ankara 14. asliye ticaret mahkemesi, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, eksik hakediş ödemeleri ve ihtirazi kayıtlar üzerine istinaf sonrası yeniden yargılama kararı.

Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, eksik hakediş ödemeleri ve ihtirazi kayıtlar üzerine istinaf sonrası yeniden yargılama kararı.

Özet: Eser sözleşmesinden kaynaklanan bu alacak davası, davacının ana iletim hattı yapım işinde sözleşme kapsamında yaptığını iddia ettiği ancak hakedişlere tam yansımadığını öne sürdüğü kazı, döşeme ve dolgu gibi imalatların eksik ödenen bedellerinin tahsilini amaçlamakta olup, daha önce reddedilen davanın istinaf mahkemesince bozulması üzerine, ihtilaflı işlerin sözleşme kapsamındaki niteliği (iş değişikliği, fazla imalat veya sözleşmede bulunmayan iş), hakedişlere yapılan itirazların usulüne uygunluğu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle yargılamasına devam edilmiştir.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/769 Esas - 2026/118 Karar

Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2024/769 Esas

KARAR NO : 2026/118

DAVA : ESER SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN ALACAK

DAVA TARİHİ : 30/12/2019

KARAR TARİHİ : 17/02/2026

YAZIM TARİHİ : 20/02/2026

Mahkememizde açılan alacak davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :

Davacı vekili ; Taraflar arasında ... Arası Ana İletim Hattı Yapım İşi sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafından sözleşme eki tatbikat projelerinde belirtilen şekilde uygun şev ile hendek kazılarının yapıldığını, yataklama, boru döşeme, gömlekleme, dolgu ve geri dolgu işlerinin yapıldığını, sözleşme kapsamında şevsiz dik kesit uygulaması yapılarak hazırlanan 1 nolu hak edişe davacı tarafından itirazi kayıt konulduğunu, işe ilişkin olarak çıkan uyuşmazlık nedeniyle delil tespiti yaptırıldığını, sözleşme eki birim fiyat tarifine uygun olarak beton borular üzerinde ve çevresindeki geri dolgu malzemelerinin boruların sökülmesi sağlanacak şekilde söküldüğünü, yapılan bu işin 1 nolu hakedişe dahil edilmediğini, tespit dosyasında yapılan bilirkişi incelemesi ile iş miktarının tespit edildiğini, davalının 1 nolu hak ediş sonrasında düzenlediği hak edişlerde de fiili durum ve imalatı esas almadığını, düzenlenen hak edişlere itirazi kayıt konulduğunu, işin geçici kabulunun gerçekleştirildiğini, kesin kabulün yapılmaması nedeniyle kesin hesap ve hakedişe ilişkin sürecin devam ettiğini, itirazi kayıtlar dikkate alınmaksızın yapılan hakedişler nedeniyle eksik ödeme yapıldığını belirterek fazlaya ve faize ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 100.000,00 TL'nin 22/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT :

Davalı vekili ;Taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında hak edişlerin kazı kesitleri dikkate alınarak düzenlendiğini, yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu, asfalt zeminlerde şev uygulamasının yapılmamasının gerektiğini, kazı, dolgu ve nakliye bedellerinin kutu kesit üzerinden ödenmesinin esas olduğunu, palplanş ile ilgili olarak ek ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, sözleşme kapsamında yapılan eksik ödeme bulunmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

-Taraflar arasında imzalanan sözleşme,

-Teknik ve İdari Şartname, proje ve ekleri, ihale dokümanı,

-Sözleşme kapsamında düzenlenen hakedişler,

-Geçici ve Kesin Kabul Tutanakları,

-İhtirazi kayıt dilekçeleri,

-... D.iş sayılı dosyası,

-Keşif,

-Bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Davadaki talep, eser sözleşmesi kapsamında eksik ödendiği belirtilen hak edişlerden ykaynaklanan bakiye hak ediş bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Daha önce yapılan yargılama sonucu davanın Mahkememizin 01/11/2022 Tarih, ... ile reddine karar verilmiş, davacının istinaf isteğini inceleyen ... Dairesinin 22/10/2024 Tarih, ... sayılı kaldırma kararı sonrası mahkememize gönderilmiş, yukarıda yazılı esas sırasına kaydedilerek yargılamasına devam edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, Sözleşme dışı işler; iş değişikliği, fazla imalât ve sözleşmede hiç bulunmayan işler olmak üzere üç ayrı gurupta toplanır. Sözleşmede hiç bulunmayan işin yüklenici tarafından yapılması halinde bu işler, hakediş raporlarına girmeyeceğinden hakedişlere ihtirazi kayıt konulmasa dahi bedeli yüklenici tarafından istenebilir. Ancak, fazla iş ya da iş değişikliği halinde yüklenicinin bu işler nedeniyle iş bedeli isteyebilmesi için ara ve kesin hakedişlere usulüne uygun olarak ihtirâzi kayıt ileri sürmesi gerekmektedir. Dava konusu somut olayda, sözleşme dışı olduğu iddia edilen işlerin sözleşme ve eklerine göre incelenip sözleşme kapsamında kalıp kalmadığı, sözleşme kapsamı dışında ise iş değişikliğinden mi, fazla imalâttan mı veya sözleşmede hiç bulunmayan işlerden mi kaynaklandığı ve bu işlerin hakedişlere girip girmediği, usulüne uygun itiraza uğrayıp uğramadığı; işin teknik özellikleri ile birlikte hükme esas alınan raporda tartışılmamıştır.

Ayrıca Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olduğundan kabule göre şartnamenin 22. ve 23. maddelerinde sözleşme dışı imalât ya da iş değişikliği halinde sözleşmenin birim fiyatlı ya da götürü bedelli olmasına göre fazla imalâtın hesaplama yöntemi belirlenmiştir. Davada sözleşme dışı ilave işlerin bedeli istendiğinden, sözleşme dışı işin tespiti halinde bu bedelin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin (Yapı İşleri Genel Şartnamesi) 22. ve 23. maddelerine göre hesaplanması gerekir (...). Somut olayda Mahkemece oluşturulan bilirkişi heyeti yeterli görülmemiş ve yapılan teknik değerlendirmeler denetime elverişli bulunmamıştır.

O halde Mahkemece yapılacak işlem; öncelikle konusunda uzman birer harita mühendisi, mimar, inşaat mühendisi, jeoloji mühendisi ve emekli Sayıştay denetçisi veya hesap bilirkişisinden yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulması; öncelikle ... değişik iş sayılı tespit dosyasının tüm ekleriyle birlikte mahkemesinden celbi; sözleşme ve eki şartnameler, birim fiyat tarifleri, işin özellikleri dikkate alınarak gerekirse keşif de yapılarak davacı tarafın iddia ettiği işlerin sözleşmeye dahil olup olmadığının ve sözleşme kapsamında değilse niteliğinin teknik gerekçelerle denetime elverişli şekilde belirlenmesi; tarafların iddia ve itirazlarının karşılanması, bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır gdenilerek yapılması gereken işlemleri sıralamıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme, Teknik ve İdari Şartname, proje ve ekleri, ihale dokümanı, Sözleşme kapsamında düzenlenen hakedişler, Geçici ve Kesin Kabul Tutanakları ve İhtirazi kayıt dilekçeleri dosyamız kapsamına sunulmuştur.

Taraflar arasında ... Arası Ana İletim Hattı Yapım İşine Ait Sözleşmenin imzalandığı ve sözleşme kapsamında davacının yüklenici, davalının idare olarak yer aldığı, sözleşmenin niteliği itibari ile eser sözleşmesi mahiyetinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... tarafından taraflar arasındaki davaya konu iş nedeni ile düzenlenmiş olması gereken ataşmanlar, ölçekli hat güzergahını gösterir kroki ve aynı hat ile ilgili mukayeseli keşif evrakı örneği temin edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi iade kararları kesin olup, iade kararı somut dosya içeriğine de uygun olduğu için iade kararında belirtilen konularda rapor temini için yeni bir bilirkişi heyeti oluşturup, mahallinde keşif yapılmak sureti ile rapor ve itirazlar üzerine ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ön raporda dört adet hakedişin davacı tarafından çekince sunulmak sureti ile imzalandığı, toprak altında kalan ve keşif sırasında görülemeyen imalatların davalı idarede olması gereken onaylı ataşmanların ve bu işe ait mukayeseli keşif ile yapılacak hatta ait basitte olsa ölçekli hat güzergahını gösterir krokinin dava dosyasına kazandırılması halinde ayrıntılı görüş bildirilebileceği belirtilmiştir.

Ön raporda belirtilen belgeler temin edildikten sonra bilirkişilerden 27/09/2025 tarihli asıl rapor ile itirazların karşılandığı 03/12/2025 tarihli ek rapor alınmıştır.

Bilirkişiler tarafından yapılan değerlendirme sonucun göre, davacının dava dilekçesi ile bedelini talep ettiği tüm imalatların sözleşme kapsamında kaldığı, imalatların tür ve nitelik itibarı ile hak edişlere girdiği, çekişmenin imalat bedelleri ile ilgili olduğu, davacının hak edişlere sözleşme ve eki olan düzenlemelere uygun şekilde itiraz ettiği, talep edilebilir bakiye alacak miktarının 179.408,35 TL olduğu belirlinmiştir.

Aynı raporun devam eden kısmında Km 4+635,01-4+839,52 KM ler arasında gerçekleştirilen palyeli kazılar için proje yapım aşamasında tespit edilemeyen alt yapıların ( içme suyu, doğalgaz, yağmur suyu, ..., Elektrik, Telekom vs.) deplase edilmelerinin mümkün olmaması nedeni ile projenin revize edilmesinin kontrol teşkilatınca uygun görüldüğü, bu durumun kazı yüksekliğini % 50 oranında artırdığı ve 7.38 metreyi bulan kazılar yapıldığı, bu durumun davacı yüklenici tarafından öngörülmesi ve ona göre teklif vermesinin mümkün olmamasına rağmen her halükarda sözleşme, teknik şartname ve birim fiyat dahilinde değerlendirme yapılması gerektiği, söz konusu iş birim fiyat esaslı olduğu, asfalt kaplamalı yüzeylerde yarma yüksekliği 7.091 metreye ulaşmakla birlikte ödemenin dik kesit olarak yapıldığı, tabanda hem şev uygulaması hemde sonrasında kademe uygulamasının aynı anda yapılmasının mümkün olmadığı, asfalt yolda kesin olarak şev uygulamasının yapılamayacağı, bu nedenle de talep edilen bedelin yerinde olmadığı şeklinde görüş bildirilmiştir. Kısaca içeriği özetlenen bu rapora yönelik itirazlar sonrası düzenlenen ek rapor ile asıl rapordaki görüşler tekrar edilmiştir. Bu raporların iade kararındaki talep ve istekleri karşıladığı kabul edilmiştir.

Davacı vekilinin 16/01/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava değerini 215.290,02 TL olarak ıslah ederek, harcını yatırmıştır. Davalı tarafından süresi içerisinde ıslah işlemine konu miktar için zamanaşımı itirazında bulunulmuştur.

Davadaki talep kısmi dava niteliğinde olup, ilk dava dilekçesinde belirtilen 100.000,00 TL için 01/08/2016 tarihinde sözleşmenin imzalanmış olması, 30/12/2016 tarihinde geçici kabul yapıldığı ve 31/01/2017 tarihinde kesin kabul itibar tarihi olarak esas alındığında eser sözleşmesi olduğu tartışmasız olan somut uyuşmazlık için ön görülen 5 yıllık zaman aşımı süresinin 30/12/2019 dava tarihi itibarı ile dolmadığı, fakat 30/12/2019 dava tarihi ile 16/01/2026 ıslah tarihi arasında dahi 5 yıllık asıl süre dolduğu için ıslah işlemine konu miktar yönünden zaman aşımının gerçekleştiği kabul edilip, davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;

1-) 100.000,00 TL'nin 30/12/2019 dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlı avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINIP DAVACIYA ÖDENMESİNE,

Islah işlemine konu 115.290,02 TL alacağa ilişkin talebin ZAMAN AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.831,00 TL harçtan, dava açılışında alınan 1.707,75 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 2.000,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.707,75 TL harcın düşülmesi ile kalan 3.123,25 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 706,87 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN, 613,13 TL arabuluculuk ücretinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

4-) Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı, 2.308,00 TL tebligat ücreti, 65.500,00 TL bilirkişi ücreti, 4.361,50 TL keşif harcı, 157,75 TL posta gideri, 3.500,00 TL ATGV araç ücreti toplamı 75.871,65 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 35.241,60 TL'si ile dava açılışında alınan 1.707,75 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 2.000,00 TL ıslah harcı toplamından oluşan 38.949,35 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

5-) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

6-) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,

7-) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/02/2026

Katip ... Hakim ...

e - imzalıdır e - imzalıdır

Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.