12. Asliye Ticaret Mahkemesinin Araç Alım Sözleşmesinden Doğan, %10 Zam ve Döviz Kuru Farkına Dayalı Fatura İtirazının İptali Kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının, ticari araç alım sözleşmesine aykırı olarak faturalara yansıtılan %10 zam ve döviz kuru farkından kaynaklandığını iddia ettiği zararlarının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatı ödenmesini talep ettiği bir davayı konu almaktadır; davalı ise savunmasında, fiyat artışlarının küresel ekonomik koşullar nedeniyle kaçınılmaz olduğunu, bu durumun proforma faturalarla davacıya bildirildiğini ve davacının ödeme yaparak araçları teslim almasıyla zımnen kabul ettiğini belirterek, itirazının haklı olduğunu ve davanın reddini istemektedir.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/474 Esas - 2025/475

T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/474 Esas
KARAR NO : 2025/475
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/07/2024
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ile davalı arasındaki 29/03/2022 tarihli araç alım sözleşmesine dayanan 22.05.2023 tarihli MTR2023000005683 numaralı 3.359.813,85-TL bedelli, 11.05.2023 tarihli MTR2023000005278 numaralı 3.331.265,63-TL bedelli faturaların, sözleşmeye aykırı olarak uygulanan %10 zam ve İş Bankası döviz kuru esas alınması nedeniyle artan tutara ilişkin kısımları için ve 27.04.2023 tarihli MTR2023000004584 numaralı 3.137.549,80-TL bedelli faturada ve 27.04.2023 tarihli MTR2023000004585 numaralı 3.137.549,80-TL bedelli faturada sözleşmeye aykırı olarak uygulanan %10 zam nedeniyle artan tutara ilişkin kısımlar için müvekkilinin uğradığı zararının tazmini amacıyla başlatılan takibin davalının itirazı sonucu durduğunu, borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve takibin devamını davalının yapmış olduğu haksız itiraz sebebiyle asıl alacağın %60'ından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini istemiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, Satın alma süreci şeffaftır: Davacı, 29.03.2022 tarihli sipariş teyidini imzalamış, fiyatlar ve teslim süresi önceden bildirildiğini, proforma faturalar önceden sunulmuştur: %10 zamlı fiyatlar ve İş Bankası kuru üzerinden ödeme şartları davacıya bildirildiğinden kabul edildiğini, piyasa koşulları gerekçe gösterilmiştir: Küresel ekonomik kriz, hammadde sıkıntısı, çip krizi ve döviz dalgalanmaları nedeniyle fiyat artışı kaçınılmaz hale geldiğini, davacı rızasıyla ödeme yapmıştır: Proforma fatura ile satış fiyatı önceden bildirilmiş, itirazsız şekilde ödeme yapılmış ve araçlar teslim alındığını, geri alma teklif edildiğini 31.05.2023 tarihli ihtarnameyle araçların iadesi ve bedelin faiziyle iadesi teklif edilmiş ancak davacı bu hakkını kullanmadığını, taraflar arasında zımni sözleşme değişikliği yapıldığını, proforma fatura ve ödeme davranışları, taraflar arasında sözleşme şartlarının değiştiğini gösterdiğini, davacı basiretli tacir sorumluluğuna sahip olduğunu, yüksek bedelli bir işlemde sözlü anlaşma dışında hareket etmesi mümkün olmadığını, davacının iddialarının haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu, icra inkar tazminatı talebinin reddini, davanın tamamının reddi ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılması istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ... 5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/16787 esas sayılı takip dosyası, ... 63. Noterliği 29/05/2023 tarih ve 18699 yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 38. Noterliği 31/05/2023 tarih ve 11572 yevmiye numaralı ihtarnamesi, taraflara ait BA-BS formları, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı alacaklının fatura alacağının tahsili amacı ile başlattığı ... 5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/16787 esas sayılı ilamsız icra takibine davalı borçlunun yaptığı itirazın iptali ve tazminata hükmedilmesi istemine ilişkindir.
İİK'nun ilamsız icra takibinin düzenlendiği 62/1. maddesinde "İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.", 66/1. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder. Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur." 67. maddesinde "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.
İcra dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklının 1.564.730,90 TL toplam alacağın tahsili amacı ile ... 5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/16787 esas sayılı dosyası ile davalı borçlu aleyhine ilamsız icra takibine başladığı, örnek 7 ödeme emrinin borçluya 12/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin İİK'nun 62/1. maddesinde düzenlenen yedi günlük süresi içerisinde 12/06/2025 tarihinde icra dairesine başvurarak icra takibine itiraz ettiği, İİK'nun 66/1. maddesi gereğince itiraz üzerine icra takibinin durduğu, davacı alacaklının İİK'nun 67/1. maddesinde gösterilen bir senelik süre içerisinde 09/07/2024 tarihinde davalı borçlunun itirazının iptali için bu davayı açtığı görülmektedir.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 02/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu gibi ödemelerin de kayıtlı olduğu, dava dosyasına davacı tarafından faturalara itiraz ettiğine ilişkin herhangi bir belgenin sunulmadığı ve faturaların kesinleştiği anlaşıldığını, tüm bu nedenlerle, davacı tarafından fazla alacağın tahsili iddiasına dayanarak davalı aleyhine girişilen ... 12. İcra Müdürlüğünün (... 5 Genel İcra) 2023/16787 takip sayılı icra dosyasında davalının borca itirazının haklı olduğu belirtilmiştir.
Davaya konu olayda; davacı tarafından imzalanan 29.03.2022 tarihli sipariş teyid formu ile 4 adet TGX 18.510 4x2 BL SA GM çekici kamyonların davalıya sipariş edildiği, sipariş tayid formunda 4 adet çekicinin her birinin % 4 ÖTV ve % 18 KDV dahil edilerek 133.000 € ve toplam 532.000€ bedelli olduğu, çekicilerin teslim tarihinin Mart 2023 olduğunun belirtildiği görülmüştür. Sipariş Teyit Formunun 2. Maddesinde: " TL ödemelerde, ödeme günündeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kurunun" esas alınacağı, Sipariş Teyit Formunun 3. maddesinde: "Araç bedelinin tamamı ... Kamyon ve Otobüs Ticaret A.Ş. ... İşyerine ödenmesini takiben faturalama işleminin yapılacağı" sipariş formunun 5. Maddesinde "Sipariş konusu aracın teslim tarihine kadar T.C Hükümeti tarafından vergilerin yeniden düzenlenmesi, yeni vergi ihdas edilmesi ve vergi oranlarında değişiklik yapılması halinde meydana gelecek olan fiyat farkları satış fiyatın aynen yansıtılacağı.... belirtilmiştir. Davaya konu 4 adet çekici kamyonun davacıya tesliminden önce davalı tarafından davacıya satışa konu; araçlar için 24.04.2023 tarihli toplam 146.300 € tutarlı proforma faturaların tanzim edildiği davacının sunduğu belgelerden görülmüştür. Davalı tarafından sunulan Proforma faturalara göre ise; 2 adet çekici kamyon için 27.04.2023 tarih 270420231200/EK refaranslı nolu proforma ( teklif) fatura ile 6.275.099,60 TL; bir adet çekici kamyon için 11.05.2023 tarih 110520231200/EK referans nolu proforma (teklif) fatura ile 3.331.265,63TL; bir adet çekici-kamyon için 22.05.2023 tarih 220520231730/EK referans nolu proforma (teklif) fatura ile 3.359.813,85TL lık proforma teklif faturalarının davacıya gönderildiği tarafların kabulündedir. Davacı tarafın bu proforma faturalara göre davalıya ödeme yaptığı, yapılan ödeme sonucu çekici kamyonların davacıya teslim edildiği, yapılan ödeme sonrasında da davacı tarafa araç satışına ilişkin olarak 27.04.2023 tarih MTR 2023000004584 fatura nolu 3.137.549,80TL; 27.04.2023 tarih MTR 2023000004585 fatura nolu 3.137.549,80TL; 11.05.2023 tarih ve MTR 2023000005273 nolu 3.331.265,63TL lık ve 22.05.2023 tarih ve MTR 2023000005683 nolu 3.359.813,85 TL bedelli faturaların tanzim edildiği belirgindir. Bu faturalara karşı davacının herhangi bir itirazına dosyada rastlanılmamıştır. Gelir İdaresi Başkanlığı Başkent Vergi Dairesi Müdürlüğünden getirtilen Ba- Bs formlarına göre; 2023 yılında Bs görüntüleme ekranında 7nci sayfada 8nci sırada ... Otobüs Ticaret Anonim Şirketi 6110316391 vergi no ile 4 adet belgede 931.020,87 TL( KDV hariç), Ba görüntüleme ekranında 2023 yılı için 4ncü sayfada son sırada ... Otobüs Ticaret Anonim Şirketi 6110316391 vergi no ile 7 adet belgede 7.920.530,07 TL( KDV hariç) yer aldığı görülmüştür. Bu bağlamda söz konusu faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu gibi ödemelerin de kayıtlı olduğu, dava dosyasına davacı tarafından faturalara itiraz ettiğine ilişkin herhangi bir belgenin sunulmadığı ve faturaların kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle davalının takibe itirazında haklı olduğuna kanaat getirildiğinden sübut bulmayan davanın reddine, davacının eldeki delil ve belgeler uyarınca haksız ve kötü niyetli takip başlattığı anlaşıldığından davalı lehine tazminata hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Asıl alacağın %20si oranında hesaplanan 312.854,04 TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.564.730,90 TL üzerinden takdir edilen 231.062,33 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır