Yargıtay 12. Ceza Dairesi, sahte belge düzenleme suçundan uyarlama yargılamasında tekerrür hükümlerinin eksik uygulanmasına yönelik kanun yararına bozma istemini değerlendiriyor.
Özet: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, vergi usul kanununa muhalefet suçundan verilen ve kanun değişikliği nedeniyle uyarlama yargılamasına tabi tutulan mahkûmiyet kararında, sanık hakkında önceki kesinleşmiş hükümde uygulanan mükerrirlere özgü infaz rejiminin uyarlama sonucu verilen kararda tatbik edilmemesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle, bu uyarlama kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin merci kararının kanun yararına bozulmasını talep etmektedir.
12. Ceza Dairesi         2025/2337 E.  ,  2026/4065 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2024/650 Değişik iş
SUÇLAR : Sahte belge düzenleme defter, kayıt ve belgeleri gizleme
İNCELEME KONUSU
KARAR : İtirazın reddi kararı
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
İzmir 12. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.12.2023 tarihli ve 2018/1097 Esas, 2020/261 Karar sayılı ek kararına yönelik itirazın reddine ilişkin merci İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.06.2024 tarihli ve 2024/650 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 14.06.2024’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 13.06.2025 tarihli ve ...-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.07.2025 tarihli ve KYB-2025/76751 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.07.2025 tarihli ve KYB-2025/76751 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalafet suçundan sanık ...'in, anılan Kanun'un 359/b-1 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 43/1 ve 62/1.(2 kez) maddeleri uyarınca 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/a-2 maddesi gereğince 15 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına, cezasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 58. maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin dair İzmir 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/06/2020 tarihli ve 2018/1097 esas, 2020/261 sayılı kararının, istinaf edilmeden kesinleşmesini müteakip, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 15/04/2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 4, 5 ve 6. maddeleri ile 213 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik nedeniyle yapılan uyarlama yapılması talebinin kabulü ile duruşma açılarak yapılan uyarlama yargılaması sonunda sanığın 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b-1 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43/1 ve 62/1.(2 kez) maddeleri gereğince 3 yıl 9 ay hapis cezası, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/a-2 maddesi 7 ay 15 gün hapis cezası ile mahkûmiyetine ilişkin İzmir 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 01/12/2023 tarihli ve 2018/1097 esas, 2020/261 sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair mercii İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/06/2024 tarihli ve 2024/650 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14/10/2021 tarihli ve 2017/17-940 esas, 2021/472 sayılı kararında yer alan, "...Uyarlama yargılaması, ister 5252 sayılı Kanun'un 9. maddesine, isterse 5275 sayılı Kanun'un 98. maddesine göre yapılsın, yargılama sonucunda verilen karar esas itibarıyla infazı ilgilendiren ve etkileyen bir karar niteliğindedir... Uyarlama yargılaması, hakkında kesinleşmiş ve infaz yeteneği bulunan bir hüküm verilmiş kişiler için söz konusudur. Bu nedenle uyarlama yargılamasında kazanılmış hak sadece kesinleşen ceza miktarıyla sınırlı olup hükümlüler hakkında aleyhe sonucu değiştirmeme ya da uygulamadaki adıyla kazanılmış hak ilkesinin uygulanması yasal düzenlemeler karşısında mümkün görünmemektedir..." şeklindeki hüküm nazar alındığında,
Benzer bir olayla ilgili Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 25/06/2019 tarihli ve 2019/18 32... /3352 karar sayılı ilamında yer alan, "İnfaza esas alınacak olan uyarlama kararı ile uyarlamaya konu kesinleşmiş hüküm tüm sonuçları ile ortadan kalkacağından, uyarlama sonucu verilen kararda vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin de karara bağlanması gerektiğinin düşünülmemesi," şeklindeki açıklama dikkate alındığında, uyarlama kararı ile birlikte önceki hükmün geçerliliğini kaybedeceği nazara alınarak, uyarlama kararında ilk kararda verilen cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği, İzmir 15.Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/124 esas sayılı hükmünün tekerrüre esas olduğu, bu hali ile tekerrür hükmünün uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı cihetle uyarlama yargılaması sonucu verilen hükümde tekerrür hükümlerinin uygulanmamasında isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
İncelenen dosya içeriğine göre; hükümlü hakkında, İzmir 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 18.06.2020 tarihli ve 2018/1097 Esas, 2020/261 Karar sayılı kararı ile 20 16... takvim yıllarında sahte belge düzenleme suçundan 213 sayılı Kanun'un 359/b maddesi, 5237 sayılı Kanun'un 43/1, 62... . maddeleri uyarınca iki kez 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan 213 sayılı Kanun'un 359/a-2, 5237 sayılı Kanun'un 62... . maddeleri uyarınca 15 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine kararın istinaf edilmeksizin 08.09.2020 tarihinde kesinleştiği, 15.04.2022 tarihli ve 31810 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Daire Kanun'un (7394 sayılı Kanun) 4, 5 ve 6. maddeleri ile 213 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikler nedeniyle uyarlama yapılması talebinde bulunması üzerine, Mahkemece duruşma açılarak yapılan uyarlama yargılamasında, " .. Mahkememizin 18/06/2020 tarihli, 2018/1097 Esas, 2020/261 Karar sayılı ilamının İPTALİNE, sanığın 20 16... takvim yıllarında sahte belge düzenleme suçundan 4 yıl 2 ay hapis cezası ile, defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan 7 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına" ilişkin İzmir 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.12.2023 tarihli ve 2022/507 esas, 2023/892 sayılı kararına yönelik mercii İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.06.2024 tarihli ve 2024/650 sayılı değişik iş kararı ile itirazın reddine karar verilmiş ise de; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2021 tarihli ve 2017/17-940 esas, 2021/472 karar sayılı kararında da ".. uyarlama yargılaması, hakkında kesinleşmiş ve infaz yeteneği bulunan bir hüküm verilmiş kişiler için söz konusudur. Bu nedenle uyarlama yargılamasında kazanılmış hak sadece kesinleşen ceza miktarıyla sınırlı olup hükümlüler hakkında aleyhe sonucu değiştirmeme ya da uygulamadaki adıyla kazanılmış hak ilkesinin uygulanması yasal düzenlemeler karşısında mümkün görünmemektedir. " şeklinde belirtildiği üzere infaza ilişkin hususların kazanılmış teşkil etmeyeceği ve asıl hükümde tekerrür hükümlerinin uygulandığı gözetilerek, itirazın kabulüne verilmesi yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
II. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.06.2024 tarihli ve 2024/650 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
21.04.2026 tarihinde karar verildi.