Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde akaryakıt dağıtım şirketi tarafından acentelik sözleşmesinin erken feshi kaynaklı cezai şart, kar mahrumiyeti ve cari hesap alacağının tahsili davası.
Özet: Bir akaryakıt dağıtım şirketi, bayilik sözleşmesini haksız yere feshettiğini iddia ettiği akaryakıt istasyonu işletmecisine karşı erken fesih cezai şartı, taahhüt edilen asgari ürün alımının yapılmamasından kaynaklanan kar mahrumiyeti ve fesihten sonra sökülen ariyetlerin masrafları dahil cari hesap borcu kalemlerinde alacak davası açmıştır; davalı ise sözleşmeyi davacının otomasyon ücreti ve karlılık oranını tek taraflı değiştirmesi ile sipariş edilen ürünü teslim etmemesi gibi haklı nedenlerle feshettiğini savunarak zamanaşımı ve sözleşme hükümlerinin geçersizliği itirazında bulunmuştur.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/860 Esas - 2026/71

T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/860 Esas
KARAR NO : 2026/71
DAVA : ALACAK
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 29/01/2026
YAZIM TARİHİ : 02/02/2026
Mahkememizde açılan Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket akaryakıt dağıtım şirketi olarak ticari faaliyetini sürdürdüğünü, müvekkili şirket ile davalı arasında "... " adresinde bulunan akaryakıt istasyonunun işletilmesi amacıyla son olarak 03.11.2018 tarihinde 5 yıl süreli ... Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin, sözleşme ve protokollere uyduğunu ve davalının talep etmiş olduğu ürünlerin sevki gerçekleştirildiğini, ancak davalı tarafından .... Noterliği’nin 17.01.2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihbarnamesi ile hiçbir gerekçe göstermeksizin haksız ve kötüniyetli olarak taraflar arasında imzalanan sözleşmenin tek taraflı feshettiğini, ancak sözleşmenin 14'üncü maddesi gereğince haksız bir biçimde ... Sözleşmesi feshedildiğinden, sözleşmenin 14/a maddesi uyarınca ödenmesi taahhüt edilen 100.000,00-USD tutarındaki cezai şartın müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, yine sözleşmenin 8'inci maddesine göre; davalı yılda en az 150 ton beyaz ürün (benzin ve motorin) satın almayı, bu miktarda ürün alınmaması durumunda eksik alınan ton başına 75 USD cezai şart ödeyeceği hususunda taahhütte bulunduğunu, davalı tarafından ... sözleşmesinin feshedildiğine ilişkin ihbarnamenin müvekkili şirkete ulaştığı 20.01.2022 tarihinden sözleşme süresi sonu olan 03.11.2023 tarihine kadar 8'inci madde gereğince alınması gereken 268 ton beyaz ürüne karşılık 20.100,00 USD tutarındaki kar mahrumiyeti bedelinin müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, ... Sözleşmesinin 11'inci ve ... Sözleşmesi'nin 19'uncu maddelerinde ise müvekkili şirket tarafından davalı teslim edilen ariyetlerin iadesine ilişkin seçimlik hakkın kullanılması durumunda ... malzemenin sökme ve taşıma giderlerinin tamamının davalıya ait olduğu kararlaştırıldığını, bu nedenle davalı şirket nezdinde bulunan ariyetlerin söküm ve müvekkili şirketin ...'de bulunan deposuna teslimine ilişkin olarak ... tarafından tanzim edilen 23.02.2022 tarih ve ... sayılı 9.605,20 TL bedelli faturanın müvekkili şirket nezdinde davalıya ilişkin olarak tutulan cari hesaba borç olarak kaydedilmiş olduğunu davalının cari hesaptan kaynaklı 12.064,63 TL borcununun müvekkili şirkete ödemesi gerektiğini bunun üzerine müvekkili şirket tarafından .... Noterliğinin 27.01.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafa ihtar çekildiğini davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuğa başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, ... sözleşmesinin 21.maddesine göre ... mahkemelerinin yetktili kılındığını bu nedenlerde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile; ... Sözleşmesinin 14/a maddesi gereğince sözleşmenin süresinden önce erken feshi sebebiyle şimdilik 10.000-USD cezai şart bedeli, sözleşmenin 14/b maddesi gereğince 8'inci madde ile sözleşme süresi sonuna kadar satın alınacağı taahhüt edilen beyaz ürün sebebiyle şimdilik 2.500,00-USD kar mahrumiyeti bedeli, cari hesaptan kaynaklı 12.064,63-TL, olmak üzere toplam 12.064,63-TL ve 12.500,00-USD’nin sözleşmenin feshi tarihinden itibaren işleyecek aylık %4 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava harç ve masrafları ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin dava konusu ettiği bütün alacak/tazminat kalemleri bakımından zamanaşımı def'inde ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, dava dilekçesinde 100.000 USD cezai şart bedeli, 20.100 USD kar mahrumiyet bedeli talep edildiği halde, bu taleplere ilişkin harcın 12.500 USD üzerinden yatırılması usule aykırı olup, davacı şirkete harcın tamamlattırılmasını talep ettiklerini, dava konusu sözleşme hükümleri dürüslük kuralına ve genel işlem koşullarına aykırı olduğunu, hukuken geçersiz olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğunu, birinci sebep olarak otomasyon ücretinin her ay fatura edilip müvekkilinden alındığını, ikinci sebep olarak müvekkili şirkete haber verilmeksizin karlılık oranını %0.5'ten %1,%'e çıkartıldığını, müvekkili şirketin aleyhine yapılmış olduğunu, üçüncü sebep olarak 07/10/2021 tarihinden müvekkili şirketin ktalep ettiği 32 Tor motorinin davacı şirketce teslim edilmediğini. Bu duruma bozulan müvekkilinin davacı şirketten bir daha mal almaya teşebbüs etmediğini. Sözleşme fesih ihbarı gönderdiği 01/2020 dönemine kadar elindeki malı satmış olup mal bitince satış yapmamış olduğunu. 17/01/2022 tarihli noter ihtarnamesiyle sözleşmeyi feshettiğini davacı şirkete bildirdiğini. Sözleşmeyi feshetmekle haklı olan müvekkili şirketten bu nedenle 100.000 USD cezai şart bedeli, 20100 USD kar mahrumiyet bedeli adlı cezai şartın müvekkilinden istenmesinin haksız olduğunu. Cari hesap adı altında ... malzelerinin sökülmesi ve taşınması nedeniyle davacı şirketin yaptığı harcamayı tazmin etmesinin belenmeyeceğini. Müvekkili şirketin davacı şirkete herhahgi bir borcunun bulunmadığını. Sözleşmeyi feshetmekte haklı olan müvekkili şirketten 268 ton karşılığı 20.100 USD kar mahrumiyeti adı altında cezai şart bedeli istenmesi haksız olduğunu. Davacı tarafın şirket yetkilisi bilgilendirilmeden sözleşmeye konulan işbu cezai şart hükmü geçersiz olduğunu. Yıllık en az 150 ton, yani sözleşme sonuna kadar en az 750 ton beyaz ürün satın alma taahhüdünde bulunan müvekkil şirketin 2018 yılında 260.807.LT M3, 2019 yılında 532.545.LT M3, 2020 yılında 1.348.822.LTM3, 2021yılında 1.402.162.LT M3 ürün almak suretiyle taahhüdünü fazlasıyla yerine getirmiş olduğunu, davacı şirketin, geçmiş dönemlerindeki mal alış tonajlarına bakmaksızın sözleşmenin fesih tarihinden sözleşme süresi sonuna kadar 268 ton daha ürün alınması gerektiğinden bahisle ton başı 75 USD den 20100 USD kar mahrumiyeti adı altında cezai şart talep etmesinin haksız olduğunu. Yasal defter kayıtları bu hususta delilleri olup müvekkilden haksız yere 20100 USD kar mahrumiyeti adı altında cezai şart talep etmiş olup böyle bir karlılığın olmadığı ticari hayatta, tek yanlı yazımla sözleşmeye konulan fahiş kar mahrumiyeti talebinin hakkaniyetle ve dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığının açık olduğunu. Mahkemece gerekli görülürse yoksun kalınan kazancı ne olabileceği hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ettiklerini. Davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, ... sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart, kar mahrumiyeti ile cari hesaptan kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizin dosyasının yargılaması tek hakimli olarak görülmekte iken ön inceleme duruşmasında, Davalı vekilinin zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süre ile eksik harca ilişkin itirazları değerlendirildiğinden dava 27/12/2023 