t.c. ankara 12. asliye ticaret mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklı trafik kazasında, park halindeki araca çarpma nedeniyle oluşan değer ve kazanç kaybı tazminatının sigorta şirketi ve sorumlu sürücüden tahsili davası.

T.C. Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklı trafik kazasında, park halindeki araca çarpma nedeniyle oluşan değer ve kazanç kaybı tazminatının sigorta şirketi ve sorumlu sürücüden tahsili davası.

Özet: Bir trafik kazası sonucunda, park halindeki aracına seyir halindeki başka bir aracın çarpmasıyla maddi hasar meydana geldiğini iddia eden davacı firma, aracında oluşan değer kaybı ve serviste kaldığı süre boyunca uğradığı kazanç kaybının, kaza tespit tutanağına göre asli kusurlu olan davalıdan ve sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; sigorta şirketi ise sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olduğunu ve halihazırda hasar ile değer kaybı için ödeme yapıldığını belirterek davanın reddini istemiş, davacı sonradan taleplerini arttırmıştır.

T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/350 Esas - 2025/386

T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/350 Esas

KARAR NO : 2025/386

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/05/2023

KARAR TARİHİ : 04/06/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 04/06/2025

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili firma aracının ... ..... .... .... .... .... .... plakalı aracın sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin kusursuz olduğunu, zira müvekkilinin aracının park halinde olduğunu, hiçbir kural ihlalinde bulunmadığını, davalı ...’un kullanımındaki 06 BPH 679 plakalı aracın seyir halindeyken müvekkili firma aracına çarparak maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, 06 BPH 679 plakalı aracın asli kusurlu olduğunun kaza tespit tutanağında yer alan “06 C 6866 plakalı araç sürücüsünün kural ihlalinin görülmediği” ifadeler ile sabit olduğunu, söz konusu kaza sonucu müvekkiline ait 2019 model Ford Transit marka araç hasar aldığını, aracın bir kısmı parçalarının yenileri ile değiştirildiğini, bir kısım parçalarının ise tamir görerek onarıldığını, bununla birlikte araca ait hasar kaydı da oluştuğunu, müvekkiline ait aracın gördüğü tamir, parça değişimi ve hasar kaydı dikkate alındığında ikinci el piyasasında söz konusu aracın rayiç değerinde ciddi- önemli bir düşüş yaşandığını ve aracın değer kaybına uğradığını, bunun yanı sıra müvekkili firmanın servis taşımacılığı işinde faaliyet gösterdiğini, 06 C 6866 plakalı aracın da servis taşımacılığı kapsamında kullanıldığını, söz konusu aracın kaza tarihinde de taşımacılık faaliyeti kapsamında öğrenci taşımada kullanıldığını, kazanın gerçekleşmesi ile müvekkili firmanın aracını serviste kaldığı süre boyunca kullanamadığını, aracı kullanamamaktan kaynaklı zarara uğradığını, ... Sigorta Anonim Şirketinden 06/03/2022 tarihinde 17.009,48 TL’lik cüzi bir ödeme alındığını, ancak sigorta şirketince yapılan bu ödeme günümüz ekonomik şartlarındaki araba fiyatları göz önüne alındığında müvekkilin aracındaki değer kaybını karşılamadığını, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek fazlaya dair her türlü hakkımız saklı kalmak suretiyle; haklı davalarının kabulüne; müvekkiline ait 06 C 6866 plakalı araca ait araç değer kaybının şimdilik 500 TL’nin olay tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tümünden müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; (davalı sigorta firması açısından poliçe değerleri ile sınırlı olmak üzere); müvekkiline ait 06 C 6866 plakalı araca ait kazanç kaybı tazminatının şimdilik 500 TL’nin olay tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı müvekkile verilmesine; yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin karşı tarafa müştereken ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 18/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi özetle; 500 TL olan değer kaybı talebini 12.490,42 TL daha arttırarak toplamda 12.990,42 TL'ye; 500 TL olan kar kaybı talebini 6.921,65 TL daha arttırarak 7.421,65 TL'ye arttırdığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi vekaleten arz ve talep olunur.

CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kabul anlamına gelmemekle birlikte, poliçe tanzim tarihi olan 19/08/2022 tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkil şirketin sorumluluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mevcut poliçede limitinin 100,000.00 TL olduğunu, müvekkil şirketten poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemeyeceğini, müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayılacağını, sigortanın bir zenginleşme aracı olmayıp sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu kadar riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp ödeme yapılmasının gerektiğini, 02/03/2023 tarihinde 17.009,48 TL değer kaybının ödendiğini, hasarla birlikte müvekkili şirketin toplamda 40.833,93 TL tazminatı ödeyerek sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkili şirketin sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper dosyası, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Asıl dava, trafik kazası nedeniyle davacının değer kaybının ve kazanç kaybının tazmini istemine ilişkindir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı).

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, Bilirkişi heyeti 17/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda,

A-Kusur Yönünden; 06 BPH 679 plakalı araç sürücüsü davalı ...’un değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d ve 52/b maddesinde belirtilen kurallar ile 84. maddesinin (l) bendinde yer alan «Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma» asli kuralını ihlal ettiğinden dolayı olayda % 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 06 C 6866 plakalı davacıya ait araç kaza tespit tutanağına göre, yolun solunda park yasağı bulunmayan noktada park halinde olduğundan dolayı sürücüsünün olayda kusursuz olduğu,

B-Değer Kaybı Yününden; Davacıya ait 06 C 6866 plakalı, 2019 model, Ford marka, Transit 440E tip araçta meydana gelen değer kaybının olay tarihi olan 15/12/2022 tarihi itibarıyla 30.000,00 TL, davalı sigorta şirketi tarafından 17.009,48 TL ödeme yapılmasıyla bakiye miktarın 12.990,42 TL olacağı,

C-Kar Kaybı Yününden; Davacı şirketin dava konusu işlemlerinin olduğu 2022 (Kasım-Aralık) 2023 (Ocak-Şubat) yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine ve Vergi Usul Kanununun Elektronik Defter Genel Tebliğlerine uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış oluduğu, eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, Davacı şirkete ait ticari defterler üzerinden yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde; Davacı şirketin servis hizmeti sağladığı firmalara faturaların toplu olarak düzenlediği, faturalarda plaka belirtilmediği, servis hizmeti gelirlerinin ve maliyetlerinin plaka bazında ayrı ayrı kayıtlı olmadığı, bu bağlamda dava konusu kazaya karışan 06 C 6866 plakalı aracın sağladığı servis hizmeti gelirlerinin ve maliyetlerinin davacı şirkete ait ticari defterlerinden net olarak tespitinin mümkün bulunmadığı, Davacı şirketin ticari defter kayıtlarında 06 C 6866 plakalı aracın serviste olduğu dönemden sonraki dönemde (2023 yılı şubat döneminde), davaci şirketin ticari defter kayıtlarına göre (%47 oranında) kar elde ettiği, Sayın Mahkemenin tadirinde olmak üzere, 06 C 6866 plakalı servis aracının kaza dönemindeki günlük servis hizmeti gelirlerinin ticari defterlerden tespit edilemediğinden %47 oranındaki günlük kar kaybının hesap edilemediği, belirtilmiştir.

Davacı tarafça kazanç kaybı hesabının yapılabilmesi için servis aracının günlük servis hizmeti gelirini gösterir belge ibraz edilmekle dosya ek rapor ibrazı için yeniden bilirkişiye tevdine karar verilmiştir. Bilirkişi heyetinin 24/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda, dosyada mevcut evrak / bilgiler ile eksik olanların da araştırılarak temin edilmesi sonucunda sunulan Gelir / Gider tablosu hazırlandığını, Eksper Serdar Öztürk tarafından hazırlanan 28.02.2023 tarihli ekspertiz raporunun 2. sayfasında kazaya karışan 06 C 6866 plakalı aracın hasar onarımının 15 günde tamamlanacağının belirtildiğide dikkate alınarak hesaplama yapılmış olup, 16 – 31 Aralık 2022 tarihlieri arasında aracın hizmet dışı kalmasından dolayı davacı tarafın kar kaybı olarak toplam 7.421,65 TL talep edebileceği belirtilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacının meydana gelen kazada kusuru bulunmadığı, araç değer kaybı bedelinden tüm davalıların sorumlu olacağı, kazanç kaybı bedelinin ise talep olunduğu üzere ...'un sorumlu olduğu, poliçede araç başına maddi hasar limitinin 100.000,00 TL olarak belirlendiği, bilirkişi raporu ile davacının aracında sigorta şirketi ödemesinin mahsubundan sonra 12.990,42 TL değer kaybı ve 7.421,65 TL kazanç kaybı zararı hesaplandığı, davacının bu miktarlar üzerinden bedel artırım talebinde bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan davanın KABULÜ ile;

A) 12.990,42TL araç değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden (poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydı ile) temerrüt tarihi olan 03/03/2023 tarihinden itibaren davalı ...'dan kaza tarihi olan 15/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,

B) 7.421,65 TL kazanç kaybı tazminatının davalı ...'dan kaza tarihi olan 15/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,

2-Kabul edilen 20.412,07 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.394,35 TL karar ve ilam harcından 179,90 TL peşin harç, 595,50 TL tamamlama harcı toplamı olan 775,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 618,95 TL harcın, davalılar ... ve ... Anonim Sigorta Şirketi'den (davalı sigorta şirketinin 225,05-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 25,60 TL vekalet harcı, 595,50 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 980,90 TL harcın, davalılar ... ve ... Anonim Sigorta Şirketi'den (davalı sigorta şirketinin 624,24-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacının karşıladığı 1.043,50 TL tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.043,50 TL yargılama giderinin, davalılar ... ve ... Anonim Sigorta Şirketi'den (davalı sigorta şirketinin 4.482,48-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalılar ... ve ... Anonim Sigorta Şirketi'den (davalı sigorta şirketinin 2.036,48-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 20.412,07 TL üzerinden takdir edilen 20.412,07 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre davalılar ... ve ... Anonim Sigorta Şirketi'den (davalı sigorta şirketinin 12.990,24-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,

8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda verilen karar miktar itibari ile KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır