Danıştay, TEİAŞın resmi daire niteliği ve iptal edilen ihaleden kısmen yararlanma durumunda ihale kararı damga vergisi tarhiyatının hukuka uygunluğunu inceledi.
Özet: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. adına, ihale kararının damga vergisinin yükleniciye iadesi üzerine tesis edilen cezalı tarhiyata ilişkin itirazda, şirketin resmi daire niteliğinde olmaması nedeniyle ilke olarak damga vergisi mükellefi olduğu kabul edilmiş, ancak ihale sürecinin üçüncü bir tarafça açılan dava sonucunda iptal edildiği ve işin yalnızca %1lik kısmından faydalanıldığı tespit edildiğinden, davacı adına tahakkuk ettirilen damga vergisinin, ihalenin hükmünden fiilen yararlanılan bu oranda kısma isabet eden miktar üzerinden hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YDOKUZUNCU DAİREEsas No : 2024/6139 Karar No : 2025/2868 TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) ... Defterdarlığı VEKİLİ : Av. ... 2-(DAVACI) ... İletim A.Ş. VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU :Davacı adına, ihalesini yaptığı .../... ihale kayıt numaralı "154-400 kV Toplam 668 Adet Trafo Merkezinin 3. Etap Olarak 38 Kısım Halinde İşletilmesi Hizmeti Alımı İşi"ne ilişkin ihale kararının damga vergisinin yargı kararına istinaden yükleniciye iade edildiği ve ihale kararının damga vergisinin mükellefi olan davacıdan aranması gerektiğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak tarh edilen 2020/Kasım dönemine ilişkin damga vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının ve takdir komisyonu kararının iptali istemiyle açılan davayı, yüklenici tarafından ihale kararı damga vergisinin iadesi istemiyle açılan davada ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:...; K... sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiği, ihale kararı damga vergisinin yükleniciye iadesi üzerine ihale kararı damga vergisinin mükellefi olan davacıdan alınması amacıyla davacı adına cezalı tarhiyatın yapıldığı olayda, ihale kararını alan Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketinin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmadığı gibi, bu Kurumun damga vergisi yönünden resmi daire sayılacağı ya da muaf olduğu yönünde bir başka Kanun ya da Kanun Hükmünde Kararnamede de düzenleme bulunmadığı, bu halde, 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulamayacağı sonucuna varıldığı, bu durumda, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca imza ettiği kağıtlardan kaynaklanan damga vergisinin mükellefi olan ve 5018 sayılı Kanun'un ilgili cetvellerinde genel ve özel bütçe kapsamındaki idareler arasında sayılmamış olması sebebiyle anılan maddedeki "resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisinin kişilerce ödeneceği" hükmünden yararlanamayacak olan davacının almış olduğu ihale kararı nedeniyle yapılan damga vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak ihale kararının ilgili bulunduğu ihalenin iptali için üçüncü bir şirket tarafından açılan davanın, .... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:...; K:...sayılı kararı ile kabul edilerek ihalenin iptaline karar verildiği hususu dikkate alındığında dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği; takdir komisyonu kararları mükellefler açısından dava konusu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir idari işlem olmayıp, sadece tarh ve tahakkuk işlemlerine zemin hazırlayan bir ön işlem niteliğinde olduğu, bu bakımdan takdir komisyonu kararlarında belirtilen matrahların ayrıca dava konusu edilmesinin de mümkün olmadığı, zaten takdir komisyonu tarafından belirlenen matrahlara istinaden, vergi dairesi müdürlüğünce re’sen tarhiyat yapmakta ve bu tarhiyatlara karşı yükümlülerce vergi mahkemelerinde dava açılabilindiği, dolayısıyla, takdir komisyonu kararlarının icrai niteliği bulunmadığından, tek başına dava konusu edilemeyeceğinden icrai olmayan bu işleme karşı dava açılması ve açılan davanın da incelenmesi olanağı bulunmadığı gerekçeleriyle, davanın kısmen incelenmeksizin reddine, kısmen kabulüne, damga vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına hükmeden .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurusunu, olayda, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından ihale edilen .../... ihale kayıt numaralı "154-400 kV toplam 668 adet trafo merkezinin 3. Etap olarak 38 kısım halinde işletilmesi hizmeti alımı işi"ne ilişkin olarak 27/11/2021 tarihinde işin yüklenicisi ... Mühendislik İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. ile sözleşme imzalandıktan sonra, ihale kararının iptali için üçüncü bir şirket tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:......; K:...... sayılı kararı gereği, Kamu İhale Kurulunun...tarihli ve ... sayılı kararı ile ihalenin 31/10/2021 tarihi itibarıyla iptal edildiği ve mezkur ihaleye ilişkin düzenlenen sözleşmede, işe başlama tarihinin 01/12/2020, iş bitiriş tarihinin ise 31/08/2023 olduğu görüldüğünden, Dairelerince 07/05/2024 tarihinde verilen ara kararı ile davacı kurumdan ihale konusu işin bitirilen kısmının olup olmadığı, bitirilen kısım varsa ne kadarlık kısmının bitirildiği sorulmuş olup, dava dosyasına sunulan belgelerde, işe ilişkin yapılan hakediş ödemelerinin, toplam sözleşme bedeline oranın %1 olduğunun belirtildiği ve ilgili evrakların dava dosyasına ibraz edildiği görülmüş olup, bu durumda ihalenin hükmünden yararlanılan kısmının da belirtilen oranda olduğu değerlendirilerek, davacı kurum adına tarh edilen ihale kararı damga vergisi aslının, ihalenin hükmünden yararlanılan kısmı olan %1'ine isabet eden kısmında hukuka aykırılık, fazlasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davacı istinaf başvurusunun reddine, davalı istinaf başvurusunun kısmen reddine kısmen kabulüne, mahkeme kararının, ihalenin hükmünden yararlanılan kısmı olan %1'ine isabet eden damga vergisine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine karar veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: DAVACININ İDDİALARI: İhale sözleşmesinde damga vergisi ödeme yükümlüğünün yüklenicide olduğunun kararlaştırıldığından, damga vergisinden sorumluğunun ortadan kalktığı, dolayısıyla adına damga vergisi tarh edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe kısmının bozulması istenilmektedir. DAVALININ İDDİALARI:İhale kararında imzası bulunan davacının ihale kararı damga vergisinden sorumluğunun bulunduğundan yapılan cezalı tarhiyatın hukuka uygun olduğu iddasıyla kararın aleyhe kısmının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI:Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ......'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İleri sürülen iddialar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz istemlerinin reddine ve kararın onanmasına, temyiz isteminde bulunan davacıdan...TL'den az olmamak üzere aleyhine onanan kısım üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 11/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.