konya asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti bedeli talepli haksız fiil tazminat davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti bedeli talepli haksız fiil tazminat davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının park halindeki aracına çarparak maddi hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyetine neden olan bir trafik kazası sonrası, kusurlu olduğunu iddia ettiği diğer araç sürücüsü, maliki ve sigorta şirketinden tazminat talep ettiği haksız fiil davasını özetlemektedir; davalı sigorta şirketi ise değer kaybı olmadığını, araç mahrumiyet bedelinin teminat dışı olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmaktadır.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI : 1-

VEKİLİ :

DAVALILAR : 2-

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZMA TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; 02/04/2025 tarihinde ... plakalı araç, ... plakalı müvekkiline ait araca çarparak aracın maddi hasara uğramasına ve dolayısıyla araç değer kaybı oluşmasına neden olduğunu, kaza tespit tutanağı ve fotoğraflar ekte sunulduğunu, incelenen tramer kayıtlarına göre iş bu kazada ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda ve dolayısıyla müvekkilinin aracında oluşan hasar ile buna bağlı olan araç değer kaybında %100 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğini, kazada müvekkilinin aracı park halindeyken, ... plakalı aracın sürücüsü direksiyon hakimiyetini kaybederek önce müvekkilinin aracına, ardından bir başka park halindeki araca çarptığını, kaza tespit tutanağına ve ekspertiz raporuna göre davalı sürücü 2918 Sayılı KTK m.52/1-B ve 81/1-D-2'yi ihlal etmediğini, bu nedenle meydana gelen kazada ... plakalı aracın sürücüsü asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilin aracının kazanın oluşumuna etkisi bulunmadığını, kusursuz olduğu sabit olduğunu, ... plakalı araç davalı ... ait olduğunu aracın ... sayılı poliçe ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketine sigortalandığını, kaza sebebiyle müvekkile ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait aracın sağ arka ve yan kısımları tamamen hasar gördüğünü, müvekkilinin aracı çok uzun bir süre kullanamadığını ve uzun bir süre tamir edilmeyi beklediğini, ayrıca müvekkilinin hasara uğrayan aracını kaza tarihinden sonra yaklaşık 30 gün sonra kullanımına alabildiğini, bu tamir süresi boyunca aracını kullanamadığı gibi araçsız kalmasından kaynaklı ciddi anlamda mağdur olmuş tüm hayatı aksaklığa uğradığını, kazaya sebebiyet veren aracın maliki ve araç sürücüsü bu durumdan tam olarak kusurlu olduğunu, müvekkili yanın bu zararlarının davalı yan tarafından tam ve eksiksiz ödeme yapılması gerektiğini, kaza sonrası zararların giderilmesi amacıyla davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketi herhangi bir ödeme yapmadığını, tüm bu nedenlerle öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile davalı ... adına kayıtlı ... plakalı araç hakkında teminatsız olarak (aksi halde uygun bir teminat karşılığında) ihtiyati tedbir kararı verilmesine; bu mümkün değilse ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile mal kaçırma ihtimaline binaen davalılar adına kayıtlı taşınırların, taşınmazların, banka hesapları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının teminatsız olarak (aksi halde uygun bir teminat karşılığında) ihtiyaten haczine, belirsiz alacak davası olarak (Fazlaya İlişkin Haklarımız Saklı Kalmak Kaydı ile şimdilik) 1.000,00 TL değer kaybının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Sigorta Şirketi A.Ş. yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, belirsiz alacak davası olarak 1.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İle ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; belirsiz alacak davası olarak açılan işbu davanın hukuki yarar yokluğundan dahi reddi gerektiğini, değer kaybı talebinin reddi gerektiğini, araçta değer kaybı çıkmadığını, araç mahrumiyet zararı talepleri müvekkil şirket yönünden teminat dışı olduğunu, kazanç kaybı/gelir kaybı yargıtay içtihatları ve sigorta mevzuatı gereği trafik sigortası yönünden teminat dışı olduğunu, kabul manasına gelmemekle birlikte temerrüt tarihinden itibaren faize hak kazanılabildiğini, tüm bu nedenlerle haksız, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 02/04/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tazminine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

UYAP üzerinden 02/04/2025 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Anonim Şirketine dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 05/11/2025 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve sigorta uzmanı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 15/01/2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Dava konusu trafik kazasında; ... Plakalı araç sürücüsü ...'nin %100 (Yüzde Yüz) kusurlu olduğu, ... Plakalı araç sürücüsü ...'ın kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 40.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı ve ... ve ...'nin müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu, dava konusu ... Plakalı aracın onarımdan kaynaklanan araç mahrumiyeti süresinin 10 gün, günlük araç kirasının 1.800,00 TL olup toplam araç mahrumiyeti tutarının 18.000,00 TL olarak tespit edildiği, 2.309,77 TL amortisman ve yakıt tasarrufu düşüldükten sonra kalan rakamın 15.690,23 TL olacağı, bu tutardan da poliçe teminatlarında olmadığından davalı ... ve ...'nin sorumluluğu bulunduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 06/05/2026 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle; Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bedel artırım taleplerinin kabulü ile, araç mahrumiyet bedelinin 15.690,23 TL’ye çıkarılmasına, araç değer kaybı bedelinin 40.000,00 TL’ye çıkarılmasına, araç değer kaybının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Sigorta Şirketi A.Ş. yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, araç mahrumiyet bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İle ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tazminine ilişkindir.

Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, araç işleteni ve sürücüsü olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zararlardan (değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerekir.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı tarafın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu değerlendirilerek yapılan hesaplama uyarınca değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının aşağıdaki hüküm uyarınca tazminine dair karar vermek gerekmiştir. Davalı sigorta şirketi yönünden limit dahilinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.

Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 11/06/2025 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.

ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;

Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ ile;

a) Davacının 02/04/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 40.000,00 TL değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 11/06/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte, DAVALILAR ... ve ...'dan kaza tarihi olan 02/04/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

b) Davacının 02/04/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 15.690,23 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının, DAVALILAR ... ve ...'dan kaza tarihi olan 02/04/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.804,20-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 615,40-TL peşin harcın, 1.000,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.188,80-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı sigorta şirketinin (40.000,00/55.690,23) oranına isabet eden 1.572,12-TL'den diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)

3-Hazine tarafından karşılanan 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından karşılanan 615,40-TL başvuru harcı, 615,40-TL peşin harç, 1.000,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.230,80-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (40.000,00/55.690,23) oranına isabet eden 1.602,29-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)

5-Davacı tarafından karşılanan 2.872,90-TL posta ve tebligat gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 87,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 9.960,40-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (40.000,00/55.690,23) oranına isabet eden 7.154,15-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)

6-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (40.000,00/55.690,23) oranına isabet eden 32.321,65-TL'den diğer davalılar ile müştereken ve müteselsilen birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)

7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 16/07/2026

Katip Hakim