda geçici iş görmezlik ödeneği ile peşin sermaye değerli rücuya tabi bir gelir bağlanıp bağlanmadığı, bağlandıysa miktarının ne olduğunun davacının yerleşim yerindeki ... Merkezinden müzekkere ile sorulmasına, Davalı ... şirketine müzekkere yazılarak sigortalısı olan ... plakalı BELEDİYE otobüsünün trafik poliçesinden dolayı 04/05/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasından dolayı oluşturulan hasar dosyası ile birlikte ... ... trafik poliçesinin sureti ile birlikte yapılan bir başvuru var ise bunun sonucu yapılan ödemelerin miktarı ile birlikte ödemelere ilişkin belgelerin suretinin gönderilmesinin istenilmesine, otobüs kazası olduğundan teminat limiti ile ödeme yapılmış ise kalan limitin miktarın bildirilmesinin istenilmesine, Davalı ... - ... ... Proje Tur.... A.Ş'ye müzekkere yazılarak işletiminde olan ... plakalı belediye otobüsünün servis ve tamir bakım evraklarının suretinin gönderilmesinin istenilmesine, ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... - ... ... Proje Tur.... A.Ş'nin pay sahibinin kim olduğuna dair ticaret sicil özetinin çıkartılarak gönderilmesinin istenilmesine, A... müzekkere yazılarak ...soruşturma dosyadaki tüm evraklar ile birlikte özellikle alınmış trafik kusur raporu ile trafik kazasına ilişkin Kamera- Video CD var ise kopya suretinin gönderilmesinin istenilmesine, ... MAHKEMESİNE müzekkere yazılarak mahkemelerinin ... Esas sayılı dosyasındaki tüm evraklar ile birlikte özellikle alınmış trafik kusur raporu ile trafik kazasına ilişkin Kamera- Video CD var ise kopya suretinin gönderilmesinin istenilmesine, Davacının 04/05/2023 tarihinde geçirdiği trafik kazası nedeniyle gördüğü tedaviye ilişkin hasta belge, rapor ve evraklarının bulunduğu belirtilen ...,Müzekkere yazalırak belirtilen her türlü dosya kayıt, hasta belge, filim grafi, rapor. reçete ve ilgili tüm hasta müşahede dosyası ve evrakların istenilmesine,... müzekkere yazılarak davacı ... ... ait 17/05/2024 tarihli ... rapor nolu davacıya ait ADLİ KURUL MALULİYET RAPORUNUN suretinin gönderilmesinin istenilmesine, Davacı tarafın UYAP ENTEGRASYON üzerinden yapılan inceleme sonucu çıkarılan belgelere göre, Davacının üzerine kayıtlı bir taşınır veya taşınmaz malvarlığı tespit edilemediğinden, yaralanma ve tedavi durumu da dikkate alınarak HMK,334.maddelerine göre davacı tarafın ADLİ YARDIM TALEBİNİN KABULÜNE, bu konuda ARA KARAR YAZILMASINA, Davalılar adına kayıtlı araç, gayrimenkul ve banka hesapları ile 3 .kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş olup HMK.nun 389 ve devamı maddelerine göre uyuşmazlık konusu olmayan hususlar ihtiyati tedbir kararı verilmeyeceğinden, DAVACI VEKİLİNİN İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN REDDİNE, Ayrıca davacı vekilinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Geçici ödemeler başlıklı 76/1. maddesi "Zarar gören, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunduğu ve ekonomik durumu da gerektirdiği takdirde hâkim, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebilir." hükmünü, 76/2. maddesi "Davalının yaptığı geçici ödemeler, hükmedilen tazminata mahsup edilir; tazminata hükmedilmezse hâkim, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar verir." hükmünü içermektedir.Tarafların tam kusur durumu tam belirlenmediğinden, dosya kapsamında, Davacı vekilinin şartları oluşmayan geçici ödeme kararı verilmesine yönelik talebinin REDDİNE, geçici ödeme kararı verilmesine ilişkin talep yönünden esas hükümle birlikte esas hükmün tabi olduğu kanun yoluna tabi olmasına, İhtiyati tedbir ve geçici ödeme talebinin reddine ilişkin ARA KARAR YAZILMASINA, Dosya arasında sunulan kaza tespit tutanağı incelendiğinde, 04/05/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasından dolayı ... plakalı ... otobüsünde yolcu olarak bulunup yaralananların isimleri arasında DAVACI ...'nun ismine rastlanmadığından, davacı vekiline HMK.nun 31.maddesine göre bu konuda AÇIKLAMADA bulunması için (2) haftalık süre verilmesine, karar verilmiş olup gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizin ön incelemesinde verilen ara karar ile davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde,YETKİ, GÖREV, HUSUMET, ZAMANAŞIMI DEF'i ile Müterafik kusur-Kemer- savunmasının, Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde, YETKİ, GARAMETEN PAYLAŞTIRMA, Dava BAŞVURU ŞARTI ile MÜTERAFİK kusur- İstiap- savunmasının, Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde,YETKİ, MÜTERAFİK KUSUR-istiap- savunması, CEZA MAHKEMESİNİN BEKLETİCİ MESELE yapılması,Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, GÖREV, YETKİ, BİRLEŞTİRME ile Ağır Ceza Dosyasının BEKLETİCİ MESELE yapılmasına ilişkin itiraz ve def'iler değerlendirildiğinde; Sigorta Hukuku Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş olduğundan, davalı ... ... sigorta poliçesini tanzim eden davalı olduğundan, gerçek ve tüzül kişiler ile birlikte davalı ... şirketinin davalı olduğu davalarda yer alması halinde ihtisas mahkemesi olan mahkememiz Asliye Ticaret Mahkemesi HMK.nuna göre görevli olduğundan örev itirazında bullunan davalı taraf vekillerinin GÖREV İTİRAZININ REDDİNE, Dava ... trafik sigortasından doğmuş olup davalı ... şirketinin ... da ...bulunduğundan, bölge müdürülğünün bulunduğu yerde dava açılabileceğinden KTK.nun 110.maddesine göre yetki itirazında bulunan davalı taraf vekillerinin YETKİ İTİRAZININ REDDİNE, Davacı taraf dava açarken sigorta şirketine başvurup bekleme süresi geçtikten sonra dava açmış olduğundan dava BAŞVURU ŞARTI bulunmadığına dair davalı ... vekilinin itirazın REDDİNE, trafik kazası 04/05/2023 tarihinde meydana gelmiş olup davada 16/04/2025 tarihinde açılmış olduğundan KTK.nun 109.maddesine göre 2-10 yıllık zamanaşımı süresi geçmediğinden davalı ... ... tarafının ZAMANAŞIMI DEF'NİN REDDİNE, Davalı ... ... vekilinin HUSUMET İTİRAZININ esas hüküm ile birlikte değerlendirilmesine,Davalı taraf vekillerinin MÜTERAFİK KUSUR - emniyet kemeri, istiap- takılı olmadığı- savunmasının ise hakimin takdiri değerlendirmesi olduğundan esas hüküm ile birlikte değerlendirilmesine, Davalı ... A.Ş. İle Davalı ... tarafının ... Mahkemesi'nde görülmekte olan... Esas sayılı ceza dosyasının kusurun tam tespiti bakımdan BEKLETİCİ MESELE YAPILMASINA İLİŞKİN TALEBİNİN eksik hususlar giderildikten daha sonra DEĞERLENDİRİLMESİNE, Davalı ...'ın Aynı trafik kazası ile ilgili davacıları farklı olup davalıları aynı olan mahkememizin ... sayılı derdest davalar ile ilgili olarak HMK.nun 166.maddesine göre BİRLEŞTİRME talebinin davacı tarafları farklı olduğundan dava ve usul ekonomisi gereği REDDİNE, dava öncesi alınan ... tarafından tanzim edilen 17/05/2024 tarihli maluliyet raporunun davanın tüm taraf vekillerine tebliğine karar verilmiş olup gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizce celp edilen dava konusu trafik kazasına ilişkin ... Esas sayılı dosyasında aldırılan ... Makine mühendisi ..., Makine Mühendisi Mek.Tek.Uzm. ... ve makine mühendisi ...'tan oluşan heyete tevdii ile 03/12/2024 tarihli kusur raporunda özetle: ... (... San. Ve Tic. A.Ş Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı) ve İşletme Şefi ... ayrı ayrı kusurlu oldukları, kademe İnspektörleri ...; ... ve ... her biri ayrı ayrı asli kusurlu oldukları, Sanık ... olayın meydana gelmesinde kusursuz oldukları, ... plakalı aracın sürücüsü sanık ... da olayın meydana gelmesinde tali kusurlu olduklarını bildirir rapor sundukları görülmüştür.
Mahkememizce celp edilen dava konusu trafik kazasına ilişkin ... Asliye Ticaret Mahkemesince alınan ...Esas sayılı dosyasında ... Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesince aldırılan 18/08/2025 tarihli adli raporda özetle: Davalı sürücü ...'ın %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın bakım eksikliğinden kaynaklı fren sistemenin etkin olarak çalışmamasının olayın oluşu üzerinde %70 (yüzde yetmiş) oranında etken olduğu kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya ... makine mühendisi ..., Trafik Mühendisi ...ve Makine Mühendisi ... bilirkişilerine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22/09/2025 tarihli raporda, ... ... A.Ş. Yetkilisi( Şirket Müdürü/ İşveren/İşveren Vekili); Yukarıda belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediği için meydana gelen bu kazanın oluşumunda %15 ( Yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu, Bakım/ Onarımların ve Arızaların Giderildiği KADEME Birim Amiri/ Amirleri/ Müdürü; Toplu Taşıma Hizmetlerinin Devir Protokolünün ekinde devreden araçlar listesi içinde 53. Sırada, ... marka ... model ... Plaka Sayılı aracın ( Otobüs) defalarca “ Fren Arızası” nedeniyle Kademe’ ye getirildiği, onarıldığı belirterek aracın ...’ e teslim edildiği, en son fren onarımı yapıldıktan sonra aracın sürücü ...’ a teslim edildiği, aracın Bakım/ onarım ve arızalarının eksiksiz ve sorunsuz yapıldığından emin olduktan sonra aracın yolcu taşıma işinde kullanımına izin verilmesi gerektiği, KADEME’ ye her seferinde arıza nedeniyle gelen aracın bakım ve onarımlarının eksiksiz ve sorunsuz yapılmasından sorumlu olması nedeniyle meydana gelen bu kazanın oluşmasında %15 ( Yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu, ... Plaka Sayılı araç ( Otobüs) sürücüsü ...: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/a, 65/a maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %70 ( Yüzde yetmiş ) oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan Karayolları Fen Heyetinden alınan rapor ile trafik kazasının ceza davası olarak görülen ... 'nin dosyasında alınan ... alınan rapor gerekse celp edilen ... Tüketici Mahkemesinden alınan kusur raporları arasında çelişkinin giderilmesi için dosya ek rapor sunmak üzere Karayolları Fen heyetinden makine mühendisi ..., Trafik Mühendisi ...ve Makine Mühendisi ... bilirkişilerine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04/02/2026 tarihli EK raporda, ... ... A.Ş. Yetkilisi( Şirket Müdürü/ İşveren/İşveren Vekili); Yukarıda belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediği için meydana gelen bu kazanın oluşumunda %15 ( Yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu, Bakım/ Onarımların ve Arızaların Giderildiği KADEME Birim Amiri/ Amirleri/ Müdürü; Toplu Taşıma Hizmetlerinin Devir Protokolünün ekinde devreden araçlar listesi içinde 53. Sırada, ... marka ... model ... Plaka Sayılı aracın ( Otobüs) defalarca " Fren Arızası" nedeniyle Kademe ye getirildiği, onarıldığı belirterek aracın ... e teslim edildiği, en son fren onarımı yapıldıktan sonra aracın sürücü ... a teslim edildiği, aracın Bakım/ onarım ve arızalarının eksiksiz ve sorunsuz yapıldığından emin olduktan sonra aracın yolcu taşıma işinde kullanımına izin verilmesi gerektiği, KADEME ye her seferinde arıza nedeniyle gelen aracın bakım ve onarımlarının eksiksiz ve sorunsuz yapılmasından sorumlu olması nedeniyle meydana gelen bu kazanın oluşmasında %15 ( Yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu, ... Plaka Sayılı araç ( Otobüs) sürücüsü ...: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/a, 65/a maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %70 ( Yüzde yetmiş ) oranında kusurlu olduğu,
görüş ve kanaati bildirilmiştir. Kusur raporları arasındaki çelişki giderilememiştir.
Dava öncesi davacının başvurusu üzerine düzenlenen dosyaya ibraz edilen ...tarafından tanzim edilen 17/05/2024 tarihli maluliyet raporuna taraf vekilleri itiraz Yargıtay ve İstinaf uygulamalarına göre güncel maluliyet raporu alınmasını talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; tek taraflı meydana gelen trafik kazasından kaynaklı cismani zararlara ilişkin sürekli ve geçici işgörmezlik ile geçici bakıcı giderleri ile tedavi giderine ilişkin MADDİ TAZMİNAT ile MANEVİ TAZMİNAT davasına ilişkindir.
Somut olayda davacının kaza tarihinde, davalı ... A.Ş. tarafından işletilen otobüste biletli yolcu konumunda olduğu anlaşılmaktadır.
Dava tarihinden önce 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketici Kanunu'nun 73/1 maddesinde; "Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda, tüketici mahkemeleri görevlidir.", aynı Yasa'nın 3.maddesinin 1.fıkrasının 1.bendinde; "Tüketici, işlemi, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzer sözleşmelerde dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan yasa maddeleri ve düzenlemeler ışığında, somut uyuşmazlıkta, davacı tüketici konumunda olup, davalı otobüs işleteni/taşıyıcı ile aralarında akdedilen yolcu taşıma sözleşmesi bir tüketici işlemidir. O halde, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığın, Tüketici Mahkemesi tarafından görülmesi gerekir. (... )
Davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı ... şirketleri ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan diğer davalıya (... A.Ş.) ve sürücüye, sigorta şirketine ve belediyeye karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir. Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davada davalı ... Şirketleri hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir. (... )
Somut olayda; taraflar arasındaki ilişkinin TAŞIMA SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANMASI ve davacının da tüketici vasfına sahip olması, davacı yolcu ile davalı ... A.Ş. arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu kapsamında kalması gözetilerek, davanın görülmesinde Tüketici Mahkemesi görevli olduğundan, Uyuşmazlığın TÜKETİCİ Mahkemelerin görevine girdiği dikkate alınarak, dava mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığından mahkememizin görevsizliğine, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, dava dosyasının görevli ... Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Uyuşmazlığın TÜKETİCİ Mahkemelerin görevine girdiği dikkate alınarak, dava mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığından mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK'nın 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan anılan yasanın 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
3-Tarafların, görevsizlik kararına karşı kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli ... NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-Yargılama giderleri ve harcın HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair; Davacı Vekili Av. ... 'ın duruşmada yüzüne karşı, Davalı ... Vekili Av. ... , Davalı ... Vekili Av. ... ve davalı ... vekili AV. ... e-duruşmada yüzlerine karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda olmak üzere gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/03/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
** Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır**