Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde, yaya yaralanmalı trafik kazası sonrası maluliyet, çelişkili kusur oranları ve sigorta şirketlerinin sorumluluğu üzerine açılan tazminat davası.
Özet: Bir trafik kazasında yaralanan yayanın, kalıcı iş göremezlik ve kusur raporlarındaki çelişkiler nedeniyle mevcut birleşme talebi veya teknik rapor aldırılmasıyla maddi ve manevi tazminat taleplerini iki farklı sigorta şirketine yönelttiği bu davada; davalı ZMMS sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalının kusuruyla sınırlı olduğunu, davalı kasko sigorta şirketi ise kasko poliçesinin üçüncü şahıs taleplerini kapsamadığını, zamanaşımı ve usulüne uygun başvuru eksikliği gibi savunmalarla davanın reddini talep etmektedir.
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2021/244 EsasKARAR NO : 2026/674DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : 28/04/2021KARAR TARİHİ : 17/07/2026I.İDDİANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü saat ... sıralarında dava dışı ... ... sevk ve idaresindeki ... ... plaka sayılı çekicinin ... plaka sayılı römorku ile ... ilinden ... istikametine gitmekte iken yoldan karşıya geçmekte olan yaya müvekkiline çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, iş bu kaza dolayısıyla müvekkilinin sakatlandığını ve Şereflikoçhisar ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, iş bu davada davalı ...' dan ... TL maddi, ... TL manevi tazminat talep edildiğini, hala derdest olan mezkur dosyada müvekkilinin maluliyetinin tespiti için ATK ... . İhtisas Dairesine başvurulduğunu ve ATK ... . İhtisas Kurulunun müvekkilinin kalıcı iş göremezlik oranının %8, geçici iş göremezliğinin 3 ay ve 3 hafta da bakıcıya gereksinim duyacağını tespit ettiğini, yine aynı dosyada kusur oranının tespiti için dosyanın Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderildiğini ve ... tarihli kusur raporuna göre iki ihtimalli kusur oranı tespit edildiğini, ilk halde müvekkilinin %25 oranında, ...' ın %75 oranında kusurlu olduğu, 2. İhtimalde ise müvekkilinin %75 oranında, ...' ın ise %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, söze konu raporda kusur oranlarının çelişki olduğunu, dolayısıyla kusur oranlarının kesin ve netleşmesi için İTÜ Trafik kürsününe sevki ile çelişkilerin teknik anlamda giderilerek maddi gerçeğe ulaşılması gerektiğini, ... plaka sayılı römorkun ... poliçe numarası ile ... ... A.ş tarafından kaspo poliçesi ile sigortalandığını ve söze konu sigortadan manevi tazminat taleplerinin mevcut olduğunu, ZMMS olan diğer davalı ... A.Ş' den de maddi tazminat taleplerinin bulunduğunu, davanın kabulü ile dosyanın Şereflikoçhisar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise kusur raporundaki çelişkilerin giderilmesi için dosyanın İTÜ Trafik Kürsününe sevki ile kusur raporu alınmasını, Şereflikoçhisar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasında tahsilde tekerrür olmamak üzere zararlarının tam ve kesin olarak belirlenebilir olduğu anda artırılmak üzere davalı ... Sigorta yönünden ... yazılı başvuru tarihiden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... TL maddi tazminatın ... Sigorta A:Ş den alınıp davacı lehine tahsiline, ... yazılı başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte ... TL manevi tazminatın diğer davalı ... Sigorta A.ş den alınarak davacı lehine tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. SAVUNMANIN ÖZETİ:Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde, .... -... poliçe numaralı; ... - ... vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sigortalı olduğunu, davacı tarafın kaza sonucu yaralanmasının maluliyet haline neden olmadığını, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, ATK dan kusur raporu alınmasını, ATK' dan maluliyet rapora alınmasını, zarar hesabı için aktüer bilirkişiye tevdi ile rapor alınması gerektiğini, davacının söz konusu olaydan dolayı Sosyal Güvenlik Kurumundan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespit edilmesi gerektiğinden, başvuru tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğin, davacıda herhangi bir kalıcı sakatlık olmadığından açılan davanın müvekkil şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava açılmadan önce sigorta şirketine eksik belgeler ile başvuru yapıldığını, usulüne uygun bir başvuru bulunmadığını, iş bu davaya araç sürücüsü ve sigortalının dahil edilmesi gerektiğini, davaya konu olayın ... tarihinde gerçekleşmiş olup TBK' dan kaynaklanan zamanaşımı sürelerini aştığını, hasarın müvekkili şirkete süresi içinden ihbar edilmediğinden başvurunun reddi gerektiğini, davacının hiçbir talebini aslı kabul anlamına gelmemekle birlikte ... -... tarihlerini kapsayan ... /... numaralı poliçe nedeniyle sigorta şirketinin trafik sigortasından kaynaklı sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olduğunu, müvekkili şirket ile kazaya karışan araç sahibi arasında akdedilmiş bulunan ... /... nolu kasko sigorta poliçesi ihtiyari nitelikte bir sözleşme olup 3. kişilerin bu sözleşmeye dayanarak bir hak talebinde bulunması sözleşmelerin nisbiliği ilkesine aykırı olduğunu, davanın husumet eksikliği nedeniyle reddi gerektiğini, davacının başvuru tarihinden itibaren yasal faiz istemesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmamış olduğundan müvekkil şirketin temerrüdü gerçekleşmediğini, dava açılmadan önce usulüne uygun bir başvuru yapılmamış olunduğundan davanın usulden reddine, manevi tazminat yönünden kanundaki zamanaşımı süresi geçmiş olduğundan davacının tüm haksız taleplerinin reddine müvekkil şirketin temerrüte düşürülmemiş olduğundan başvuru tarihinden itibaren yasal faiz taleplerinin reddine, araç sürücüsü ... ... ve ... /... numaralı poliçe sigortalısı ... şti 'ye davanın ihbar edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER* Şereflikoçhisar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası,*Davacının mali ve sosyal durumuna ilişkin kolluk müzekkere cevabı,*Davalı sigorta şirketleri nezdindeki hasar dosyaları, *Davacıya ait tedavi evrakları, *Davacının ... yılından itibaren celp edilen medula kayıtları, *İstanbul ATK ... . İhtisas Dairesince düzenlenen ... ... ... tarihli maluliyet raporu, Raporda sonuç olarak; davacının bağlı yaralanması sebebiyle 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğine göre, tüm vücut engellilik oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu, İyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa edilmiştir.IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇDava; trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarara dayayalı maddi ve manevi tazminat davasıdır.Dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı, ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu, Şereflikoçhisar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu kazanın; ... günü saat ... sıralarında sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ile ... -... Kontrol Kesim No'lu ... da, ... - ... istikametine seyir halinde iken ... yerleşim yeri içerisinde yol yapım çalışması nedeniyle trafiğin bölünmüş karayolunun ... - ... istikametine aktarıldığı ... km. sinde, seyir yönüne göre sağında bulunan yaya ... ... ’a çarpması ile dava konusu olayın meydana geldiği anlaşılmaktadır.Davacı ... ... tarafından ... plakalı aracın maliki ve sürücüsüne karşı açılan Şereflikoçhisar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /.... Esas sayılı dosyasında görülen trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarara dayayalı maddi ve manevi tazminat davasında davalının ihbar olunan olarak bulunması ve müşterek ve müteselsil sorumlulukları bulunan bu dosya ve Şereflikoçhisar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /.... Esas sayılı dosyası davalılarının ödeme yapması halinde davanın konusuz kalacak olması ve yeknesaklık için Şereflikoçhisar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası, sonucu beklenmiş, Şereflikoçhisar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasının, kaldırma kararlarından sonra aldığı Şereflikoçhisar .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas ... /... Karar sayılı ilamı ile maddi tazminat talebi yönünden; davanın konusuz kalmış olması sebebiyle, asıl dava olan Şereflikoçhisar ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı ve birleşen Şereflikoçhisar ... .Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası yönünden ayrı ayrı karar verilmesine yer olmadığına, Manevi tazminat talebi yönünden; asıl dava olan Şereflikoçhisar ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı ve birleşen Şereflikoçhisar ... .Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası yönünden, davanın kısmen kabulü ile, ... TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... ... ... Ticaret Limited Şirketi Ve Davalı ... ... 'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.Şereflikoçhisar ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... /... Esas ... /... Karar sayılı dosyasında davacı ve dava dışı ...'ın kusur oranlarının tespiti için birden çok rapor alınmıştır. Bunlar sırası ile aşağıdaki şekildedir.1-Mahallinde keşif icrası sonrasında düzenlenen ... tarihli ilk bilirkişi raporunda özetle; davacı ... ... ' ın %20 (yüzde 20) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığını beyan etmişlerdir.2- ... tarihli ATK Trafik İhtisas Daire Başkanlığ raporunda özetle; ihtimalli olarak Sürücü ... ... ’ın %75-25 oranında kusurlu olduğunu, yaya ... ... ’ın %25-75 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiştir.3- Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen alanında uzman üçlü bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda özetle; olayın meydana geldiği yol yapım çalışma sahasında taşıt ve yayalar için tedbir alınmış olması durumunda; davalı, sürücüsü ... ... 'ın meydana gelen olayda % 25 (Yüzde Yirmibeş) oranında kusurlu olduğunu, davacı, yaya .... ... ' ın meydana gelen olayda % 75 (Yüzde Yetmişbeş) oranında kusurlu olduğunu,Olayın meydana geldiği yol yapım çalışma sahasında taşıt ve yayalar için tedbir alınmamış olması durumunda; davalı, sürücüsü ... ... 'ın meydana gelen olayda % 25 (Yüzde Yirmibeş) oranında kusurlu olduğunu, davacı, yaya ...'ın meydana gelen olayda % 25 (Yüzde Yermişbeş) oranında kusurlu olduğunu, karayolunun yapım ve bakımından sorumlu Kuruluşun meydana gelen olayda % 50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğunu rapor etmişlerdir.4- Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen alanında uzman üçlü bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda özetle;, davalı, sürücüsü ...'ın meydana gelen olayda % 25 (Yüzde Yirmibeş) oranında kusurlu olduğunu, davacı, yaya ...'ın meydana gelen olayda % 50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğunu, karayolunun yapım ve bakımından sorumlu dava dışı Kuruluşun; meydana gelen olayda % 25 (YüzdeYirmibeş) oranında kusurlu olduğunu rapor etmişlerdir.Meydana gelen kazanın oluşumu bakımından alınan raporlardan Fen -Trafik üçlü bilirkişi heyetinin ... tarihli raporu hüküm vermeye ve denetime elverişli kabul edilmiştir. Şöyle ki; kazanın oluşumundaki asli sebebin, davacı ...'ın karşıya geçmek üzere kontrolsüzce yola girmesi ve sürücüye ilk geçiş hakkını vermeyip KTK’nun 68/b-3 maddesine aykırı davranışının olması ile ...'ın %50 oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'ın da seyrine göre sağından karşıya geçmek üzere yola giren yayaya mahal hız sınırı üzerindeki seyir hızıyla, tedbirde gecikip, 12 m. frenli vaziyette çarpmış olduğu olayda dikkatsizliği, tedbirsizliği ve KTK’nun 51, 52/b maddesine aykırı davranışı ile %25 oranında kusurlu olduğu olduğu, yaya geçidine uygun işaretleme yapmayan Karayolları Genel Müdürlüğü'nün de %25 oranında kusurlu olduğu kabulü oluşa daha uygun kabul edilmiştir. Davacının iş göremezliğinin tespitine dair mahkememizce aldırılan Maddi tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde; davacı vekilinin maddi tazminatın konusuz kaldığına ilişkin dilekçe sunduğu nazara alınarak Davacının maddi tazminat talepleri yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Manevi tazminat davası açısından yapılan yargılamada; hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)Somut olayda, kaza tarihi itibariyle ... yaşında olan, kaza sebebi ile 9 ay geçici iş gücü kaybı tespit edilen davacının bu süreçte manevi yönden etkilendiği anlaşıldığından, davacının duyduğu acı, elem ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla, davacıların yaralanmasının ağırlığı, sürekli iş göremezliğinin bulunmaması, tedavi süresi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kazanın oluşumunda %50 oranında ksuru olması, günün ekonomik koşulları nazara alınarak manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile, Şereflikoçhisar ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas- ... /... K sayılı dosyasında hükmolunan ... TL manevi tazminat ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ... -TL manevi tazminatların haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya verilmesine karar verilmiştir.Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu halde Sigorta şirketi yönünden eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı, kabul edilmiştir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın KISMEN KABUL/KISMEN REDDİ ile; 1-Davacının maddi tazminat talepleri yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,2-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile, Şereflikoçhisar ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas- ... /... K sayılı dosyasında hükmolunan ... TL manevi tazminat ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ... -TL manevi tazminatın temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... A.ş' den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine, 3- Maddi tazminat davası yönünden alınması gerekli ... -TL harcın sulh sözleşmesine göre davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4- Manevi tazminat davası yönünden alınması gerekli ... -TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.' den tahsili ile hazineye irad kaydına,5-Manevi tazminat davası yönünden Davacı tarafından yatırılan ... -TL Başvuru, ... TL peşin harcın olmak üzere ..,... TL'nin davalı ... A.Ş. den alınarak davacıya verilmesine, 6- Maddi tazminat davası yönünden sulh sözleşmesine göre taraflar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,7- Manevi tazminat davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,8-Anayasa Mahkemesinin 2024/29 E. ve 2024/226 K. Sayılı kararı uyarınca manevi tazminat davasında reddedilen kısım yönünden davalı ... Sigorta A.Ş. Lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,9-Davacı tarafından yapılan ... Adli Tıp Fatura Bedeli,... TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin sulh protokolüne göre davacı üzerinde bırakılmasına,10- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,11-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, Dair, Davacı vekili vekilinin yüzüne karşı, davalılar/vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/07/2026 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır