T.C. 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklı güneş enerji santrali kurulumundaki eksiklik ve alacak tahsili ihtilafına dair itirazın iptali davası kararı.
Özet: Eser sözleşmesinden kaynaklanan bu itirazın iptali davasında, yüklenici firma güneş enerji santrali kurulum işi karşılığında muaccel hale gelen 596.808,04 USD tutarındaki alacağının ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını talep ederken, işveren firma ise geçici kabul sonrası düzenlenmiş bağımsız bir denetim raporuna dayanarak işin eksik, kusurlu ve performans düşüklüğü ile tamamlandığını, bu nedenle ödeme yapmama ve düzeltme masraflarını mahsup etme hakkına sahip olduğunu savunarak, itirazın haklılığını ileri sürmektedir.
T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/434 Esas - 2025/506
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.C.ANKARAON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO : 2025/434 KARAR NO : 2025/506DAVA : İtirazın İptali ( Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 29/03/2018KARAR TARİHİ : 11/07/2025G. KARAR YAZIM TARİHİ : 22/07/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali ( Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirketler arasında ... .... ... .... ... .... .... yevmiye numaralı ihtarnamesini göndererek, eksik ve kusurlu imalatların olduğunu iddia edildiğini, ancak bu iddianın ve raporun kabulünün mümkün olmadığını, işin geçici kabulünün 07/09/2017 tarihinde yapıldığını ve taraflarca imza edildiğini, sözlemenin 8. maddesinde iş denetiminin kimler tarafından yapılacağının hüküm altına alındığını, bu şekilde denetimin yapılarak geçici kabulün yapıldığını ve tutanağında taraflarca imza edildiğini, bu nedenle ... denetim raporunu kabul etmediklerini, raporun geçerliliğinin bulunmadığını, tesisin geçici kabulden itibaren elektrik ürettiği ve ... sisteminde elektriği sattığı halde yapılan iş bedelinin ödenmediğini, müvekkilinin iyi niyetli davranarak 27/01/2018 tarihinde raporda bulunduğu belirtilen eksikliklerin incelenmesi ve var ise giderilmesi amacıyla Osmaniye Şantiyesine gittiği halde, davalı tarafın kötü niyetli davranışlarıyla giden personelin işlem yapmasını engellendiğini, buna dair tutanağın bulunduğunu ayrıca noter ihtarı ile tesisin verimi konusunda bir takım iddiaların ileri sürüldüğünü ancak müvekkilinin verim konusunda herhangi bir garantisinin olmadığını, taahhüdünün olmadığını, bu konuda müvekkili firmanın yetkisinin de bulunmadığını, sözleşme kapsamında yapılan işin kabul edildiğini , muaccel hale gelen, faturası düzenlenen ve davalılar tarafından gönderilen maillerde kabul edilen borcun ödenmediğini bu nedenle ...12. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3110 esas sayılı dosyasında toplam 596.808,04 USD bakiye alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalıların haksız itirazları üzerine takibin durduğunu belirterek; itirazın iptaline, takibin devamına ve davalılar aleyhinde alacağın %20 ' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerle davacı şirket arasında belirtilen şekilde 22/02/2017 tarihli sözleşmenin imzalandığını, Osmaniye Yaveriye'de 1619/E-F-G-H parsellerde ayrı ayrı olmak üzere her biri 996,93 KW olmak üzere toplamda 4 adet Güneş Enerji Santralinin kurulumunun anahtar teslim olmak ve IEC 61215 standartında ve sözleşmede ayrıntılı olarak belirtilen özelliklere uygun olmak kaydıyla ..., TEİAŞ, YEGM ve EPDK'ya geçerli ve gerekli olan tüm yönetmeliklere uygun olarak yapılması amacıyla EPC Sözleşmesi (anahtar teslim inşaat işi yapımı) imzalandığını, davacı şirketin dava dilekçesinde belirttiği " ... Teknik Güvenlik Ve Kalite Denetiminin 19/01/2018 tarihli raporunun hukuki dayanağı yoktur " , şeklindeki beyanlarını kabul etmediklerini , davacı şirketinin müvekkili firmalar ile imzaladığı sözleşmeye aykırı davranarak üstlendiği edimi eksik ve hatalı olarak yerine getirdiğini, bu hususun ... Denetleme ve raporlama kuruluşundan raporla da belirlendiğini ve davacı tarafa gerek telefon ve gerekse mail yolu ile bildirdiğini, müvekkillerinin temsilcisi tarafından davacı tarafa 26/05/2017 ve 03/11/2017 tarihlerinde de aksayan yönlerle ilgili mailler gönderildiğini, davacı tarafından 03/11/2017 tarihinde verilen cevabi mailde "tesislerin bağımsız kurumlara denetiminin yaptırılmasında sakınca olmadığına" dair cevap verildiğini, davalı şirketlerin da bu nedenle ... isimli bağımsız bir kuruluştan saha denetimi istediklerini ve yapılan denetim sonucunda ... tarafından 15/01/2018 tarih ve 18-IS-0008-35-G-001 sayılı rapor ile 35 başlık altında eksiklik ve hatalar tespit edildiğini , bu hususların davacıya mail yoluyla vede ... ..... .... yevmiye numaralı ihtarnameyle bildirildiğini, ... tarafından tespit edilen hatalar ve eksiklilerin yanı sıra, projenin hedefi olan üretim miktarının eksik olduğu ve şirketlerin hedeflediği amaca ulaşamayacağını da anlaşıldığını , bu nedenle hataların ve eksiklerin 2 ay içerisinde düzeltilmesini, yine davacı tarafından teslim edilmesi gereken ama teslim edilmeyen belgeler kapsamında da hataların olması halinde, bu hatalarında düzeltilmesini, davacı tarafından düzeltme yapılmaması durumunda, bu hataların düzeltilmesi mümkün olanların kendileri tarafından düzeltileceği ve bunun bedelinin de davacıya ait alacaktan mahsup edileceğini, ancak düzeltilemeyecek hatalar ile üretim kayıplarının hesabı yapılarak, davacının hesabından mahsup edileceği hususlarının ihtar edildiğini, ihtar edilen hatalı imalatlar ve eksik işler konusunda davacı tarafından her hangi bir giderim işlemi yapılmadığını, aksine ...40. Noterliğinden keşide edilen 26/01/ 2018 Tarih ve 03293 Yevmiye numaralı cevabi ihtarnameyi müvekkillerine göndererek, yaptıkları EPC sözleşmesi ile üstlendikleri hiç bir edimde hata, eksik ve ayıp olmadığını belirterek, kusursuz olduklarını iddia ettiklerini, davacı yüklenicinin sözleşmeye uygun bir iş yapmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde iddia edildiği üzere davaya konu işin 07/09/2017 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı hususunu da inkar etmemekle birlikte yeterli kabul etmediklerini, geçici kabulün işin eksiksiz teslim edildiğinin delili olmadığını, müvekkillerinin geçici kabulünü yaptıkları tesislerin kusursuz bir şekilde, projeye ve sözleşmeye uygun olduğunu kabul etmediklerini, sözleşmenin 8. maddesi ile, davacı şirketinin, kurulum ve bağlantı çalışmalarını ..., TEİAŞ ve EPDK standartlarına göre gerçekleştirmeyi ve denetlenmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkillerinin üretmek istedikleri elektrik enerjisini yapılan hatalı imalatlar nedeniyle istedikleri ve hedefledikleri verimlilikte üretemediğini, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği ve davalı şirketlere verim konusunda garanti verilmediği yönündeki beyanlarının da hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı şirketin , davalı şirketlerle ile EPC sözleşmesi yaptığını, EPC sözleşmesinin bir anahtar teslimi inşaat sözleşmesi olduğunu , anahtar teslimi inşaat sözleşmesinin, belirtildiği gibi, isimsiz karma bir sözleşme niteliğinde olduğunu, çünkü yüklenici bu sözleşme ile yapma işini üstlendiği tesisi a-dan z-ye sözleşme ve projeye uygun yapmak, yaptıktan sonra proje ile ve sözleşmede kararlaştırılan şartlarda çalışıp çalışmadığı konusunda gerekli denemeleri yapmak, eksikleri var ise tespit edip, bu eksikleri gidermek ve iş sahibine işi projede ve sözleşmede iş sahibinin talebi doğrultusunda teslim etmek zorunda olduğunu, davacı tarafından sunulan 27/01/2018 tarihli tutanağı ve içeriğini de kabul etmediklerini, eksiklikleri davacı şirkete bildiren tarafın kendileri olduğunu , bakım için geldiği iddia olunan davacının personellerini sahaya sokmadıkları iddialarını vede bu tutanağı kabul etmediklerini, davacı ile müvekkili şirketler arasında imzalanan sözleşmesi ile davalı şirketler sözleşmede kararlaştırılan ve detaylı özellikleri yazılan ve davacı tarafından kabul edilen işin anahtar teslimi bir şekilde AYIPSIZ, HATASIZ, EKSİKSİZ ve projede davalı şirketlerin istediği niteliklerde olması halinde, ücret ödeme borcunu yerine getirmeyi kabul ettiklerini, ancak tüm uyarılara ve yazışmalara rağmen eksik iş, ayıplı iş yapan davacı şirketinin, müvekkili şirketlere kesmiş olduğu fatura miktarı olan 933.000,00-USD'nin müvekkili şirketler tarafından davacıya ödendiğini, bu hususun banka kayıtları ile de sabit olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, davalı şirketlerin eksik ve ayıpların giderilmesinden sonra bakiye alacak kalması halinde bu bakiyenin ödeneceğini bildirdiklerini bu nedenlerle davanın reddi ile davacının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini, talep ve cevap etmiştir. DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesi kapsamında ödenmeyen bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce deliller toplanarak yapılan yargılama neticesinde verilen 17/10/2023 tarih ve 2018/239 E. , 2023/573 K. sayılı karar da; "... dava konusu ...lerle ilgili olarak davalıların bildirdiği bir kısım ayıpların açık ayıp olduğu, açık ayıpların ise eseri teslim alan davalıların tacir oldukları da göz önünde tutulduğunda eseri hemen gözden geçirmeleri halinde açık ayıpları tespit edebilecekleri, kaldı ki geçici kabul tutanağı ile eserin gözden geçirildiği ve eserin kabul edildiği hususlar göz önünde tutulduğunda açık ayıp ihbarının süresi içerisinde yapılmadığı, ancak bir kısım işler ile gölgeleme nedeniyle verim kaybının kullanımla ortaya çıkan gizli ayıp niteliğinde olduğu ve bunun ortaya çıkması üzerine makul sürede ihbarı edildiği, yine bir kısım eksik işin bulunduğu anlaşılmakla, bunların bilirkişilerce tespit edilen giderimi bedelinin yada indirim bedelinin davacı yükleniciden istenebileceği kabul edilmiştir. Bu çerçevede bilirkişilerce tespit ve hesap edilen; Kamera sistemi için kullanılan CAT kablolardaki, borulama altyapısı ve menhol imalatlarındaki bir kısım ayıplar ve eksikler, saha dağıtım kutusunun dâhil olduğu panolar üzerine sac şapka yapılmaması , tel çit boyunca tesis edilmiş kablo tavasının kapakla kapatılmaması gibi eksik işin gideri bedeli olarak toplam 14.920,00 USD talep edebileceği, ayrıca davacı yanca kurulumu üstlenilmiş GES'lerden, ... ...ve Nebi ...tesislerinin ise daha düz zemine kurulmuş olması nedeniyle, önde kalan panellerin arkada kalan panellere gölgeleme etkisi yarattığı, gölgelemeye maruz kalan santrallardan davalı ... ...ve ...'in ( işletme süresi vede panellerin garanti süresi olan ) 25 yıl süreyle maruz kalacağı üretim kaybı bedellerini toplamı 139.816,25 USD , yine eksik iş olarak scada sistemi ve Paratoner sistemi ile Paneller arası yollarda ki bir kısım baca yükseklikler onarımı, Trafo köşkü temelinin ayıplı imalat nedeniyle meydan gelen ayıplı iş giderim bedelleri olmak üzere toplam 163.492,92 USD nin davacının tespit edilen bakiye iş bedeli alacağı 557.422,02 USD den mahsubu neticesinde, 393.929,10 USD bakiye alacağı olduğu hesap ve tespit edilmiştir. Ayırca tesislerin ilk kurulumundan itibaren çeşitli işletme vs sorunlarla karşılaşılması nedeniyle yıllık ortama 1.450.000 Kwh elektrik enerjisi üretmesi öngörülen tesislerin 2018 ve 2019 ve 2020 yıllarında toplamda 17.400.000 Kwh üretim gerçekleştirmesi yerine toplam 16.533.939 Kwh elektrik enerjisi ürettiği, bu durumun