Danıştayın, mermer maden işletmesine orman izni talebinin reddi ve idarenin mahkeme kararlarını uygulamaması davasındaki temyiz incelemesi.
Özet: Bir maden işletmesi ruhsatı sahibi şirketin, orman izni talebinin idarece reddedilmesi üzerine açtığı davada verilen mahkeme kararının uygulanması yönündeki başvurusu, davalı idare tarafından tekrar reddedilmiş ve bu ret işlemine karşı açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, idarenin mahkeme kararlarını uygulama zorunluluğu bulunduğu gerekçesiyle ret işlemini hukuka aykırı bularak iptal etmiştir; davalı idare ise, ormanların korunmasının kamu yararı ve çevresel hassasiyet nedeniyle madencilik faaliyetlerinden daha öncelikli olduğunu iddia ederek kararların bozulması talebiyle temyize başvurmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2025/3929Karar No : 2025/10564 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR): 1- ... BakanlığıVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ...MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ticaret ve Madencilik Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Balıkesir ili, Susurluk ilçesi, ... Mahallesi hudutlarında bulunan ... sicil, ... erişim numaralı II-b grubu mermer maden işletmesi ruhsatı sahibi olan davacı şirket tarafından, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E... ve K:... sayılı kararının uygulanması yönündeki taleplerinin davalı idarece reddi üzerine açılan davada ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında verilen yürütmesinin durdurulmasına yönelik kararının uygulanması talebinin reddine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü Balıkesir Orman Bölge Müdürlüğünün ...tarih ve E-... sayılı işlemiyle bildirilen Orman Genel Müdürlüğünün ...... tarihli ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; orman izni verilmesi talebine konu alana ilişkin olarak evvelden yapılan başvurunun reddi neticesinde ... İdare Mahkemesi nezdinde E:... ve E:... esasına kayden açılan davalarda yapılan inceleme doğrultusunda başvuruların reddinin hukuka uygun olmadığına karar verildiği ve söz konusu kararların hukuki varlığını koruduğu gözetildiğinde ve Anayasa'nın ilgili hükümleri ile 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesinde belirtildiği üzere idarelerce Mahkeme kararlarının uygulanması amacıyla işlem tesis etmek zorunda olduğu sabit olduğundan işbu davaya konu Mahkeme kararlarının uygulanması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından; tabiat, toplum, çevre ve insan sağlığını ilgilendiren ormanların korunması, çevresel etkisi bulunan madencilik faaliyetlerine yönelik izin taleplerinin de hassasiyetle değerlendirilmesini zorunlu hale getirdiği, talebin uygun bulunmaması, yasanın doğrudan Bakanlığa verdiği yetkiden kaynaklandığı, II-(b) grubu mermer sahasının başka yerlerde de bulunabileceği, nadir nitelikte olmadığı, davacı şirkete maden işletme ve maden alt yapı tesis izninin verileceğine dair taahhüt verilmediği, davacı şirket lehine “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı verilmiş olması, ruhsat vb. belgelerin alınmasının kesinlikle izin verileceği anlamına gelmeyip, izin talebinin değerlendirmeye tabi tutulacağı anlamına geldiği, Davalı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından; davacı tarafından izin talep edilen alanın orman olarak kullanılmasında yarar görülmesi, yerleşim yerlerine yakın ve ön görünümünde bulunması, tarım alanlarına yakın olması sebebiyle nadir nitelikte olmayan II-(b) grubu mermer madenine ilişkin izin talebinde kamu yararı ve zorunluluk bulunmaması nedeniyle Makamca uygun görülmediği, madencilik faaliyeti yapılmak istenen yerlerin devlet ormanlarına rastlamasının ülkemiz tabiatının tahribatını hızlandırdığı, kamu yararı kıyasında ormanların korunmasının çok daha ağır bastığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, mahkeme kararlarının uygulanmasının zorunlu olmasına karşın idarece ısrarla uygulanmamasının hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, dava konusu işlemin tesis edilerek sürecin sürüncemede bırakıldığı, mahkeme kararlarının yok sayıldığı belirtilerek istemlerin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY : Balıkesir ili, Susurluk ilçesi, ... Mahallesi hudutlarında bulunan ... sicil, ... erişim numaralı II-b grubu mermer maden işletmesi ruhsatı sahibi olan davacı şirket tarafından, ... .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... ve K:... sayılı kararının uygulanması yönündeki taleplerinin davalı idarece reddi üzerine açılan davada ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında verilen yürütmesinin durdurulmasına yönelik kararının uygulanması talebinin reddine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü Balıkesir Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işlemiyle bildirilen Orman Genel Müdürlüğünün... tarihli ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Temyiz' başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasında, ''Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir...'' hükmüne yer verilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta; II-B mermer maden işletmesi bulunan davacı şirket tarafından madencilik faaliyetleri için toplamda 21.250,26m²lik alan için orman izni verilmesi talebiyle Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı'na yapılan başvurunun 22/10/2020 tarihli işlem ile reddi üzerine davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada Mahkemece mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesinin sonucunda ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, ilgili karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... gün ve E:..., K:...... sayılı istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararının davalı idarelerce temyiz edilmesi sonucu Dairemizin 17/09/2025 tarih ve E:2024/1100 sayılı dosyasında verilen kararı ile bozulmasına karar verildiği görülmektedir.Bu durumda, her ne kadar... İdare Mahkemesin... esasına kayden açılan davada verilen iptal kararının hukuki varlığını koruduğu ve Anayasa'nın ilgili hükümleri ile 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesinde belirtildiği üzere idarelerce Mahkeme kararının uygulanması amacıyla işlem tesis etmek zorunda olduğundan bahisle iptal kararı verilmiş ise de; eldeki uyuşmazlığın çözümü için yukarıda anılan Dairemizin bozma kararının sonucunda Mahkemece verilecek kararın beklenilmesi gerektiği açıktır.Bu itibarla dava konusu işlemin iptali yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 29/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.