Eser sözleşmesinden kaynaklanan ahşap işleri bakiye hakediş alacağı ve nakit teminatın tahsili davasında, eksik ifa itirazlarına ilişkin Asliye Ticaret Mahkemesi kararı.
Özet: Bu dava, davacının bir inşaat projesindeki ahşap işlerini eser sözleşmesi ve ek protokole uygun olarak tamamlamasına karşın, davalı iş ortaklığının final ödemeyi yapmadığı ve nakit teminatı iade etmediği iddiasıyla, 2023 yılına güncellenmiş bakiye alacak ile kesilen teminatın tahsilini talep etmektedir; davalı ise işin eksik ve ayıplı ifa edildiğini, kusurların giderilmesi için üçüncü firmaya iş yaptırıldığını, davacı raporunun usulsüz keşif yapıldığı gerekçesiyle kabul edilemez olduğunu belirterek, husumet ve zamanaşımı defileriyle birlikte davanın reddini savunmaktadır.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/196 Esas - 2025/569

T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/196 Esas
KARAR NO : 2025/569
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/03/2024
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/09/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı şirket ile davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı arasında ... İli ... .... .... Dükkanlı Ticaret Merkezi İnşaatları İle Altyapı Ve Çevre Düzenlemesi İşi'nin çeşitli ahşap işlerinin imalatı konusunda, 27/11/2020 günü eser sözleşmesi imzalandığını, davacı, 2020'de imzalanan sözleşmeye ve 2021'de yapılan ek protokole göre ... .... .... Konutları projesindeki ahşap işlerini tamamladığını, ek protokolün kapılar ve mutfak dolapları için fiyat artışlarını içerdiğini, davacının işin tamamlanmasına rağmen, davalı tarafın nihai ödemeyi yapmadığını ve teminatı iade etmediğini, davacı, 9 ara ödeme almış ve son ödeme tarihi 2022 olduğunu, davalı, 9. hakedişe göre 2.861.416,33 TL ödeme yaptığını ve 317.965,15 TL nakit teminatı elinde tuttuğunu, davacının ödeme ve teminatın iadesi için ihtarname göndermiş ancak sonuç alamadığını, davalı, kusurlu iş iddiasında bulunduğunu, ancak davacının tüm kusurların giderildiğini belirttiğini, davacının 2023 yılı güncellenmiş değerlere göre alacağının belirlenmesini ve bu alacağın ile nakit teminatın tahsilini istemiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla usulen husumet, zamanaşımı def'i ve hak düşürücü; süre itirazı yönlerinden dosyanın tetkik edilmesini ve bu hususlarda bir aykırılık olması durumunda davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının işi eksik ve ayıplı ifa ettiğini, eksik ve ayıplı ifa edilen işlerin 3.kişi firmaya yaptırıldığını, Kartal 23. Noterliğinin 04.03.2024 tarih ve 05797 nolu cevabi ihtarnamede ihtarnameler bölümünde yazılı yer alan hususların belirtildiğini, davacı tarafça dosyaya sunulan bilirkişi raporuna dayanak keşfin günü davalı şirkete bildirilmediğini ve yokluğunda keşif yapıldığını. ilgili raporda ilgili sözleşme hükümleri göz önünde bulundurulmamasını, yapılan keşfin davalının yokluğunda yapılması ve tüm dairelere ilişkin keşif yapılmaması hasebiyle hukuki dayanaktan bilirkişi raporunu da davalı tarafça kabul edilmediğini, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi ek ve kök raporu, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/157 Değişik İş Sayılı Dosyası, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan bakiye hakediş alacağının ve nakdi teminat kesintisinin tahsiline ilişkindir.
6102 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470. maddesinde eser sözleşmesi;
“Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır.
Bir sözleşme ilişkisinin kurulabilmesi için sözleşme yapmaya ehil (ehliyet) olanlar arasında, öneri ve kabulün gerçekleşmesi, yani tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamaları (tarafların anlaşması), sözleşme içeriği ve amacının kanunda kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi tutulmamış yani yasaklanmamış (meşru içerik) ve sözleşmenin kanunda öngörülen biçimi varsa buna uyularak (şekil) yapılması sözleşmenin genel unsurlarıdır.
Sözleşmeye ilişkin bu temel unsurlar yanında her sözleşme türünün kendine özgü unsurları bulunmaktadır. Eser sözleşmesinin de kendine özgü olan iki temel unsuru vardır. Bunlar eser ve bedeldir. Bu sözleşme ile bir taraf (yüklenici) istenen özellikle sonucu (eser) meydana getirmeyi, diğer taraf (iş sahibi) ise bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi (bedel) üstlenmektedir.
Eser sözleşmesinde tarafların edimleri birbirinin karşılığını oluşturmakta olduğundan tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Ayrıca niteliği itibariyle sürekli bir sözleşme olmayıp ani edimli bir sözleşmedir.
Bu sözleşmenin unsuru olan meydana getirilecek eser, aynı zamanda sözleşmenin konusunu oluşturur. Ayırt edici diğer bir temel unsuru ise bedeldir. Meydana getirilecek bir sonuç bulunmasına rağmen bedel ödenmeyeceği kararlaştırılmış ise eser sözleşmesinin varlığından söz edilemez. Bedel, eser sözleşmesinin unsuru ise de tarafların anlaşırken bedeli kararlaştırmamış olmaları sözleşmenin kurulmasına etki etmez. Taraflar kararlaştırmamış olsa da bedel ödeneceğini taraflar biliyor veya bilmesi gerekiyor ise eser sözleşmesinin bulunduğu yine kabul edilecektir.
Eser sözleşmesinin konusu, meydana getirilmesi istenen sonuçtur. İstenen sonuç, bir şeyin yapılmasına ilişkin olabileceği gibi, ortadan kaldırılmasına, iyileştirilmesine veya montajına ilişkin de olabilecektir. Diğer bir ifadeyle baştan yeni bir eser meydana getirilmesine ilişkin olabileceği gibi mevcut bir eserde yapılacak değişiklik veya ilavelerle farklı bir hâle getirilmesine de ilişkin olabilir.
Eser sözleşmesi tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamaları ile kurulur ve sözleşmenin geçerliliği kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir.(... BAM 22.HD 2022/1260E, 2024/1749K)
Davadaki uyuşmazlığın, davacı ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında Yakacık Mahallesi Toki Konutları işinin çeşitli ahşap işlerinin imalatları hususunda 27/11/202 tarihli sözleşme ve ek protokol kapsamında davacının hakedişlerinin eksiksiz ödenip ödenmediği, davacı tarafın yükümlülüklerini sözleşme gereğince yerine getirip getirmediği ve davalı iş ortaklığı nezdinde bulunan nakdi teminatın miktarının tespiti ile iade koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Taraf beyanları ve dosyaya kazandırılan evraklar incelenmekle dava konusu işin tamamlanmış olması nedeniyle eksiklik tespiti için mahalinde keşif icrasının yargılamaya katkısı olmayacağı anlaşıldığından dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 14/04/2025 tarihli İnşaat Mühendisi bilirkişi, Mali Müşvavir Bilirkişi, Nitelikli Hesaplama Uzmanı bilirkişi raporunda, Taraflar arasında 27.11.2020 tarihli sözleşme imzalandığı, 9 adet hakkediş düzenlendiği ve hakkedişler ile ekleri; teminat takip tablosu, metraj icmal sayfası, metraj cetvellerinin ihtirazi kayıt olmaksızın imzalandığı, 9 Nolu Hakediş (İş sonu) Metraj cetvelinde işin gerçekleşme oranının %92 gözüktüğü, davacının hakedişe girmeyen imalat iddiası konusunda değerlendirme yapma imkanı bulunmadığı, davacının iadesini talep edebileceği nakit teminat kesintisi tutarının 317.935,15 TL olduğu, belirtilmiştir.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığına müzekkere yazılarak dava konusu Yakacık Toki Konutları işine ilişkin geçici/kesin kabul tutanakları dosyamız arasına alınmış ve ilgili kurumca geçici kabulün yapıldığı ve onaylandığı ancak eksikliklerin devam etmesi nedeniyle yapılan kesin kabulün henüz ilgili idare tarafından onaylanmadığı bildirilmiştir. İlgili evrak geldikten sonra bakiye hakediş alacağı hesaplaması ve itirazların değerlendirilmesi için dosya aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 11/08/2025 tarihli İnşaat Mühendisi bilirkişi, Mali Müşvavir Bilirkişi, Nitelikli Hesaplama Uzmanı bilirkişi raporunda, Sunulan belgeler ve yeniden yapılan inceleme sonucunda, davacının hakedişe girmeyen imalat iddiasına ilişkin olarak talep edebileceği alacağın KDV hariç 334.503,80 TL olduğu, davacının iadesini talep edebileceği nakit teminat kesintisi tutarının 317.935,15 TL olduğu belirtilmiştir.
... 78. Noterliğinin 19.02.2024 tarih ve 02514 yevmiye tarihli ihtarnamesi ile davacının davalı iş ortaklığına özetle; "Şirketimizle şimdiye kadar toplam “9” (dokuz) hak ediş yapılmış olup, en son hakediş tarihi
31.08.2022 günüdür. İlk 5 (beş) hakedişten sonra, ek protokol yürürlüğe girdiğinden son 4
(dört) hakedişte ek protokolde ki fiyat artışı hakedişlere yansıtılmıştır. 9 nolu hakediş
imzalandıktan sonra sahada imalatlar devam etmiş, iş % 100 oranında tamamlanmış ve bağımsız bölümler hak sahiplerine TOKİ tarafından teslim edilmiştir. "9" Nolu hakediş
itibariyle şirketimize 2.861.416,33 TL hakediş bedeli ödenmiştir. Tamamlanan işten dolayı
güncellenmiş rakamlar üzerinden bir milyon TL civarında hakediş alacağımız ve içeride duran 317.965,15 TL nakdi teminatımız şirketimize ödenmemiştir. İşbu ihtarnamenin elinize geçtiği tarihten itibaren Bir milyon TL bakiye hakediş alacağımız ve 317.965,15 TL nakdi
teminatımızın, 3 (üç) işgünü içerisinde şirketimize ödenmesi...." şeklinde ihtarda bulunulduğu,
Davalı iş ortaklığınca düzenlenen; Kartal 23. Noterliğinin 04.03.2024 tarih ve 05797 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede
eksik ve ayıpla işler bulunması gerekçe gösterilerek ödeme yapılmadığı belirtilmiş, eksik işler ayrı kalem olarak gösterilmiştir.