üretim aşamasında ki işletme ve bakım süreçlerinin sürüncemede kalması, davaya konu tesislerde kemirgenlere karşı önlem alınmaması, toprak üstü kullanılan malzemelerin tekniğe uygun olmaması gibi nedenlerle meydana geldiği, daha sonra bu aksaklıkların davalı işverenlerce giderilmesi üzerine, bu şekilde üretim kaybının ortadan kalktığı , bu dönemdeki bu üretim kaybında davacı yüklenicinin sözleşmede, üretim miktarı yönünde bir taahhüdü de bulunmadığı dikkate alınarak , bu üretim kayıplarından davacının sorumlu olmadığı kabul edilmiştir.Yine TBK'nun 117. maddesi hüküm gereğince, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre ödemelerin yüklenici ve finans kuruluşu arasındaki mutabakata göre yapılacağı ve proforma fatura ve diğer belgelerin yüklenici tarafından finans kuruluşuna verilmesine müteakip en kısa sürede yapılacağı kararlaştırıldığından, taraflar arasında yapılan sözleşme ile ödeme tarihlerinin net olarak belirlenmediğinden vede borçlu- davalılara takipten önce yapılmış ödemeye ilişkin herhangi bir temerrüt doğurucu içerikte ihtarın da bulunmadığı nazara alındığında takip öncesi işlemiş faiz talep edemeyeceği anlaşılmıştır. Yukarıda açıklanan gerekçeler ile davacının eser sözleşmesi kapsamında yaptığı ancak tahsil edemediği bakiye iş bedeli 557.422,02 USD den yaptığı gizli ayıplı vede eksik işlerden kaynaklı işveren zararı alacağı 163.492,92 USD nin mahsubu neticesinde 393.929,10 USD yi talep edebileceği anlaşılmakla , davalı işverenlerin bu miktar alacağa yaptığı itirazın iptaline, takip öncesi davalıların temerrüte düşürülmediklerinden takip öncesi işlemiş faize itirazın reddine, yine alacak likit olmadığından davacı ve davalılar yararına icra inkar tazminatı istemlerinin reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." şeklinde karar verilmiştir. İş bu kararın davacı vekilince istinafı üzerine, ...Bölge Adliye Mahkemesi 22. HD nin 31/01/2025 tarih ve 2025/42 E., 2025/44 K. sayılı ilamıyla; "... mahkemece HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen “hakimin davayı aydınlatma ödevi” kapsamında davacı tarafa süre verilerek davacının davadaki talebinin ne miktar olduğu hususu açıklattırılıp, sonucuna göre gerektiğinde işlemiş faiz talebi üzerinden yatırılması gereken nispi harcın 1/4'ünü yatırmak üzere davacı tarafa süre verilip yatırılması halinde işin esasını inceleyip karar vermek, aksi halde Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi gözetilerek karar verilmesi gerekirken açıklanan bu hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. (Yargıtay 15. HD'nin 2017/2595 E, 2018/285 K 31/01/2018 )Açıklanan nedenlerle, kaldırma kararının niteliği gereği sair istinaf sebepleri incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile mahkeme kararının HMK'nun 353/1.a.4 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyasının mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir..." , gerekçesiyle kaldırılarak, dosyamız geri çevrilmiştir. Mahkememizce 20/05/2025 tarihli tensip zaptı ile BAM kararı doğrultusunda davacı vekiline "davasının, icra takip talebinde bulunan 569.573,83 USD asıl alacak ile 27.234,21USD işlemiş faizden oluşan toplam 596.808,04USD üzerinden mi? yoksa sadece 569.573,83USD asıl alacak kalemi üzerinden mi açıldığına ilişkin beyanda bulunması için" süre verilmiştir. Davacı vekili beyan dilekçesinde;" davalarının, ...12. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3110 Esas sayılı takibe itirazın iptali istemine ilişkin olduğu ve söz konusu takipte 569.573,83 USD asıl alacak ve 26.777,77 USD 02.03.2018 tarihinden itibaren işlemiş faiz olmak üzere toplam 596.351,60 USD nin tahsilinin talep edildiği ve bu nedenle davalarının 596.808,04USD üzerinden açıldığının, ancak sehven dava dilekçesinde harca esas değer olarak 569.573,83 USD asıl alacak olarak belirtildiğini, itirazın kısmen iptalinin talep edilmediğini bu nedenle bakiye 26.777,77 USD 'nin yönünden eksik harcı tamamlamak için süre talep edilmiştir.Mahkememizce iş bu talep açılımı üzerine 02/06/2025 tarihli ara karar ile eksik harcın ikmali için ara karar oluşturulduğu ve davacı vekilince 03/06/2025 tarihinde BAM kararı doğrultusunda eksik harç Mahkememiz veznesine yatırılmıştır.Tüm dosya kapsamı ile BAM 27. HD sinin kaldırma kararı ile dosyamız kapsamı deliler ile son heyetten keşif yapılarak alınan rapor hep birlikte nazara alındığında; davacının eser sözleşmesi kapsamında yaptığı ancak tahsil edemediği bakiye iş bedelinin 557.422,02 USD olduğu, ancak yaptığı gizli ayıplı vede eksik işlerden kaynaklı işveren zararı alacağı 163.492,92 USD nin bulunduğu ve bunun mahsubu neticesinde davacının bakiye alacağının 393.929,10 USD olduğu ve bunu talep edebileceği anlaşılmıştır. Bu durumda davalı işverenlerin bu miktar alacağa yaptığı itirazlarının iptaline, takip öncesi davalıların temerrüte düşürülmedikleri gözetilerek takip öncesi işlemiş faize itirazlarının yerinde olduğundan bu kalem yönünde itirazın iptali isteminin reddine, ayrıca alacak likit olmadığından, davacı ve davalılar yararına icra inkar tazminatı istemlerinin reddine karar vermek gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının Kısmen Kabulü ile; ...12. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3110 esas sayılı dosyasında; davalıların, asıl alacağın 393.929,20USD'lik kısmına yaptıkları itirazın iptaline, takibin bu miktar asıl alacak üzerine devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacak kalemine, 3094 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının bir yıl vadeli USD cinsinde mevduata uyguladıkları en yüksek faiz oranında faiziyle birlikte tahsiline, Fazlaya ilişkin istemin reddine, Taraf vekillerinin icra inkar tazminatı taleplerinin şartlar oluşmadığından reddine,2-Alınması gereken 107.804,05 TL karar ve ilam harcından 27.389,01 TL peşin harç, 1.863,26 TL tamamlama harcı toplamı olan 29.252,27 TL harcın düşümü ile eksik kalan 78.551,78 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvuru harcı, 27.389,01 TL peşin harç, 33,40 TL vekalet harcı, 1.863,26 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 29.321,57 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 1.388,10TL yazışma gideri, 29.308,90TL bilirkişi ücreti, 1.143,80 TL keşif harcı, 400,00 TL delil tespiti gideri olmak üzere toplam 32.240,80TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 21.280,86TL'sinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 10.959,94 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-(a)Davalı Dmç Yenilenebilir Enerji Sistemleri Limited Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri olarak 33.000,00TL bilirkişi ücreti'nin kabul/red oranına göre 11.218,01-TL'sinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine , geri kalan miktarın adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,(b) Davalı Hilmi El Yenilenebilir Enerji Sistemleri Limited Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri olarak 500,00TL araç gideri ve 3.000,00 bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.500,00'nin kabul/red oranına göre 1.189,79-TL'sinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine , geri kalan miktarın adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tutar üzerinden takdir edilen 232.942,28 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,7-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen tutar üzerinden takdir edilen 125.788,29 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.11/07/2025 "Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."