Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, alt yüklenici şirketin eser sözleşmesinin haksız feshi ve ödenmeyen hak edişler nedeniyle uğradığı zararların tazminini talep ettiği alacak davası.
Özet: Eser sözleşmesinden kaynaklanan bu alacak davasında davacı alt yüklenici, bir inşaat projesinde yaptığı hazırlıklar ve sözleşme dışı imalatlar için 1.863.000 TL, ödenmeyen hakedişlerden dolayı 350.000 TL ve davalı ana yüklenici tarafından haksız feshedilen sözleşme nedeniyle uğradığı kar mahrumiyeti için şimdilik 10.000 TL olmak üzere toplam alacak talebinde bulunmuş; davalı ise davacının iddialarını reddederek yükümlülüklerini yerine getirmediğini ileri sürmüş ve davanın haksız olduğunu savunmuştur.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/452 Esas - 2025/876

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/452 Esas
KARAR NO : 2025/876
....
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/08/2019
KARAR TARİHİ : 15/12/2025
KARAR Y.TARİHİ : 26/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
I-İDDİALAR
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalının uhdesinde bulunan ... tarafından
ihalesi yapılan “...inşaatı işinin tamamına ilişkin olmak
üzere alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, davalı ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmenin 11.
maddesi ile keşif ve iş artışları da dahil olmak üzere idare tarafından ödenecek bedelin %85 i
müvekkiline kalan miktarın ise davalıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, müvekkilinin işin tamamının
yapılmasını taahhüt ettiğini, sahaya şantiyenin kurulması izin ve ruhsatların alınması gerekli iş
makinalarının temini ile sair tüm başlangıç aşamasındaki hazırlıkların tamamının yerine
getirildiğini, ayrıca müvekkili şirket tarafından sözleşme dışı imalatlarında yapıldığını, sözleşme
dışı yapılan bu işlerin şantiye tesislerinin kurulması için yapılan giderler (Su getirilmesi, zemin
tesviyesi, grobeton atılması ), toplamda 206.5 M2 prefabrik yapı, şantiye binalarının teşrifi,
laboratuvar ve müştemilatı taş, kum ve kil ocakları ruhsat işlemleri, İdareye verilen araç kiraları
şöför-yakıt giderleri, ölçüm aletleri ve Ölçüm aletlerinin yerine yerleştirilmesi için yapılan
giderler(Rok-nakliye-mazot-işçilik),ocak yollarının yapılması (Stabilize serilmesi dahil), mazot
tankı-şantiyeye nakli- montajı, çamur pompaları-su çekme ve tesisatı, şantiyeye nakledilen yıkanmış
ve elenmiş kum –çakıl, ocakta nakliyeye hazır kum – çakıl, ocakta patlatma yapılarak dolguya hazır
taş, dolu savak ilave kazılarının yapılarak 17 ton demirin hazırlanması, renaj boruları, iş makinaları
- sair diğer araç gereçlerin şantiyeye nakli olmak üzere toplamda 1,863,000,00.-TL şantiye kurulum,
araç-gereç ve malzeme bedeli davalının hiçbir katkısı olmadan tek başına müvekkil tarafından
karşılandığını, müvekkilin hazırlık aşamasını tamamladıktan sonra yaptığı imalatlar kısmen 3 adet
hakedişe bağlandığını fakat davalı tarafından 1.ve 2. no'lu hakedişlerden fiyat farkı teminat kesintisi
ve kesin hesap emaneti, 2. no'lu hakedişten yapılan mukavele giderleri, 3. no'lu hakedişin tamamının
ödenmemesi nedeniyle müvekkilin hak ettiği alacağını alamadığını, bu nedenle davalıdan yapılan
bu haksız kesintilerden dolayı yaklaşık 350,000,00.-TL alacak olduğunu, davalının 31.08.2018
tarihinde işçilerin ve makinaların çalışmasına izin vermediğini, işçilerin fiilen şantiye girmesini
engellediğini ve işi durdurduğunu, işin kalan kısmını kendisinin yapacağını beyan ederek sözleşmesi
eylemli olarak fesih ettiğini, bu nedenle müvekkilin zarara uğradığını, bunun üzerine davalıya
.... no'lu ihtarname keşide edilerek sözleşmenin eylemli
olarak fesih edilmesinden dolayı hakkedişlerden kaynaklan bakiye alacakların ödenmesinin ihtar
edildiğini, fakat davalının bu taleplerine herhangi bir cevap vermediğini, ... sayılı dosya ile sözleşmenin feshi nedeniyle yapmış olduğu imalat ve
giderlerin tespit edildiğini, davalının işin gelmiş olduğu seviyeyi fırsat bilerek kar elde etmek
amacıyla sözleşmeyi haksız ve kötü niyetli olarak fesih ettiğini, sözleşmenin feshinde müvekkili
şirketin kusurunun bulunmadığını, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle kardan mahrum kaldığını
belirterek, davanın kabulü ile;
Malzeme, imalat ve sair giderler nedeniyle doğan 1,863,000,00 TL alacağının,
Hakedişe bağlanan ancak ödenmeyen hakedişlerden doğan 350,000,00 TL alacağının,
Kar mahrumiyeti nedeniyle doğan hak ve alacaklarına mahsuben fazlaya ilişkin tüm alacak
hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL alacağının,
feshi tarihi olan 04.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte
davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II-SAVUNMALAR
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının haksız ve hukuka ayrı sebeplerle açtığı davanın reddi gerektiğini, davacının alacak
bedelini belirlediğinden öncelikle eksik harcı tamamlaması gerektiğini, müvekkili ile davacı taşeron
arasında ...diğer özel bütçeli kuruluşlar ....
.... İkmal İnşaatının taşeronluk sözleşmesi düzenlendiğini, bu taşeron
sözleşmesinin ana sözleşmenin ayrılmaz parçası olduğunu, davacının Sözleşmenin 4 maddesinde
edimini müvekkili ile dava dışı idare ile yapılan sözleşme, iş bu sözleşmenin eki kabul edilen proje ve
dokümanlara uygun olarak yapılacağının kabul edildiğini, Müvekkili şirket tarafından Sözleşme gereğince davacının ödemesi gereken ... borçlarının
ödenmek zorunda kalındığını, ayrıca davacının muhasebe ve şantiye şefi ....’in 13.08.2018
tarihinde verdikleri dilekçe gereğince maaşlarını alamayan işçilerin maaşlarının da ödendiğini, ana
işveren idare tarafından 16.07.2018 tarihli yazısı ile 11.07.2018 tarihinde şantiyede yapılan kontrolde iş
programının gerisinde olunduğunun iş programına göre gerçekleşmenin sağlanması için gerekli
tedbirlerin alınması gerektiğinin bildirildiğini, 31. 07.2018 tarihinde şantiye ziyaret defterine eksik olan
iş makinelerinin sahada hazır bulundurulması ve en geç 01.11.2018 tarihine kadar en geç 01.11.2018
tarihine kadar batarda kotu olan 1157 m kotuna kadar yaklaşık 60.000.m3 dolgunun tamamlanması
talimatını verildiğini, idarenin 02.08.2017 tarihli yazısında onaylı iş programlarının gerisinde
kalındığının tespit edildiği, işlerin yasal süresinin içinde bitirilmesinin işe hız verilmesinin bildirildiğini,
bunun üzerine müvekkil kendi makine ve ekipmanlarının bir bölümünü şantiye sahasına aktarıldığını,
davacının 3. hak ediş olan 15.08.2018 günü işe paydos ettiğini ve Kurban bayramı dönüşü olan
24.08.2018 günü ve devamında işyerinde işe başlamadığını, bunun üzerine davacıya taşeronluk
sözleşmesine ve ... talimat ve ihtar yazılarına aykırı tutumu nedeniyle işe el
konulacağını, davacının yükümlülüklerini 7 iş günü içinde tamamlatmaması halinde sözleşmenin tek
taraflı ve bildirimsiz feshedileceğinin .... yevmiyeli ihtarname
ile bildirildiğini, fakat davacının bu ihtarı alamayarak .... 04.09.2018 tarihinde
gönderdiği ihtarname ile müvekkili şirkete işe başlanmasının engellendiğinin ve sözleşmenin eylemli
olarak haksız olarak fesih edildiğini, şantiye kurulumu ve imalatlara ilişkin alacaklarının tazmininin ihtar
edildiğini, ihtarnamedeki bu iddiaların doğru olmadığını, davacının şantiyede kendi iş makinaları ile
çalışıldığını, şantiyedeki mazotun çalındığı iddiası ile savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu fakat
kavuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, bu dosyada dinlenen tanıkların da davacının şantiyede
verimli bir çalışma yapmadığını, müvekkili şirketin ilave ekipman ve yakıt deposu getirmek zorunda
kaldığını beyan ettiğini, müvekkili tarafından davacının fesih ihtarına karşı gönderilen 13.09.2018 tarihli
ihtarname ile sözleşmenin fesih edildiğinin ortaya konulduğunu, davacının... İş sayılı dosyasında yaptırdığı tespitle 03.10.2018 günü sanki bütün işlerin
davacının yaptığının tespit edildiğini, müvekkilin işin davacı tarafından fesih edilmesi üzerine Eylül
2018 tarihinde şantiyede gölet dolgusunu tamamlamak için çalışmaya başladığını, tespitin ise
müvekkilin yaptığı bu çalışmalardan sonra yapıldığını, bu nedenle raporu kabul etmediklerini, davacının
tüm imalatlarının 1,2 ve 3 nolu hakedişe bağlandığını, tespite konu tüm imalatların müvekkili şirket
tarafından yapıldığını, davacının şantiye kurulumu için yaptığı giderleri Sözleşme gereğince talep edemeyeceğini, ayrıca
... sayılı takip dosyasında yapılan hacizle davacıya ait
şantiyedeki konteyner, laboratuvar, ölçüm aletlerinin ve bütün şantiyedeki ekipmanın davacı tarafından
götürüldüğünü, davacının talebine konu giderleri Sözleşmenin 13 maddesi gereğince kendisinin
karşılayacağını, tespit raporun hatalı olduğunu, şantiyeye zaten davalı müvekkili tarafından 4 km öteden
su getirildiğini, elektrik hattı direği trafosunun hazır halde, önceden açılan mevcut kuyu ile teslim
edildiğini, taş ocağı yolunun önceki yüklenici tarafından açıldığını, müvekkili tarafından iyileştirildiğini,
davacı ile ilgisi olmadığını, ayna açılmasının eksi yüklenici tarafından yapıldığını, davacının dolguda
kullanılmak üzere patlatma yaptığını bunun da 2018 Ağustos hakkedişe bağlandığını, bedelinin
ödendiğini, şantiyedeki mevcut konteynerlerin kendisine ait olmadığını ve kullanılmadığını, bunların
davacı tarafından satın aldığını ve bedelini Ulusal prefabrike ödemediğini, davacının bu konteynerler
kendisine ait ise dilediği gibi tasarruf hakkına haiz olduğunu, mazot tankının da davacının tasarrufunda
olduğunu, tespiti yapılan makinelerin çalışır vaziyette olduğunu ama kime ait olduğunun belli
olmadığını, tespit raporunda bu makinelerin ayırtıcı özellikleri ve kime ait olduklarının belirtilmediğini,
Komatsu PC 400 ekskavatörün kil sahasında bulunduğu beyanı da yanıltıcı olduğunu, Krokide
gösterilen kum çakıl ocakları .... göleti işine ait ocaklar olmadığını ve bu ocaklara
Çalışkanlar göleti işi için kum çakıl stoklanamayacağını, inşaat sahasında kum çakıl var ise bunların
müvekkilinin Eylül 2018 içinde imalatta kullanılabilmesi için stoklanmış kum ve çakıl malzemesi
olduğunu, bizzat müvekkili tarafından yapılan işlere ilişkin olduğunu, ayrıca stokta bulunan malzeme
... ile akdedilen sözleşmede hakedişe esas olamadığını, davacının dolu savak tabanında kırıcıyla
reglaj yapılarak hazırlandığı ve 17 ton demir ve drenaj boruları hazırlanarak betona hazır hale getirildiği
gözleminin tamamen yanlış olduğunu, davacının sözleşme feshedilmeden önce yaptığı tüm işler
Ağustos 2018 içinde yapılan hak ediş ile tespit edilmiş ve resmi olarak tescillendiğini, davacının inşaat
sahasında ne demiri ne de imalata yönelik malzemesi de bulunmadığını, davacı tarafından yapılan tüm
imalatların 1,2 ve 3 üncü hakedişe konu edildiğini, davacı tarafından hazırlanan demir ya da drenaj
borularının da hakedişlerde yer aldığını, Sözleşmeye göre taşeronun işin ifasında kullanılmak üzere
elektrik ve suyu temin edeceğini, şantiye çalışmaları ve şantiye tesisleri için ihtiyaç duyulan yerlere
kablo, pano, su borusu vs. temin ve monte edileceğini, şantiye kurulması ilgili tüm masrafların, şantiye
giderlerin, idarenin talep ve ihtiyaçlarının, tesis edeceği yatakhane, WC, büro, depo vb. tesislerinde
kullanılacağı su, telefon, elektriğin bedelinin davacı tarafından ödeneceği, davacının düzenlenen 1,2 ve
3 nolu hakedişe göre 709.323,05 TL alacağı olduğunu, davacı tarafından ilk iki hak ediş için fatura
düzenlendiğini, son hakediş için fatura düzenlenmediğini, buna rağmen davacıya 716.059,68 TL ödeme
yapıldığını, buna göre davacıya 6.736,63 TL fazla ödeme yapıldığını, davacı sözleşmeyi haksız olarak
fesih ettiğinden mahrum kalınan kârı talep edemeyeceğini, müvekkilin faturası kesilmemesine rağmen
60.000,00 TL ...’na, 16.100,00 TL daimi nezaretçisine çek keşide ederek verdiğini,
47.000,00 TL Kapeks Ve SCF şirketlerine kaya patlatma malzemesi borcu olarak ödediğini, hakediş
öncesi 10.000,00 TL civarında .... borcu ödenmek zorunda kaldığını toplamda davacıya 6.736,63 TL
fazla ödeme yaptığını, tüm uyarılara rağmen davacının işleri kusuru ile durma noktasına getirdiğini,
müvekkilin İdarenin baskısı nedeniyle bir kısım işi kendisi yapmak zorunda kaldığını, bunun eylemli
fesih olmayıp Sözleşme kapsamında işin İdare tarafından feshedilmemesi için işe el koyma anlamına
geldiğini, Sözleşme gereğince şantiye kurulumu için yapılan masrafları davacının isteyemeyeceğini,
İdare tarafından müvekkiline ödenmeyen hakedişin davacıya ödenmesinin mümkün olamayacağını,
davacının Sözleşmeye aykırı hareket ederek sözleşmeyi tek taraflı fesih ettiğini, davacının teminat çeki
vermediğini ayrıca sözleşme masrafı olarak vermeyi taahhüt ettiği 150.000,00 TL'yi de müvekkiline
ödemediğini, davacının işle ilgili müvekkiline sözleşme masrafları için 150.000,00 TL borcu
bulunduğunu, davacının kesintilere ilişkin olarak müvekkilinden alacak talep edemeyeceğini, kesinti
yapılsa bile müvekkilinin böyle bir kesintiyi iade yükümlülüğü olmadığını,
Sonuç olarak müvekkilinin, davacının taşeron sözleşmesine ve iş programına uygun hareket
etmemiş olması nedeniyle ... tarafından ikaz ve ihtarlara muhatap olduğunu, davacı Yeniaks duruma
duyarsız kaldığını, son hakedişe giden sürede müvekkilinin ... tarafından istenen makine parkını
tamamlamak ve işe destek vermek zorunluluğu doğduğunu, davacı yanın ödemesi gereken ...
primleri, işçi alacakları, müvekkilinin makinelerinin çalışma bedellerini, patlatma yapılan 1 nolu
ocaktaki patlatma giderlerini hiçe sayarak tüm hakediş bedelini talep ettiğini, müvekkilinin ise hakediş
bedelinin bir kısmını davacıya çek vasıtasıyla ödediğini, işçilerin alacaklarını ödediğini, ... prim
borçlarını ödediğini, .... yükümlülüğünde yapılan patlatmalardan kendisine fatura edilen ...
SFC faturalarını .... yansıttığını, kendi makinelerinin çalışma ücretlerini ... faturalandırdığını ve davacı tarafından fatura kesilmemesine rağmen davacıya 6.736,63 TL fazla ödeme
yapıldığını, davacının Kurban bayramı dönüşü işe başlamaması üzerine eksik hususların tamamlanması
için davacıya bildirimde bulunduğunu, davacının yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınmak için
sözleşmeyi hukuka aykırı fesih ettiğini savunmuş davanın reddini talep etmiştir.
III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.
2.Taşeron Sözleşmesi:
Davalı .... olarak imzalamış olduğu bila tarihli "2017 Taşeron
Sözleşmesi örneği.
3.İhtarnameler.
a).... Yevmiye Nolu İhtarnamesi örneği.
b)
.... Yevmiye Nolu İhtarnamesi örneği.
d)....Yevmiye Nolu İhtarnamesi örneği.
e) .... Yevmiye Nolu İhtarnamesi örneği.
f) .... Yevmiye Nolu İhtarnamesi örneği.
g)....Yevmiye Nolu İhtarnamesi örneği.
4.
...
sayılı dosyanın uyap evrakları.
6....Müzekkere cevabı.
7...takip dosyasının uyap evrakları.
8. Tanık beyanları.
9... D.İş sayılı dosyası.
10.Bilirkişi raporları.
a) Mahkememizce İnşaat Mühendisi, Makine Mühendisi, Nitelikli Hesaplamalar uzmanı, Mali Müşavir bilirkişiden oluşan heyet inceleme yapılmıştır. dava dışı ... ... İşine ilişkin davacı ve davalı arasında akdedilen alt yüklenici sözleşmesinden kaynaklanan
malzeme, imalat vs. giderlerden doğduğu bildirilen alacak talebi ile hakedişe bağlanıp ödenmediği bildirilen hak
edişlere ilişkin alacak ve kar mahrumiyetinden doğan hak ve alacakların akdin feshi tarihinden itibaren işleyecek
avans faizi ile birlikte tahsili istemlerine ilişkin olduğu,
Raporumuz içeriğinden ayrıntıları izlenip denetlenebileceği üzere;
Taraflar arasında 2017 yılında .... akdedildiğinin görüldüğü,
dosya kapsamına göre; 15.08.2018 tarihinde davaya konu işe bayram için ara verildiği, sonrasında
31.08.2018 tarihinde işin devam etmediğinin anlaşıldığı,davalının 01.08.2018 ve 29.08.2018 tarihli ihtarnameleri
ile; sözleşmedeki yükümlülüklerin yerine getirilmesi aksi halde işe el konulacağının belirtildiği görülmekte olup,ilgili
sözleşme maddelerine yukarıda yer verilmekle,davalı tarafından işe el konulduğunun anlaşıldığı,
dosya kanıtları bağlamında fesih olgusu ve feshin haklılılığı/haksızlığı hususu ile sorumluluk durumunun takdir ve
değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;
sayın mahkeme tarafından davalının işe el koymasının haklı olmadığı kanaatinde olunması
halinde tespit ve hesaplananın;
Bakiye hak ediş alacağı, 238.018,54TL(Talebin şimdilik 350.000TL olduğu)
Mukavele giderin 133.890 TL,
Kar mahrumiyeti alacağı 385.958,75 TL olacağı, sayın mahkeme tarafından davalının işe el koymasının haklı olduğu kanaatinde olunması halinde
tespit ve hesaplananın;
Taraflar arasındaki sözleşmenin 20 nolu maddesinin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;bakiye hak ediş
alacağının :238.018,54-TL olacağı tespit edildiği,
dosya kanıtları bağlamında davacının talebine konu malzeme,imalat ve sair gider alacağı yönünden tespit ve
hesaplanabilir bir alacak bulunmadığının değerlendirildiği,
davacı talebinde alacak kalemlerine 04.09.2018 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasını talep ettiği
görülmekte olup,söz konusu ihtarnamenin 05.09.2018 tarihinde tebliğ edildiği görülmekle bu tarihe 10 gün ilave ile
ulaşılan tarih 17.09.2018 tarihi (süre bitimi hafta tatiline denk gelmekle) olup,faiz isteminin nihai takdirinin Mahkemeye ait olduğu şeklide görüş bildirilmiştir.
b)Bilirkişi raporuna taraf vekillerinin itirazları üzerine dosya yeni bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir. Bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarının sonuç kısmında özetle; Kök rapordaki bakiye hakediş bedeli dışındaki diğer tespitlerimizde bir değişiklik
olmadığı, davalı tarafından dosyaya sunulan belgelerde dikkate alınarak davalı iş sahibi yüklenici
şirketin, davacı taşeronun yapmış olduğu imalatlara karşılık Sözleşmeye göre ödenmesi gereken
hakediş tutarının 760.954,88 TL olduğu, bu tutardan Sözleşme gereğince dava dışı İdare tarafından
yapılan 138.562,69TL kesintinin ve %10 nakdi teminat kesintisi için 75.667,83-TL’nin mahsubu
gerektiği, buna göre davacının bakiye hakediş tutarının 546.724,35-TL olduğu, davalı şirketin buna karşılık davacıya toplam 671.380,50-TL ödeme yaptığı, buna
göre dava tarihi itibariyle davalının, davacıdan 121.613,15 TL, 20.05.2021 tarihi itibariyle ise
124.656,15 TL alacaklı olduğu, bu nedenle davacının, davalıdan talep edebileceği bakiye hakediş alacağı
olmadığının hesaplandığı, Sayın Mahkemeye ait olmak üzere somut olayda
Sözleşmenin davacı taşeron tarafından fesih edildiğinin veya davacının fesih ihtarından önce
davalı tarafından eylemli olarak fesih edildiğinin kabulü halinde; davacı taşeronun, sözleşmenin
feshinde kusurlu olduğu, davalı iş sahibi yüklenicinin ise kusurunun olmadığı, buna göre
davacının, davalıdan menfi zarar ve müspet zarar kapsamında kar kaybını da talep
edemeyeceği şeklinde görüş bildirilmiştir.
IV-DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
Dava; Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda; Davacı yan; davalı şirket ile davalının uhdesinde bulunan ... ....
tarafından ihalesi yapılan “....inşaatı işinin tamamına
ilişkin olmak üzere alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, sahaya şantiyenin kurulması izin ve
ruhsatların alınması, gerekli iş makinalarının temini ile sair tüm başlangıç aşamasındaki
hazırlıkların tamamının yerine getirildiğini, ayrıca sözleşme dışı imalatların da yapıldığı, ancak
davalının 31.08.2018 tarihinde sahaya girmelerine engel olduğunu, çalışmalarının
durdurulduğunu, bu suretle davalı tarafından sözleşmenin eylemli olarak haksız fesih edildiğini,
müvekkilinin edimini sözleşmeye uygun olarak ifa ettiğini belirterek; malzeme, imalat ve sair
giderlerden kaynaklanan alacaklarına karşılık 1.863.000,00 TL, hakedişe bağlanan ancak
ödenmeyen hakedişlerden doğan alacakları için 350.000,00 TL ve kâr mahrumiyetinden
kaynaklanan alacakları için fazlaya ilişkin tüm alacak hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik
10.000,00 TL’nin, akdin fesih tarihi olan 04.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile
tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı ise; davacının iş programına uygun hareket etmediğini, kurban
bayramı dönüşü işe başlamaması üzerine davacıya eksik hususların tamamlanması için
bildirimde bulunulduğunu, davacının yükümlüklerini yerine getirmekten kaçınmak için
sözleşmeyi hukuka aykırı şekilde sonlandırdığını, davacının yapmış olduğu tüm imalatların
15.08.2018 günü 1, 2 ve 3'üncü hakedişe bağlanmış olduğunu, müvekkili şirketten alacağının
olmadığını hatta fazla ödeme yapıldığını, Sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, işçilerin ücretlerini
ve ... ‘sını ödemediğini, uyarılarına rağmen iş programının gerisinde kaldığını işin programa
uygun olarak ilerlemesi için gerekli tedbirleri almadıklarını, sözleşme gereğince şantiye
kurulması için yapılacak masrafların davacıya ait olduğunu beyanla haksız açılan davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamındaki tüm bilgi, belge ve deliller ile hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi kök ve ek raporun değerlendirilmesi neticesinde;
Davalı Yağız İnşaat şirketi ile dava dışı idare ... .... Bölge Müdürlüğü arasında ....
.... İkmal İnşaatının yapımı için .... İKN ile 02.03.2017
tarihinde birim fiyat Sözleşme düzenlenmiştir. Davalı yüklenici şirket ile davacı ....
şirketi arasında da iş bu ana Sözleşme ile davalı yüklenicinin uhdesinde kalan .... yapım işinin tamamının yapımı için bila tarihli “2017 Taşeron
Sözleşmesi” diğer bir ifade ile alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı,
Davacı iş bu Sözleşme uyarınca davalının ... ile imzalamış olduğu Sözleşme uyarınca
"Yüklenici" olarak üstlendiği .... "Taşeron"
olarak tamamlamayı; buna karşılık davalı iş sahibi de ...'den alacağı hakediş tutarının % 85'lik
kısmından idare tarafından yapılan yasal kesintiler düşüldükten sonra kalan tutarını davacıya ödemeyi
üstlendiği,
Bu kapsamda taraflar arasında Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ila 486'ncı maddeleri arasında
hüküm altına alınmış olan eser sözleşmesi düzenlenmiş olup, davacı alt yüklenici/taşeron, davalı iş
sahibi yüklenicidir. Davacı şirket Taşeron Sözleşmesine göre idare ile yüklenici arasında akdedilen
sözleşmeye konu işlerin tamamını işyerini tutanakla teslim aldıktan sonra en geç 10 gün içinde işe
başlayarak 450 takvim günü içinde bitirip işi davalı iş sahibine teslim edileceği,
Davalı iş sahibi tarafından davacı taşerona keşide edilen ... Noterliğinin 01.08.2018
tarihli ihtarnamesinde; “sözleşme gereğince ... primleri sigorta primlerinin zamanında
ödenmediği" bildirilerek bu primlerin ödenmesi; ... Noterliğinin 29.08.2018 tarihli
ihtarnamesinde “sigorta primlerin ödenmediği, İdarenin onaylı iş programının gerisinde kalındığı,
işin süresinde bitirilmesi gerektiği, işin proje ve teknik şartnamaye uygun ve tasdikli iş programı
doğrultusunda yapılması, İdarenin 16.07.2018 tarihli yazısında teknik heyetin 11.07.2018 tarihinde
yaptıkları şantiye ziyaretinde sahada kil dolgu imalatının devam ettiği ancak iş için gerekli ekip ve
ekipmanın sahada bulunmadığı veya arızalı olduğu tespit ettiği, işe ait ilerlemenin onaylı iş
programının gerisinde olduğu ve teknik şartnameler ve ...kurallarına uygun imalatların yapılması
ve iş programı doğrultusunda gerçekleşmenin sağlanması için gerekli organizasyonun sağlanması
aksi takdirde sözleşme hükümleri çerçevesinde gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirdiği, bu
nedenle eksik olan şantiyelerinin hazır bulunması, işe hız verilmesini aksi sözleşmeye aykırı tutum
nedeniyle işe el konulacağı, yükümlülüklerin 7 gün içinde tamamlanmaması halinde sözleşmenin tek
taraflı olarak fesih edileceği" ihtar edildiği,
Ancak bu ihtarnamelerin davacının sözleşmede
belirtilen ....” adresine tebliğe çıkartılmasına
rağmen tebliğ edilememiş olup iade edildiği,
Davalı taşeron tarafından, davacıya keşide edilen ....
... Noterliğinin 04.09.2018 tarihli ihtarnamesinde ise; “işin en zor ve maliyetli kısmı zarar ile
yapıldıktan sonra kötü niyetli olarak kendilerini saf dışı bırakmak amacıyla işe fiili olarak el
atıldığını ve sözleşmenin eylemli olarak fesih edildiği, kurban bayramı dönüşünde işçilerin şantiyede
iş başı yapmasının ve makinelerin çalışmasının engellendiği" belirtilerek, ihtarnamenin tebliğ
tarihinden itibaren 10 gün içinde 3 nolu hakediş bedeli 204.234,22 TL ve sözleşme dışı işler karşılığı
200.000,00 TL ile şimdilik zararlara istinaden 2.000.000,00 TL'nin ve teminat kesintilerine karşılık
100.000,00 TL'nin ödenmesi, ayrıca 650.000,00 TL ve 150.000,00 TL tutarlı senetlerin iade edilmesi"
ihtar edildiği, İhtarname 05.09.2018 tarihinde davalı Şirket'in daimi işçi imzasına tebliğ edildiği,
Anlaşılmıştır.
13. maddesinde;
“taşeronun işi sözleşme süresi içinde bitirmek için yüklenicinin belirleyeceği yeterli miktarda ve
kapasitede makine, teçhizat, teknik ve idari personel, işçi ve inşaat malzemesini işyerinde
bulundurmak zorunda olduğu, bunu yerine getirmediği takdirde yazılı yapılacak ihtarın tebliğinden
itibaren 5 gün içinde bunları yeterli sayıya çıkaracağı, iş programının gerisinde kalması durumunda
taşerona iş programına uymasının yüklenici tarafından ihtar edileceği ve makul süre tanınacağı,
verilen sürede iş programına uyulmaması durumunda yüklenicinin fesih hakkının doğacağı,
sözleşmenin feshi halinde gelir ve ödemelerin 14 madde belirtildiği şekilde işleme konulacağı,
taşeronun bu durumda hiçbir hak iddiasında ve talebinde bulunamayacağı” düzenlemesi,
14.maddesinde; "...
pirimi, vergi, harç gibi ücretler tüm harcamaların taşeron tarafından karşılanacağı,….. taşeronun
çalıştırdığı personelin İdare, yüklenici, şantiye personeli ile işçilerine yönelik uygunsuz
davranışlarda bulunduğu, kavga ettiği, işi sabote ettiği, şantiye düzenini bozduğu saptandığında
taşeronun bu kişileri en geç 24 saat içinde şantiyeden uzaklaştıracağı ve yerine yeni eleman
getireceği, yüklenicinin bu maddede belirtilen yükümlülüklerinden birini yerine getirmemesi halinde
yüklenicinin yazılı bildirim yaparak 7 gün içinde kusurların giderilmesini isteyeceği, kusurların
giderilememesi halinde bildirimsiz ve teminatsız olarak sözleşmeyi tek taraflı fesih edebileceği”,
19.
maddesinde; “yüklenicinin yazılı muvafakatini almaksızın sözleşmeyi devretmesi veya mallarına
haciz konması, işi terk etmesi veya, Sözleşmede belirlenen sürede işe başlamaması veya başlamış
olup da işi devam ettirmemesi veya ilerleme kaydetmemesi veya İdare tarafından kabul edilmeyen
malzeme ve iş hakkında verilen yazılı emir gereğince 7 gün zarfında taşeronun bu malzemeyi
işyerinden uzaklaştırmaması veya işi söküp yenisini yapmaya başlamaması veya işi sözleşmeye
uygun olarak yapmaması veya sözleşme ile yüklendiği vecibeleri yerine getirmekte açık ve ısrarlı
bir şekilde ihmal göstermesi veya idarenin ikazına rağmen kötü işçilik yapan veya yüklenici
talimatlarına aykırı hareket eden tali taşeronlara iş vermesi hallerinde veya Taşeron, sözleşmenin
herhangi bir şartı ve vecibesini yerine getirmediği takdirde ve yüklenicinin yazılı olarak ihtarına
rağmen sözleşmeye aykırı tutumda ısrar etmesi halinde, yüklenici, iş yerine ve işe el koyabilir ve
Taşeronu sözleşmedeki vecibe ve sorumluluklardan kurtarmamak ve sözleşme ile yükleniciye
tanınan hak ve yetkilere halel vermemek üzere, taşeronu işyerinden uzaklaştırabilir ve/veya işi
kendisi tamamlayabilir veya işi tamamlamak üzere herhangi diğer bir taşeron kullanabilir,
yüklenici veya diğer taşeron işin yapılması için temin edilmiş şantiye tesisleri, geçici işler ve
malzemeden uygun gördüğünü kullanabilir ve yüklenici istediği zaman şantiye tesisleri, geçici işler ve
kullanılmamış malzemeyi satabilir ve satış tutarını sözleşme gereğince taşerondan alacak olarak
tahakkuk etmiş veya edecek herhangi bir bedel için veya bu bedele karşılık kullanabilir.”
20.
maddesinde; “taşeronun, bu sözleşmedeki hükümlerden en az birini, kısmen ya da tamamen yerine
getirmemesi durumunda, yüklenici, taşerona yazılı bildirimde bulunacak, bu bildirimde belirtilecek
7 yedi iş günü süre içerisinde taşeronun ilgili kusurları gidermesi için başlanmaması durumunda,
yüklenicinin bildirimsiz ve tazminatsız olarak iş bu sözleşmeyi tek taraflı fesih ve hakkının olduğunu,
buna bağlı olarak teminatlarının ve varsa içerideki alacaklarının irat kaydı olacağını, taşeron bu
hususta hiçbir hak iddia ve talepte bulunmayacağı” düzenlemesi,
Yer almakta olup, buna göre davacı taşeron iş bu sözleşme gereğince İdarenin onaylı iş programına
uygun hareket etmek, işi süresinde teslim etmek, işin yapımı işin gerekli iş makinesi, ekipman
ve personeli şantiyede bulundurmak, hatalı yapılan imalatları düzeltmek, çalıştırdığı
personelin sigorta primlerini ödemek zorunda olduğu, davalı yüklenici iş sahibinin bu eksikliklerin
giderilmesi için yapılan yazılı bildirimine rağmen davacı yükümlülüklerini yerine getirmezse davalı
yüklenici iş yerine ve işe el koyabilir davacı işten uzaklaştırabilir işi kendisi veya başkasına taşeronun
nam ve hesabına yaptırabilir veya sözleşmeyi terk taraflı olarak fesih edilebileceği anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri ile bilirkişi heyetince tespit edilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacının üstlenmiş olduğu işi Sözleşmede öngörüldüğü şekilde
yürütmediği, işin yapımında gecikme yaşandığı, işin yapımı işin sahada gerekli iş makinesi ve
ekipmanın bulunmadığı, var olanların bir kısmının arızalı olduğu, iş makinelerinin çalışabilmesi için
gerekli olan mazotu temin etmekte zorlandığı, davacının çalıştırdığı işçilerin sigorta primlerini
yatırmadığı, 27.08.2018 tarihinde işe başlaması gerektiği halde başlamadığının tespit edildiği,
davalının sözleşme gereğince yapmış olduğu uyarıdan sonra bu eksikliklerin davacı taşeron
tarafından giderildiğine dair dosyada bilgi ve belge bulunmadığı, bu nedenle davacı taşeronun
uhdesi altındaki işin ifası sırasında sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediği,
Sözleşmenin 13 ve 14. maddelerine uygun davranmadığı, davalı iş sahibinin yazılı bildirimine rağmen davacı taşeronun Sözleşmedeki yükümlülerini
yerine getirmemesinden dolayı sözleşmenin 19 maddesi gereğince iş yerine ve işe el koyabileceği,
sözleşmeyi sona erdirmeden davacı taşeronu işyerinden uzaklaştırabileceği, davacının nam ve
hesabına işi kendisinin veya başkasına tamamlatabileceği, davalı iş sahibinin, davacı taşeronun edimlerini yerine
getirmemesi nedeniyle sözleşmenin 19. maddesine uygun olarak işe el koymasının taraflar arasındaki
taşeron sözleşmesinin eylemli olarak fesih edildiği anlamına gelmeyeceği, dolayısıyla dava
konusu Sözleşmenin davalı iş sahibine 05.09.2018 tarihinde tebliğ edilen davacı taşeronun
.... Noterliğinin 04.09.2018 tarihli ihtarnamesi ile fesih edildiğinin kabulünün gerektiği, sözkonusu fesih nedeniyle davalı iş sahibinin taraflar arasındaki taşeron sözleşmesi gereklerini ödeme yükümlülüğü dahil yerine getirdiği,
sözleşmenin feshinde davalıya atfedilebilecek bir
kusurunun olmadığı, başka bir deyişle davacının sözleşmeyi feshetmesinde haklı nedenlerinin bulunmadığı, haksız fesih sözkonusu olduğu anlaşılmakla davacının davalıdan menfi zarar ve müspet zarar talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Davacının bakiye hakediş bedeli alacağı yönünden ise, davacının varsa yaptığı iş karşılığı iş bedelini sebepsiz zenginleşme
hükümlerine göre davalıdan kusura bakılmaksızın talep edebileceği, yapılan tespitlere göre davacıya, yapmış olduğu
imalatlara karşılık sözleşmeye göre ödenmesi gereken hakediş tutarının 760.954,88 TL olduğu, davacı taşeronun yapmış olduğu imalatlara karşılık Sözleşmeye göre ödenmesi gereken
hakediş tutarının 760.954,88 TL olduğu, bu tutardan Sözleşme gereğince dava dışı İdare tarafından
yapılan 138.562,69TL kesintinin ve %10 nakdi teminat kesintisi için 75.667,83-TL’nin mahsubu gerektiği, buna göre davacının bakiye hakediş tutarının 546.724,35-TL olduğu, davalı şirketin buna karşılık davacıya toplam 671.380,50-TL ödeme yaptığı, buna
göre dava tarihi itibariyle davalının, davacıdan 121.613,15 TL, 20.05.2021 tarihi itibariyle ise
124.656,15 TL alacaklı olduğu tespit edilmekle davacının, davalıdan talep edebileceği bakiye hakediş alacağının da bulunmadığı anlaşıldığından davacının dava açmakta haklı nedeni olmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
V- HÜKÜM
1-Davanın reddine,
Karar ve İlam Harcı
2. Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu 22. madde gereğince; alınması gereken 615,40- TL harcın, peşin alınan 170,78TL harçtan düşümü ile arta kalan 444,62-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3. Yargılama sırasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,
5. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00- TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Vekalet Ücreti
6. Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 10.000,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ...Ticaret Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile BBBB Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 14.10.2024 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/10/2024
...
E-İmzalı E-İmzalı