tarihinde açılmış olup, Noter ihtarının ise 17/01/2022 tarihinde yapıldığı TBK'na göre zaman aşımı ve hak düşürücüsü sürelerin süresi geçmediğinden REDDİNE, dava dilekçesi incelendiğinde şimdilik denmek suretiyle kısmi dava açıldığından dava dilekçesine göre alınan harçlar yeterli olduğundan bu konudaki talebinin reddine, karar verilmiş olup dava değeri artırım dilekçesi ile artırılan değer dikkate alınarak dosya heyete devir edilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, ... müzekkere yazılarak akaryakıt dağıtım zinciri şirketlere zam dönemlerinde kota uygulamasının yapılıp yapılmadığının da sorulması için müzekkere yazılmış, ...'ya müzekkere yazılarak 07/10/2021 ile 08/10/2021 tarihinde motorin fiyatına gelen zam miktarının bildirilmesi istenilmiş, ... müzekkere yazılarak davacı şirketin otomasyon ücretlerini davalı şirkete bayi olarak yansıtıp yansıtamayacağını, yıllar itibariyle otomasyon ücretlerinin bayilere yansıtılmasındaki değişiklik yapılıp yapılmadığı yapılmışsa yıllar itibariyle bildirilmesinin istenilmiş, BA/BS formları istenilmiş, gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu ... Mahkemesi'ne yazılan talimat sonucu düzenlenen 12/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı ... Nakliyat Ltd. Şti.'nin incelenen 2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerinin (Yevmiye defteri, Kebir Defteri, Envanter defteri) VUK 220., 221. İle 226/A maddesi, 6102 sayılı yeni TTK. nun 64. madde hükümleri, HMK” nun 222/4. Maddesi uyarınca tasdiklerinin süresinde yapıldığı, ticari defterlerin 213 sayılı VUK, HMK” nun 222.Maddesine, 6102 sayılı TIK. nun 65. Maddesi ile 19.12.2012 tarihli ticari defterlere ilişkin tebliğin 6. madde hükmü gereği ve diğer ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tanzim edildiği ve incelenen ticari defterlerin kendi içerisinde birbirini teyit eder nitelikte olduğu tespit edildiği, bu nitelikteki ticari defter ve belgelerin 6100 sayılı HMK 222.maddesi, 2., 3. ve 4. fıkraları gereğince sahibi lehine delil teşkil edip etmemesi hususunun mahkemenin takdir ve yetkisinde olduğunu, dava konusu işlemlerle ile ilgili, davalı ... Nak. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2018-2019-2020-2022 Yılı Kanuni Defterlerinde, davacı ... Oil Pet. Tic. A.Ş. 'ne ait; 194 adet 20,166,470,77-TL tutarında Satış Faturasının kayıtlı olduğunu, davacı tarafın Kanuni Defter kayıtlarında, davalı ... Nakliyat Ltd.'nin bahse konu fatura bedellerinin tamamının ilgili yıllarda ödendiğini, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında davacı şirkete herhangi bir borcu olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 27/05/2025 tarihli raporda özetle; ... bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; davalı muhasebe kayıtlarında yer alan ancak davacı kayıtlarında yer almayan 30.09.2021 tarih 984,38 TL havale tutarı ile 31.12.2021 tarih 984,38 TL havale tutarının (984,38 +984,38=) 1.968,76 TL dışında davacı ile davalı muhasebe kayıtlarının 2018-2021 dönemlerinde birebir uyumlu olduğunu, 2022-2023 ve 2024 yılında cari hesaba borç olarak kayıtlara alınan tutarların alacak bakiyesi oluşturup oluşturmadığının takdirinin mahkemeye ait olmakla birlikte; 08.03.2022 tarihi itibarivle alacak bakiyesinin 12.064,63 TL (talep edilen) - 1.982,97 TL (mahsup edilmesi gereken) - 10.081,66 TL olacağı, alacak bakiyesinin 22.777,16 TL(cari son bakiye) 1.982,97 TL (mahsup edilmesi gereken) = 20.794,19 TL olacağını, - Enerji alanında uzman bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; sözleşmenin feshi açısından bakıldığında; her ne kadar 26/09/2019 tarihli ve 8851 sayılı Kurul Kararının 5 inci maddesinde otomasyon kurulum ve işletim maliyeti gibi ilgili mevzuata göre dağıtıcı sorumluluğunda olan veya bayiye teslimden önceki aşamalarda gerçekleştirilen iş ve işlemlere ilişkin maliyetler herhangi bir ad altında