Davacının, ... 78. Noterliğinin 12.03.2024 tarih ve 03437 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinde ise ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/157 D.İş sayılı dosyasına sunulan
12.02.2024 günlü bilirkişi raporu uyarınca işlerin tamamlandığının tespitine rağmen ödeme yapılmamasının haksız olduğunu, ayıp bildirimini kabul etmediklerini belirtmişlerdir.
İdare ... ..... .... Maden Nakliye San. ve Tic.Ltd.Şti., Yapı Denetim Firma elemanları ile
İdare Komisyon üyelerinin 24-25.11.2023 tarihlerinde yapılan ve düzenlenen Geçici Kabul
tutanağında; “Yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu, Geçici Kabule engel
olabilecek eksik, kusur ve arızanın bulunmadığı, inşaat ve alt yapı eksik ve kusurları: 6 sayfa,
Mekanik Tesisat-Elektrik tesisat-Peysaj- Sözleşmeye göre farklı ve noksan yapılan işler birer
sayfa olmak üzere 9 sayfa noksan ve kusurlu işlerin giderilmesi için Yüklenici firmaya
26.11.2023 tarihinden 09.01.2024 tarihine kadar 45 takvim günü süre verildiği, 07-08.12.2023
tarihleri arasında yapılan inceleme sonucunda Geçici Kabul komisyonu tarafından tespit
edilen eksik ve kusurlu işlerin tamamlandığı tespit edilmiş, 16.11.2023 Geçici Kabul İtibar
tarihi olarak kabul edilmiştir.
Sözleşmenin 48 maddesine göre, Teminat Süresinde Alt Yüklenici’nin, Alt Yüklenici
Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerine ilaveten hatalı proje, malzeme işçilik ve
ihmalden doğan kusurları Alt Yüklenici, yine Teminat Süresinde ve mümkün olan hızla Alt
Yüklenici Sözleşmesi ve eklerinde belirtilen kabul edilebilir duruma getirilecektir. İşlerin
kesin kabulü; Alt Yüklenici, Teminat Süresinin sonuna kadar Alt Yüklenici Sözleşmesi
kapsamındaki bütün yükümlülüklerini yerine getirdikten, İşveren ve/veya Mühendis
tarafından saptanan eksik ve hatalı işleri Alt Yüklenici Sözleşmesi ve eklerine uygun olarak
tamamlandıktan sonra yapılacaktır. Kesin Kabul İşlemleri, İdare/İşveren tarafından
oluşturulacak Kesin Kabul Heyeti tarafından yürütülecektir. Kesin Kabul tutanağının
hazırlanıp Kabul Heyeti tarafından imza alınması ile Alt Yüklenici tarafından gerçekleştirilen
işlerin kesin kabulü de yapılmış sayılacaktır. Kesin kabul heyeti kesin kabul tutanağını düzenleyip imzalamıştır, kesin kabul
eksikleri listesi sunulmamış olmakla birlikte eksik işlere dayalı başkaca somut delili sunulmadığından buna dair beyanların kabulü mümkün olmamıştır.
İzah olunan nedenlerle, davacının Yakacık Mahallesi TOKİ Konutları projesinde sözleşme uyarınca üzerine düşen işleri tamamladığı, davalılarca kesin kabulün ihtirazı kayıt olmaksızın yapıldığı, ıslah talebi gözetildiğinde bilirkişi raporu ile tespit edilen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulü gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
a. 334.503,80 TL (KDV hariç) hakediş alacağının temerrüt tarihi olan 27.02.2024 den itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
b. 317.935,15 TL nakdi teminat alacağının temerrüt tarihi olan 27.02.2024 den itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,
2-Kabul edilen 652.438,95 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 44.568,10 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 12.250,37 TL ıslah harcı toplamı olan 12.677,97 TL harcın düşümü ile eksik kalan 31.890,13 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 12.250,37 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 13.166,37 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 425,00 TL tebligat gideri, 21.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.425,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 19.486,59 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 1.938,41 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 282,28 TL'sinin davacıdan, 2.837,72 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 652.438,95 TL üzerinden takdir edilen 101.865,84 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 64.900,76 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, tarafların huzurunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.09/09/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır