Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde, ehliyetsiz sürücünün karıştığı ölümlü trafik kazasında vefat eden avukatın yakınlarının sigorta şirketlerinden destekten yoksun kalma tazminat talebi.
Özet: Bu hukuki evrak, 01/07/2024 tarihinde ehliyetsiz bir sürücünün üç römorklu ışıksız traktörünün karıştığı, avukat Ayhan ...ın vefatıyla sonuçlanan çift taraflı kusurlu trafik kazasında desteklerini kaybeden anne ve babanın, kazanın taraflarını sigortalayan iki sigorta şirketinden, başlangıçta 200.000 TL, ıslahla ise toplam 2.845.548,64 TL maddi tazminatın yasal faiziyle tahsilini talep ettiği ve davalılardan birinin zamanaşımı, kusur ve poliçe limiti gibi gerekçelerle davanın reddini istediği bir destekten yoksun kalma tazminatı davasını ele almaktadır.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/648 Esas - 2025/469

T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2024/648 Esas
KARAR NO : 2025/469
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/09/2024
KARAR TARİHİ : 03/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 01/07/2024 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile ... sevk ve idaresindeki ...plakalı traktörün römorkuna çarpması sonucu çift taraflı, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın sonucunda ...plakalı araçta yolcu konumunda bulunan müvekkilleri ...ve Pamuk ...'ın oğulları Ayhan ...'ın vefat ettiğini, yakınlarının ölümü nedeniyle müvekkillerinin maddi açıdan mağdur olduğunu, söz konusu kazanın oluşumuna ilişkin trafik kazası tespit tutanağına göre ...plakalı traktör sürücüsü ...'in KTK 30/1-A ve ...plakalı araç sürücüsünün 52/1-C maddelerini ihlal ettiğini, meydana gelen kazanın gece vakti, aydınlatmanın olmadığı, tek gidiş tek gelişli yolda meydana geldiğini, ...'in ehliyetsiz bir şekilde kullandığı traktörün arkasında 3 tane römorkun takılı olduğu ve römorklarda hiçbir uyarıcı ışık olmadan trafiğe çıktığını, ...plakalı traktörün kaza tarihi itibariyle sigortacısının ...Sigorta A.Ş. olduğunu ve kişi başına ölüm halinde 1.800.000,00 teminat sağlandığını, ...plakalı aracın kaza tarihi itibariyle sigortacısının ... Sigorta A.Ş. olduğunu ve kişi başına ölüm halinde 1.800.000,00 teminat sağlandığını, tazminat hesabı yapılırken müteveffa Ayhan ...'ın kaza tarihinde avukat olduğu, yaşı, geliri ve tüm diğer faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, davalılar ...Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş'ye 24/07/2024 tarihinde başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketleri tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşılamadığını belirterek tüm bu sebepler ile fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 200.000,00 TL maddi tazminat bedelinin 06/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Hak düşürücü süre ile zamanaşımı süresinin geçirildiğini, müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, kazanın ve zararın oluşumunda müvekkili şirket tarafından sigortalanmış araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, davacının müterafik kusuru söz konusu olmakla hatır taşımasının şartlarının oluştuğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe ve limitleri ile sınırlı olduğunu, davacıların müteveffanın desteğini ispat etmeleri gerektiğini, davacılara sosyal güvenlik kurumu tarafından kaza nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı veya gelir bağlanıp bağlanmadığının tespitinin gerektiğini, davacıların kaza tarihinden itibaren işlemiş avans faiz taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, davacının iddia ettiği üzere zararları meydana gelmiş ise öncelikle iş bu zararın tazmin edilmesi için hakkaniyete uygun şekilde hesaplama yapılması gerektiğini, davanın sigortalı ...'e ihbar edilmesini, tüm bu sebepler ile haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş.'ye dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
... Barosu Başkanlığına, ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne, Akşehir Cumhuriyet Başsavcılığına, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne, Akşehir İlçe Emniyet Müdürlüğüne, ...Sigorta A.Ş.'ye, ... Sigorta A.Ş.'ye, Akşehir İlçe Jandarma Komutanlığına, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesine, Akşehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesine, .... ..... ..... den 08/02/2025 tarihinde bilirkişi heyeti raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce bilirkişiler.... ..... ..... an 12/05/2025 tarihinde bilirkişi heyeti raporu aldırılmıştır.
Davacılar vekilinin harçlandırarak mahkememize sunduğu 16/02/2025 tarihli ıslah dilekçesinde: Müteveffanın annesi ...için 100.000,00 TL talep edilen tazminat taleplerini 1.784.557,82 TL'ye, babası ...için 100.000,00 TL talep edilen tazminat taleplerini 1.060.990,82 TL'ye arttırarak toplamda 2.845.548,64 TL'nin davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davacıların ıslah dilekçesi davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Dava, davacıların desteğinin trafik kazasında vefat ettiğinden davalılara karşı açılan destekten yoksun kalma tazminat isteminden ibarettir.
Ceza dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, mirasçılık belgesi, kurum ve müzekkere yazı cevapları, sigorta poliçeleri, sosyal ve mali durum araştırma tutanağı, adli tıp kurum raporu, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
...plaka sayılı Traktörün ZMMS poliçesinin incelenmesinde; kazaya karışan ...plakalı aracın davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen poliçe kaza tarihini de kapsar şekilde 28/08/2023-28/08/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedelinin 1.800.000,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
...plaka sayılı aracın ZMMS poliçesinin incelenmesinde; kazaya karışan ...plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen poliçe kaza tarihini de kapsar şekilde 19/01/2024-19/01/2025 tarihleri arasında sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedelinin 1.800.000,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1).
Mahkememizce bilirkişiler İhsan Memiş ve Tevfik Dinç'den 08/02/2025 tarihinde alınan bilirkişi heyeti raporuna göre;
Kusur yönünden;01.07.2024 tarihinde gece saat 21.28 de...karayolunda meydana gelen trafik kazasında ...plakalı traktör sürücüsü ... 2918 Sayılı Kanunun 36/3-a maddesine aykırı olarak sürücü belgesiz araç kullanmaktan, ayrıca kanunun 30/1-a maddesi gereğince traktörün arkasına yeterli teknik şartları yerine getirmeyip gece vakti uzaktan yeterli görünümü sağlamadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 42 ve 60.maddelerine uymadığından birinci derecede ve yüzde 75 oranında asli kusurlu olduğu, aynı kazada ...plakalı araç sürücüsü .... ..... ..... da 2918 Sayılı Kanunun 52/1-C fıkrasına aykırı olarak bilhassa gece vakti yeterli aydınlatması olmayan karayollarında aracının hızını buna göre ayarlamayıp aynı istikamete giden traktörün römorkünün arkasına çarpmasına meydan verdiğinden ikinci derecede yüzde 25 oranında tali sorumlu olduğu,
Tazminat yönünden; 1-01.07.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu 02.07.2024 tarihinde vefat eden ve kusursuz olduğu tespit edilen Ayhan ...’ın desteğinden yoksun kalan hak sahipleri için ayrı ayrı tazminat hesabı yapılmış olup, davacı anne ...için 2.335.375,87 TL, davacı baba ...için 1.388.474,12 TL, dava dışı oğlu .... ..... ..... ... için 987.318,82 TL olmak üzere toplam olarak 4.711.168,81 TL belirlendiği,
2-Kazaya karışan ...plakalı traktör davalılardan ...Sigorta A.Ş’ye 28.08.2023- 28.08.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 88055708/0 no’lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile, ...plakalı otomobil ise davalılardan ... Sigorta A.Ş’ye 19.01.2024- 19.01.2025 tarihleri arasında 140120501 no’lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, poliçelerin ayrı ayrı kaza tarihi itibariyle ölüm halinde kişi başına azami 1.800.000,00 TL teminat sağladığı,
3-Müteveffanın desteğinden yoksun kalan davacıların, davalılar ...Sigorta A.Ş ile ... Sigorta A.Ş’den ayrı ayrı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminat limiti dahilinde talep edebileceği miktar anne ...için 892.278,91 TL, baba ...için 530.495,41 TL ile sınırlı olduğu,
4-Davacılar tarafından poliçe teminatının ödenmesi konusunda davalılar ...Sigorta A.Ş ile ... Sigorta A.Ş’ye 24.07.2024 tarihinde başvuruda bulunulmuş, hasar dosyası açılmış olup ödeme yapılmadığı, Mahkemece gerekli belgelerle usule uygun başvuruda bulunulduğunun tespiti halinde, Karayolları Trafik Kanunun 99. maddesi uyarınca başvuruyu takip eden 8 iş günü sonunda davalının temerrüde düşürüldüğü kabul edilerek, hükmedilecek tazminata 06.08.2024 tarihi itibariyle yasal faiz takdir edilmesinin uygun olacağı rapor edilmiştir.
Mahkememizce alınan kusur bilirkişi raporu ile Akşehir CBS'nin 2024/2816 Sor. numaralı dosyasında alınan Adli Tıp Kurumunun 10/02/2025 tarihli kusur raporu arasında çelişki bulunduğundan bu çelişkinin giderilmesi amacıyla mahkememizce bilirkişiler Ömer Turan, Tahsin Yaman ve Sultan Küçükkılavuz'dan 12/05/2025 tarihinde alınan bilirkişi heyeti raporuna göre;
1-...plakalı römorklu traktör sürücüsü ...’ın meydana gelen olayda %75 ( yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu,
2-...plakalı araç sürücüsü ...’un olayda %25( yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,
3-Müteveffa yolcu Ayhan ...’ın gördüğü bedeni zarardan dolayı müterafik kusurunun olmadığı,
Deliller değerlendirilmiştir.
Somut olayda; davalı sigorta şirketleri tarafından zorunlu trafik sigortası ile sigortalanan dava dışı ...'un sevk ve idaresindeki ...plakalı sayılı araç ile dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı traktörün karıştığı trafik kazası sebebiyle davacıların oğlu olan yolcu durumundaki Ayhan ...'ın vefatı sebebiyle eldeki tazminat davasının açıldığı, yukarıda detayları belirtilen ve mahkememizce hükme esas alınan, çelişkileri giderir şekilde düzenlenen 12.05.2025 tarihli heyet bilirkişi raporuna göre ...plaka sayılı araç sürücüsünün iki adet reflektif levhası bulundurmadığı ve aracının arka lambalarının olmadığı anlaşılmakla yüzde 75 oranında; ...plaka sayılı araç sürücüsünün ise hızını yolun şartlarına göre ayarlamadığı ve dikkatli, tedbirli davranmadığından yüzde 25 oranında kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği, savcılık soruşturmasındaki ...'un beyanlarından avukatlık mesleği gereği aracın arka koltuğunda yolcu olarak hazır bulunduğu anlaşılan müteveffa hakkında taşır taşımasına bağlı olarak ve Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 150/2-b uyarınca emniyet kemeri takma zorunluluğu bulunmadığından buna bağlı olarak tespit edilecek tazminattan indirim yapılmasının mümkün olmadığı, buna yönelik davalı vekilinin itirazlarının yerinde görülmediği, belirlenen bu kusur oranları gözetilerek davalı sigorta şirketlerinin poliçe limitleri dahilinde meydana gelen maddi tazminat talebinden ayrı ayrı sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Müteveffanın kaza ve ölüm tarihinde ... Barosuna bağlı olarak avukatlık mesleğini yürüttüğü, bilgi ve emeğiyle geçimini sağlayan ve bir başkasına bağlı olarak çalışmadığı anlaşılan müteveffanın asgari ücret üzerinde gelirinin bulunduğu kabul edilerek (bkz. Yargıtay 4. HD. 'nin 2022/11743 E., 2022/14618 K. Sayılı ilamı) ve dosyada müteveffanın gelirine ilişkin davacı tarafça başkaca bir bilgi-belge sunulmadığından bilirkişi tarafından ... Barosu tarafından yayımlanan 2024 yılı ücret tarifesinde ücret karşılığı çalışan bir avukatın elde edebileceği ücret üzerinden hesaplama yapılması yerinde görülerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin davanın .... ..... .... esas sayılı dava dosyası ile iş bu dosyanın birleştirilmesi talebi HMK md. 166 uyarınca yerinde görülmediğinden davaya devam olunmuştur.
Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, kaza tutanağı, bilirkişi raporu, sigorta poliçesi ve tüm dosya içeriğine göre; davalı sigorta şirketlerine ZMMS sigortası ile sigortalı araçların karıştığı trafik kazası sonucu davacıların oğlunun vefat ettiği, desteğin davacılara ve dava dışı oğluna muhtemel destek süresi ve desteğin asgari ücret üzerinde alabileceği muhtemel geliri, kusur durumu, SGK yazı cevabı ile TRH-2010 yaşam tablosu dikkate alınarak Yargıtay içtihatlarına uygun ve denetime elverişli olarak güncel değerler üzerinden aldırılan aktüer bilirkişi raporuna göre davacı ...yönünden hesaplanan 1.784.557,82 TL'nin 892.278,91 TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den; 892.278,91 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den, davacı ...yönünden ise hesaplanan 1.060.990,82 TL'nin 530.495,41 TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den; 530.495,41 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsilinin gerektiği yönünde hesaplama yapıldığı, davacılar vekilinin bu hesaplamaya göre dava değerini arttırdığı, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalıların sigorta teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla garameten hesaplanan tutarlardan talep gibi ayrı ayrı sorumlu olduğu, dava öncesi davalı sigorta şirketlerine yapılan başvuru uyarınca davalıların 06/08/2024 tarihinde temerrüde düşmüş sayılacağı, sigortalı araçların kullanım amacı ve cinsi nedeniyle tespit olunan tutarlara temerrüt tarihi itibarıyla yasal faizi işletileceği anlaşılmış olup, aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın kabulü ile,
1-1.784.557,82 TL'nin 892.278,91 TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den; 892.278,91 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den 06/08/2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte (davalıların sigorta teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) davalılardan tahsili ile davacı Pamuk ...'a ödenmesine,
2-1.060.990,82 TL'nin 530.495,41 TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den; 530.495,41 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den 06/08/2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte (davalıların sigorta teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) davalılardan tahsili ile davacı Murat ...'a ödenmesine,
3-Kabul edilen 2.845.548,64 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 194.379,43 TL karar ve ilam harcından 683,10 TL peşin harç, 9.036,00 TL ıslah harcı toplamı olan 9.719,10 TL harcın düşümü ile eksik kalan 184.660,33 TL harcın, kabul oranlarına göre 92.330,16 TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den, 92.330,16 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 683,10 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 9.036,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.207,50 TL harcın, kabul oranlarına göre 5.103,75 TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den, 5.103,75 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 291,00 TL tebligat gideri ve 20.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 20.291,00 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 10.145,50 TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den, 10.145,50 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 1.900,00 TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den, 1.900,00 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
8-a)Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 892.278,91 TL üzerinden takdir edilen 136.919,05 TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
b)Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 892.278,91 TL üzerinden takdir edilen 136.919,05 TL vekalet ücretinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
9-a)Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 530.495,41 TL üzerinden takdir edilen 83.574,31 TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
b)Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 530.495,41 TL üzerinden takdir edilen 83.574,31 TL vekalet ücretinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.08/07/2025