bayilere ayrıca yansıtılamayacağı hüküm altına alınmış olsa da söz konusu kararın dağıtıcı ile bayi arasında yapılacak yeni sözleşmelerde uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği, taraflar arasındaki sözleşmenin anılan karardan önce 03/11/2018'te akdedildiği ve sözleşmenin 7/g maddesinde otomasyon sisteminin sözleşme süresince bakım ve onarımı bayiye ait olduğunu, bu kapsamda, bu hususun haklı fesih olarak kabul edilip edilemeyeceğini, hakkında nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu, dava dosyasının incelenmesinde ... Sözleşmesinin 6 ncı maddesi haricinde taraflar arasındaki satış hangi bir protokol, anlaşma veya sözleşmeye tesadüf edilemediği, ... sözleşmesinin 6 ncı maddesinde de davacının fiyatı ve ödeme şartlarını belirleyeceği ve piyasa koşullarında değişilik olması halinde davacının tek taraflı olarak satış şartlarında değişiklik yapma yetkisine haiz olduğunun hüküm altına alındığı, bu kapsamda, bu hususun haklı fesih olarak kabul edilip edilemeyeceği hakkında nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu, ... tarafından davalının belirtmiş olduğu araçların 06/10/2021 tarihinde rafineriye giriş yaptığı 07/10/2021 tarihinde ürün alımı yapılmadan rafineriden çıkış yaptığı, 06-07/10/2021 tarihleri arasında iptal edilen siparişler incelendiğinde ilgili plakalı araca iptal edilen sipariş kaydı bulunmadığının belirtildiği, ...'nın 19/12/2024 tarihli yazısının ekinde yer alan 01/10/2021-30/10/2021 tarihleri arasında geçerli, ... ilinde bulunan bayileri adına beyan edilmiş motorin akaryakıt tavsiye fiyat bilgileri incelendiğinde davacının tavan fiyatının 06/10/2021-19/10/2021 tarihleri arasında değişmediğinin görüldüğünü, bununla birlikte davalının siparişine ilişkin sipariş sistemi bilgilerinin ve siparişinin karşılanıp karşılanmayacağına ilişkin taraflar arasındaki yazışmalarına da dava dosyasında tesadüf edilemediğini, davalı tarafından fesih işleminin söz konusu olaydan sonra yaklaşık 3 ay sonra gerçekleştiğini, bu kapsamda, bu hususun haklı fesih olarak kabul edilip edilemeyeceği konusundaki nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu, cezai şart açısından bakıldığında; taraflar arasındaki ... Sözleşmesinin 14/a maddesi karşısında Sayın Mahkemece davalının ... sözleşmesinin haksız olarak feshettiği kabulü yapılırsa davacının 100.000,00 USD cezai şartı talep edebileceği ancak dava dilekçesindeki talebin 10.000,00 USD olduğunu, kar mahrumiyeti açısından bakıldığında; taraflar arasındaki ... Sözleşmesinin 14/b maddesi karşısında ve ... Dairesi ... T. 30.6.2021 kararı kapsamında sözleşme hükmünün cezai şart olarak değerlendirilip değerlendirilmemesi hususunda nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu, Mahkemece ... Sözleşmesinin 14/b maddesinde yer alan hükmün kar mahrumiyeti olarak değerlendirilmesi durumunda .... 2022/5006 T. 20.6.2022 kararı ve ... T. 10.1.2022 kararı kapsamında makul süre açısından değerlendirme ile birlikte davacının kar mahrumiyetinin 2.812,50 USD olduğu ancak dava dilekçesindeki talebin 2.500,00 USD olduğunu, ... malzemeleri açısından bakıldığında; taraflar arasında akdedilen ... sözleşmesinin 19 uncu maddesinde davalının sözleşmenin bitiminden sonra ... malzemelerini iade yükümlüsü olduğu ve bu malzemelerin demontaj ve taşıma giderlerinden davalının sorumlu olduğunun kararlaştırıldığını, dava dilekçesinin ekinde yer alan ... tarafından davacıya kesilmiş olan 23/02/2022 tarihli ve ... nolu faturadan davalının elinde bulunan malzemelerin söküm ve nakliye işlemlerinin yapıldığı ve bu işlemlerin davacıya fatura edildiğinin anlaşıldığını, ... sözleşmesi kapsamında söz konusu işlemlerin davalı yükümlülüğünde olduğu değerlendirildiğinde 9.605,20 TL tutan bu işlemin bedelinin davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği konusundaki nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu, dava