Anayasa Mahkemesi kararıyla istisna kapsamına giren ihale ve sözleşme damga vergisinin iadesi talebinin vergi hatası mı hukuki ihtilaf mı olduğu Danıştayda temyiz incelemesi.
Özet: Danıştay, Anayasa Mahkemesi kararıyla damga vergisi muafiyeti kapsamına giren sözleşme üzerinden ödediği verginin iadesini talep eden inşaat şirketinin düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin iade kararını iptal eden ve uyuşmazlığı açık bir vergi hatası değil hukuki ihtilaf olarak değerlendirerek davanın reddine hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararını onamıştır.
Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2025/249 E.  ,  2025/5269 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2025/249
Karar No : 2025/5269
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Altyapı İnşaat Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce ihalesi gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "Körfez Doğu Bölgesi İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İkmal İnşaatı" işini yüklenen davacı tarafından, sözleşme ve ihale kararı üzerinden ödenen damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ihale konusu işe ilişkin idari şartnamede, ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu ve işin 2020 yılında yayımlanan cari yıl yatırım programında yer aldığı, bu nedenlerle dava konusu işin istisna kapsamında olduğu sonucuna varıldığından, ihale konusu işe ilişkin tahsil edilen ihale kararı ve sözleşme damga vergilerinin iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, ödenen vergilerin ödeme tarihinden itibaren işletilecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. Maddesinin 4. fıkrasında yer alan "...ve yabancı firmalarca da teklif verilen..." ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine ihale kararından ve ihale kararı üzerine düzenlenen kağıttan doğan ve ödenen damga vergisi için, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesi uyarınca vergiden müstesna hale geldiği belirtilerek iadesi istemiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararının yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılan düzeltme-şikâyet başvurusunun reddi üzerine açılan davada uyuşmazlığın hukuki bir ihtilaf içerdiği, açık bir vergi hatası kapsamında olmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İhalenin yerli ve yabancı katılımcılara açık olduğu, ihale konusu işin cari yıl yatırım programında yer aldığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce ihalesi gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "Körfez Doğu Bölgesi İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İkmal İnşaatı" işini yüklenen davacı tarafından, sözleşme ve ihale kararı üzerinden ödenen damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
Anılan Kanunun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri; 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise aynı Kanun'un 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce ihalesi gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "Körfez Doğu Bölgesi İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İkmal İnşaatı" işini yüklenen davacı tarafından, sözleşme ve ihale kararı üzerinden ödenen damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, Bölge İdare Mahkemesince, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "...ve yabancı firmalarca da teklif verilen..." ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine ihale kararından ve ihale kararı üzerine düzenlenen kağıttan doğan ve ödenen damga vergisi için, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesi uyarınca vergiden müstesna hale geldiği belirtilerek iadesi istemiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararının yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılan düzeltme-şikâyet başvurusunun reddi üzerine açılan davada uyuşmazlığın hukuki bir ihtilaf içerdiği, açık bir vergi hatası kapsamında olmadığı gerekçesiyle dava reddedilmişse de; damga vergisine konu kağıtların 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesi uyarınca damga vergisinden istisna olduğu ileri sürülerek düzeltme-şikayet başvurusunda bulunulduğu ve yapılan başvurunun zımnen reddi sonrasında bu işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı, bu kapsamda damga vergisi istisnasına dair davacı tarafından ileri sürülen iddiaların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun düzeltme ve şikayete ilişkin hükümleri kapsamında olduğu sonucuna varıldığından, Bölge İdare Mahkemesince ihale konusu işin Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alıp almadığı hususu netleştirilerek uyuşmazlığın esası hakkında yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 02/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.