Aile üyesi şirket müdürünün hizmet akdi ve sigortalılık koşulları oluşmadığından, denetmen raporuna dayalı prim tahakkuku ve teşvik iptali işlemlerinin iptali.
Özet: Kurum denetmenlerince bir şirkette fiilen müdür olarak çalıştığı tespit edilen emekli bir kişinin, şirketin ortakları eşi ve oğlu olduğu, ücret almadığı ve sadece tecrübelerini aktardığı gerekçeleriyle, kurum ile şirket arasında bağımlılık ve ücret koşulları oluşmadığından hizmet sözleşmesi bulunmadığına ve 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmadığına karar verilerek, ilgili denetmen raporunun, prim tahakkuklarının ve teşvik iptali işlemlerinin iptali yönündeki ilk derece mahkemesi kararının davalı kurum vekilinin temyizi üzerine incelenmekte olduğu anlaşılmıştır.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2237 E., 2022/360 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 9. İş MahkemesiSAYISI : 2018/249 E., 2019/293 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Denetmenince 31.01.20 17... /... sayılı rapor ile davacı şirkette şirket müdürü olarak fiilen çalıştığı tespit edilen ... için işe giriş bildirgesinin, aylık prim bildirgesinin, dört aylık dönem bordrosunun ve aylık prim hizmet belgelerinin Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiği ve ayrıca yersiz olarak teşvikten yararlanıldığının tespit edildiği, buna istinaden tahakkuk edecek borcun en kısa sürede ödenmesinin talep edildiği, ...'nun şirkette şirket ortağı değil müdür olduğu iddiasıyla anılan Kurum raporunun iptaline ve teşvikten yararlanmamasına dair Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum denetmenlerince davacı işyerinde yapılan incelemede, şirket müdürü olarak fiilen çalıştığı tespit edilen ... için işe giriş bildirgesinin, aylık prim bildirgesinin, dört aylık dönem bordrosunun ve aylık prim hizmet belgelerinin Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiği ve ayrıca yersiz olarak teşvikten yararlanıldığının tespit edildiği, buna istinaden tahakkuk edecek borcun en kısa sürede ödenmesinin talep edildiği, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun dava açtığı, davacının iddiasını yazılı deliller ile ispat etmesi gerektiği, Kurumun yaptığı işlemlerin hukuka uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.2.Davalı ... aşamalarda özetle; davacı şirketin kendisinin bir dönem ortaklığını yürüttüğü ve şirket müdürlüğünü yürüttüğü şirket olduğu, emekliye ayrıldıktan sonra geçmişten gelen tecrübesinin şirketin aile şirketi olması nedeniyle faydalanmaları için yardımcı olduğu, davacı şirkette hizmet akdine dayalı bir çalışmasının emekliye ayrıldıktan sonra olmadığı, yaklaşık 13 yıldır Lenfoma, akabinde Kolon ve daha sonrasında da deri kanserleri nedeniyle uzunca bir süredir yoğun tedavi gördüğü, bu nedenlerle de davacı şirkette hizmet akdine dair devamlı çalışmasının söz konusu olmadığı, davacı şirkette ücret almadığı, yaklaşık 40 yıl boyunca ambalaj işi içerisinde aslında kendisinin ziraat yüksek mühendisi olduğu, ambalaj işinin nasıl yapıldığını pazarın nasıl olduğunu, malların nereden alındığını, piyasanın nasıl olduğuna ilişkin tecrübesini aile şirketinde paylaştığı, diğer şirket ortaklarının kendisine talimat vermeleri ücret vermeleri söz konusu olmadığı, fikirlerini sordukları ve kendisinin de bilgisini tecrübesini sunduğu, işe alımlarda kendisine sordukları, şirketin çalışanlarına ücret ödemeleri yapmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARIİlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; dinlenen tanık beyanları, davalı ...'nun hizmet döküm cetveli, ... Kurumu denetmeni raporu, davacı şirketin 17.12.2003, 18.12.2003, 04.02.2014, 16.06.2015, 17.06.2015 tarihli karar metinleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davalı ...'nun 01.02.1995 tarihinde aylık almaya başladıktan sonra davacı şirkette çalışmalarının, davacı şirketin ortaklarının eşi ve oğlu olması, davalının çalışmaları için ücret belirlenmemesi, davalının geçmiş çalışmalarını, tecrübesini, eşi ve oğlunun ortağı olduğu şirkette kullanması hususları gözetildiğinde, davalı ile davacı şirket arasında, davalının şirket ortağı olmayan şirket müdürü sıfatıyla görevinde bağımlılık ve ücret koşulları oluşmadığından hizmet sözleşmesi bulunmadığı ve bu nedenlerle davacı ile davalı ... arasında 506 sayılı Kanun kapsamında ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında sigortalılık şartları oluşmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, 31.01.2017 tarih ve 20 17... sayılı Denetmen Raporunda dahili davalı ...'nun davacı şirkette 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında sigortalılığının tespitine ilişkin kısmının iptaline, davalı Kurum tarafından dahili davalı ... için davacı şirket aleyhine 2003/ 12... /8. aylarına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin istenilmesine dair işlemin iptaline, Kurumun dahili davalı ...'nun 4/1-a maddesi kapsamındaki çalışmasının kabulü nedeniyle 2008/11, 2017/8. aylarına iliştin prim ve gecikme zammının tahakkuk işleminin iptaline, davalı Kurumun dahili davalı ...'nun 4/1-a maddesi kapsamında çalışmalarının tespitine istinaden davacı şirketin 2016/1- 12... /1-8. aylarında teşvikten yararlandırma işleminin iptali işleminin iptaline karar verilmiştir.IV.İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZA.Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; ... isimli şahsın şirket ortağı olmamasına rağmen imza sirküleri ve Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre 20 yıl süreyle şirketi münferiden temsil ve ilzam etmek üzere müdür seçildiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca limited şirket yönetiminin tamamen üçüncü kişilere bırakılamayacağı ilkesi gözetildiğinde, geniş yetkilerle donatılan bu şahsın şirketle arasındaki ilişkinin "danışmanlık" olarak nitelendirilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, tanık beyanlarının da işe alım süreçlerinde ilgili şahsın belirleyici olduğunu teyit ederek fiili çalışmayı desteklediği, yaşlılık aylığı alan bu şahsın müdürlük sıfatıyla yürüttüğü faaliyetlerin 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık ilişkisi doğurduğu, eksik inceleme ile karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, davalı gerçek kişi hakkında yapılan işlemlerin ve prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işlemlerinin iptaline ilişkindir.1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,31.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.