dilekçesinde talep edilen faiz açısından bakıldığında; dava dilekçesindeki talepler yönünden davacı sözleşmenin feshi tarihinden itibaren işleyecek aylık %4 faizi ile birlikte talep edildiğini, “Cezai Şart” ve “Kar Mahrumiyeti” açısından yapılan hesaplamalara ilişkin nihai takdirin mahkemeye ait olmak üzere temerrüt tarihinden dava tarihine kadar geçen süreyi kapsayacak şekilde yapılan hesaplama sonucunda; 100.000,00 USD cezai şart için dava tarihi itibariyle işlemiş faizin 4.510,69 USD, iz işlemiş toplam alacağın 104.510,69 USD, 2.812,50 USD kar mahrumiyeti için dava tarihi itibariyle işlemiş faizin 126,86 USD, faiz işlemiş toplam alacağın 2.939,36 USD , - 100.000,00 USD cezai şart için Türk Lirası karşılığı bakımından ise dava tarihi itibariye faiz işlemiş toplam alacağın 3.076.209,45 TL, 2.812,50 USD kar mahrumiyeti için Türk Lirası karşılığı bakımından ise dava tarihi itibariye faiz işlemiş toplam alacağın 86.518,30 TL olduğunu, dava dilekçesindeki talepler dikkate alındığında ise 10.000,00 USD. cezai şart için dava tarihi itibariyle işlemiş faizin 451,07 USD, faiz işlemiş toplam alacağın 10.451,07 USD, 2.500,00 USD kar mahrumiyeti için dava tarihi itibariyle işlemiş faizin 112,77 USD, faiz işlemiş toplam alacağın 2.612,77 USD, 10.000,00 USD cezai şart için Türk Lirası karşılığı bakımından ise dava tarihi itibariye faiz işlemiş toplam alacağın 307.620,97 TL, 2.500,00 USD kar mahrumiyeti için Türk Lirası karşılığı bakımından ise dava tarihi itibariye faiz işlemiş toplam alacağın 76.905,32 TL olduğunu, ... malzemelerinin söküm ve taşıma bedeli konusunda davacının söküm ve nakliye bedeli olarak ödemiş olduğu tutarı davalıdan talep ederek davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin bir bilgi veya belgeye dava dosyasında tesadüf edilemediğini, bununla birlikte, fatura tarihinden itibaren yapılan kanuni faiz hesabında 9.605,20 TL'ye 23/02/2022-27/01/2023 tarihleri arasında yasal faiz uygulandığında ise dava tarihi itibariye faiz işlemiş toplam alacağın 11.196,77 TL olduğunu, nitelikli hesap bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirme neticesinde davanın, ... sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart, kar mahrumiyeti ile cari hesaptan kaynaklanan alacak talebine ilişkin olduğunu, ... sözleşmelerinde (veya sözleşme eki taahhütnamelerde) yer alan “yıllık asgari alım taahhüdü”ne uymama halinde öngörülen ceza koşulu (cezai şart) hükümleri TBK'nun 179/1I. (BK. md. 158/1I) maddesindeki ifaya ekli ceza koşulu (cezai şart) niteliğinde olduğu, netice olarak taraflar arasındaki ... Sözleşmesinin 14/a maddesinde bayinin, sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi veya şirketin feshine sebebiyet vermesi halinde, sözleşme dönemindeki asgari mal alım taahhüdünden kaynaklı cezai şart borcu saklı kalmak kaydıyla ŞİRKET'in ilk yazılı talebini müteakip hiçbir mahkeme kararı aramaksızın derhal ve defaten BAYİ'nin, cezai şart olarak ŞİRKET'e 100.000 (Yüzbin) Amerikan Dolarını ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğinden Mahkemece davalının ... sözleşmesinin haksız olarak feshettiği kabulü yapılırsa davacının 100.000,00 USD cezai şartı talep edebileceği ancak dava dilekçesindeki talebin 10.000,00 USD olduğunu, ... Sözleşmesinin 14/b maddesinde yer alan hükmün kar mahrumiyeti olarak değerlendirilmesi durumunda; Enerji alanında uzman bilirkişi tarafından .... 2022/5006 T. 20.6.2022 kararı ve ... T. 10.1.2022 kararı kapsamında makul süre açısından değerlendirme yapıldığı, yapılan değerlendirmede ise davacının kar mahrumiyetinin 2.812,50 USD olduğu ancak dava dilekçesindeki talebin 2.500,00 USD olduğunu, davacının cari hesap alacağı olarak iddia ettiği alacağın taraflar arasında akdedilen ... Sözleşmesinden kaynaklandığı, taraflar arasında akdedilen ... Sözleşmesinin 19 uncu maddesinde davalının sözleşmenin bitiminden sonra ... malzemelerini iade yükümlüsü olduğu ve bu malzemelerin demontaj ve taşıma giderlerinden davalının sorumlu olduğu kararlaştırıldığını, dava dilekçesinin ekinde yer alan ... tarafından davacıya kesilmiş olan 23/02/2022 tarihli ve ... nolu faturadan davalının elinde bulunan malzemelerin söküm ve nakliye işlemlerinin yapıldığı ve bu işlemlerin davacıya fatura edildiğini, Enerji alanında uzman bilirkişi tarafından ... sözleşmesi kapsamında söz konusu işlemlerin davalı yükümlülüğünde olduğunun değerlendirildiğini, ... bilirkişisi tarafından da davalı muhasebe kayıtlarında yer alan ancak davacı kayıtlarında yer almayan 30.09.2021 tarih 984,38 TL havale tutarı ile 31.12.2021 tarih 984,388 TL havale tutarının (984,384984,38-) 1.968,76 TL dışında davacı ile davalı muhasebe kayıtlarının 2018- 2021 dönemlerinde birebir uyumlu olduğunu, 2022-2023 ve 2024 yılında cari hesaba borç olarak kayıtlara alınan tutarların alacak bakiyesi oluşturup oluşturmadığının takdirinin mahkemeye ait olmakla birlikte 08.03.2022 tarihi itibariyle alacak bakiyesinin 12.064,63 TL (talep edilen) 1.982,97 TL (mahsup edilmesi gereken) 10.081,66 TL olacağını, 25.03.2024 tarihi itibariyle alacak bakiyesinin 22.777,16 TL(cari son bakiye) 1.982,97 TL (mahsup edilmesi gereken) 20.794,19 TL olacağı hususun tespit edildiğini, netice itibariyle davacının dava dilekçesinde talep ettiği 9.605,20 TL tutan bu işlemin bedelinin davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği konusundaki nihai takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine düzenlenen 31/07/2025 tarihli ek raporda özetle;Davalı muhasebe kayıtlarında yer alan ancak davacı kayıtlarında yer almayan 30.09.2021 tarih 984,38 TL havale tutarı ile 31.12.2021 tarih 984,38 TL havale tutarının (984,384984,38-) 1.968,76 TL'ye ait ödeme dekontları bulunmadığından doğruluğunun tespitinin yapılamadığını, 2022-2023 ve 2024 yıllarında Kurumsal Kimlik ve Demirbaş Sökme Yansıtma Faturası ile tahsili amacıyla yapılan noter masrafları, yargılama giderleri ve ihtarname masraflarının borç kayıtlarının alacak bakiyesi oluşturup oluşturmadığının takdirinin mahkemeye ait olmakla, 08.03.2022 tarihi itibariyle alacak bakiyesinin 12.064,63 TL (talep edilen) - 1.982,97 TL (mahsup edilmesi gereken) - 10.081,66 TL olacağını, 25.03.2024 tarih itibariyle alacak bakiyesinin 22.777,16 TL(cari son bakiye) 1.982,97 TL (mahsup edilmesi gereken) - 20.794,19 TL olacağını, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin ekinde 08.03.2022 tarih, ... sayılı "Kurumsal Kimlik ve Demirbaş Sökme Yansıtma Faturası" açıklamalı 9.605,20 TL bedelli düzenlenen faturanın itiraz dilekçesi ekinde sunulduğunu, bu faturanın 08.03.2022 tarihinde davalı şirkete ulaştığı bilgi dökümünün de ekte sunulduğunu, ancak anılan faturanın davalının kayıtlarında yer almadığını, mahkeme tarafından söz konusu faturanın davalıya gönderilerek davalının temerrüde düştüğü kanaati hasıl olması durumunda 9.605,20 TL asıl alacak, 4.991,98 TL sözleşmesel faiz olmak üzere toplam 14.597,19 TL ... malzemelerin demontaj ve taşıma gideri kaynaklı alacağın davacının davalıdan talep edebileceğini, diğer konularda yer alan itirazlara yönelik kök raporda yer alan tespit ve görüşlerin korunduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 15/09/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; ... Sözleşmesinin 14/a maddesi gereğince sözleşmenin süresinden önce erken feshi sebebiyle şimdilik 100.000-USD cezai şart bedeli, sözleşmenin 14/b maddesi gereğince 8'inci madde ile sözleşme süresi sonuna kadar satın alınacağı taahhüt edilen beyaz ürün sebebiyle şimdilik 2.812,50-USD kar mahrumiyeti bedeli, cari hesaptan kaynaklı 12.064,63-TL, olmak üzere toplam 12.064,63-TL ve 102.812,50-USD’nin sözleşmenin feshi tarihinden itibaren işleyecek aylık %4 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Islah dilekçesi davalı vekiline tebliğ edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk son tutanağı, ticari defter ve kayıtlar ile birlikte toplanan tüm deliller ile dosya kapsamında alınan bilirkişilerin kök ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında düzenlenmiş olan akaryakıt istasyonunun işletilmesi amacıyla son olarak 03.11.2018 tarihinde 5 yıl süreli ... Sözleşmesi imzalandığı, davacı şirketin, sözleşme ve protokollere uyduğunu ve davalının talep etmiş olduğu ürünlerin sevki gerçekleştirildiği, ancak davalı şirket tarafından .... Noterliği’nin 17.01.2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihbarnamesi ile hiçbir gerekçe göstermeksizin, noter ihtarında belirttiği nedenlerde haklı sebep görülmeyerek davalı şirket haksız ve kötüniyetli olarak taraflar arasında imzalanan sözleşmenin tek taraflı olarak feshettiği kanaatine ulaşılarak, bilirkişilerin 27/05/2025 tarihli raporunda; 03.11.2018 tarihli 5 yıl süreli ... Sözleşmesinin davalı tarafından haksız fesih edildiği kabul edilmesi halinde davacı şirketin, ... Sözleşmesinin 14/a maddesi gereğince sözleşmenin süresinden önce erken feshi sebebiyle 100.000-USD cezai şart bedeli, sözleşmenin 14/b maddesi gereğince 8'inci madde ile sözleşme süresi sonuna kadar satın alınacağı taahhüt edilen beyaz ürün sebebiyle 2.812,50-USD kar mahrumiyeti bedeli, cari hesaptan kaynaklı toplam 14.597,19 TL ... malzemelerin demontaj ve taşıma gideri olarak ( talep:12.064,63-TL) alacaklı olduğunu toplam 12.064,63-TL ve 102.812,50-USD’nin sözleşmenin feshi tarihinden itibaren işleyecek aylık %4 faizi ile birlikte davalıdan talep edeceği belirtilmiş olup bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan 27/05/2025 tarihli rapor denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek, davacı şirketin, davalı şirketten, ... Sözleşmesinin 14/a maddesi gereğince sözleşmenin süresinden önce erken feshi sebebiyle 100.000-USD cezai şart bedeli, sözleşmenin 14/b maddesi gereğince 8'inci madde ile sözleşme süresi sonuna kadar satın alınacağı taahhüt edilen beyaz ürün sebebiyle 2.812,50-USD kar mahrumiyeti bedeli, cari hesaptan kaynaklı toplam 14.597,19 TL ... malzemelerin demontaj ve taşıma gideri olarak ( talep:12.064,63-TL) alacaklı olduğu tespit edilmek ile buna göre HMK.nun 26.maddesine göre talebe bağlı kalınarak, davanın kabulü ile, 12.064,63.TL'nin 27.12.2023 dava tarihinden itibaren işleyecek aylık %4 akdi faiz oranı uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 102.812,50 USD'nin 04.02.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarının bu yabancı paralar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilerk aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KABULÜ İLE,
12.064,63 TL'nin 27.12.2023 dava tarihinden itibaren işleyecek aylık %4 akdi faiz oranı uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
102.812,50 USD'nin 04.02.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarının bu yabancı paralar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 204.986,29 TL harçtan, dava açılışında alınan 6.473,78 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 63.767,20 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 70.240,98 TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 134.745,31 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 269,85.TL başvurma harcı, 6.473,78.TL peşin harç, 63.767,20.TL ıslah harcı, 478,50.TL tebligat ücreti, 17.750,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 88.739,33 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 432.107,12.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair, Davacı Vekili Av. ... , Davalı Vekili Av. ...,yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere, oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/01/2026
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.
** Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır**