İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davası: Çek üzerindeki ciro imzasının sahteliği iddiasıyla borçlu olunmadığının tespiti ve icra inkar tazminatı talebi.
Özet: Davacının, aleyhine icra takibi başlatılan bir çekin arka yüzündeki kendi şirketine ait cironun sahte olduğunu iddia ederek borçlu olmadığının tespiti ile haksız takipten tazminat talep ettiği; davalının ise çeki bir faktoring sözleşmesiyle iyi niyetli ve yetkili hamil sıfatıyla edindiğini, ciro silsilesinin usulüne uygun olduğunu ve davacının sahtecilik iddialarının yersiz olduğunu belirterek davanın reddini istediği kıymetli evraktan kaynaklanan bir menfi tespit davasıdır.

T.C.

İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/501 Esas
KARAR NO : 2026/531
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/08/2023
KARAR TARİHİ : 02/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 17/08/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ... AŞ aleyhine davalı alacaklı tarafından ....İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyası ile ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dava dosyasından alınan ihtiyati haciz kararı ile icra takibi yapıldığını, davalı alacaklı tarafından ....İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyasından alınan talimat ile müvekkil şirket merkezine ... İcra Müdürlüğünün ... tal.sayılı icra dosyası ile hacze gelindiğini, müvekkili şirket tarafından haciz tehdidi altında ihtiyati haciz rakamı ve masrafları toplamı olan 62.083,60 TL icra dosyasına yatırıldığını, icra takibine konu çekin , ... ... Caddesi/İstanbul Şubesine ait ... seri no lu, 21.07.2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çek olduğunu, takibe konu 21/07/2023 ödeme tarihli, 61.130,00 TL bedelli çek, müvekkil şirketin imzası ve kaşesi taklit edilmek suretiyle ciro edildiğini, takibe konu çekin arka yüzündeki imza müvekkil şirketi temsile yetkili kişinin eli mahsulü olmadığını, dava dilekçesinde ek olarak sunduğumuz vekaletname örneği ve gene ekte sunmuş olduğunu, müvekkili şirkete ait imza sirküleri çıplak gözle incelendiğinde dahi çekteki ciro imzasının müvekkil şirkete ait olmadığını, müvekkili şirketin imzasının taklit edildiği anlaşıldığını, müvekkili şirketin ünvanı ve bilgileri yazılmak suretiyle sahte bir kaşe basılmış ve sahte bir imza atılmak suretiyle müvekkili şirket borçlu hale getirilmeye çalışıldığını, anılan çekin arka yüzündeki ... ... cirosundaki imza müvekkili şirkete ait olmadığından ciro silsilesinde bozukluk olup icra takibinin alacaklısı gözüken ... Faktoring Anonim Şirketi esasen yetkili ve meşru hamil olmadığını, İİK madde 72/3 gereğince dava sonuçlanıncaya kadar icra veznesine yatırılmış bulunan paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda teminatsız ya da mahkemenizin uygun göreceği teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, akabinde Sayın Mahkemenizce yapılacak imza incelemesi sonucu anılan çekteki ciro imzasının müvekkil şirkete ait olmaması (sahte olması) sebebiyle müvekkil şirketin .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti ile haksız ve kötüniyetle hareket ederek müvekkil şirketin ticari itibarına onarılmaz zararlar veren davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilerek, yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ... Faktoring A.Ş. ile dava dışı ... ... arasında 23.05.2023 tarihinde faktoring sözleşmesi tanzim edildiğini, taraflar arasında imzalanan faktoring sözleşmesine istinaden ''... ...A.Ş. ... CADDESİ ŞUBESİ/İSTANBUL Şubesine ait ... seri no'lu 61.130,00 TL bedelli 21.07.2023 keşide tarihli Çek'' müvekkil şirket tarafından fatura ile tevsik edilerek temlik alındığını, faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te düzenlenen 8. Madde gereğince faktoring işlemleri şu şekilde yapılmaktadır.önceki ciranta ... ... Şirketi ile arasındaki fatura ve alacak bildirim formu gereğince söz konusu alacağı ve kambiyo senedini temlik alarak yetkili hamil sıfatını kazandığını, ilgili çekin vadesinde ödenmemesi üzerine ilgili çek .... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, alacağın kambiyo senedinden doğması ve alacağımızın hızlı tahsil amacıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı ilamıyla ihtiyati haciz kararı alınmış ve ihtiyati haciz tatbik edildiğini, çeklerin tedavül kabiliyeti olan kıymetli evraklardır. Keşidecinin çeki ilk olarak keşide ettiği kişiye tevdi etmesini müteakip, çekin piyasada tedavül etmesinden sonra, meşru hamil sıfatıyla çeki elinde bulunduran üçüncü kişiye karşı menfi tespit/istirdat davası açılması da hukuken mümkün olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu, çekin üzerinde ciro edilemeyeceğine dair herhangi bir ibare de bulunmadığını, müvekkilinin tümüyle piyasa kurallarına uygun olarak çeki ciro sureti ile elde ettiğini, müvekkili çeki ciro yolu ile ele geçirmiş olup, müvekkilimin keşideci ile diğer cirantalar arasındaki ticari ilişkiyi araştırma zorunluluğu bulunmadığı gibi çekteki her cirantayla ticari bir ilişki içinde bulunması da gerekmediğini, işbu çek keşidecisi tarafından keşide edilerek cirantalara geçtiğini, çek usulüne uygun ciro silsilesiyle davalı müvekkil eline geçtiğini, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yapılan yargılama neticesinde davanın kötü niyetli hareket ettiğinin anlaşılması halinde davacı borçlu hakkında dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini,
Vekalet ücreti ile yargılama giderinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
- .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları,
- ...'tan, ... Bankası'ndan, Ato'dan, ... Vergi Dairesi'nden, .... Noterliğinden ve mahkemelerden gelen cevabi yazılar,
- Grafoloji Uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan 21/10/2025 tarihli bilirkişi kök raporu, 20/04/2026 tarihli bilirkişi ek raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın ... seri numaralı 21.07.2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çekteki ciro imzasının davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığı ile davacının bu çekten dolayı davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Dava konusu çek üzerindeki lehtar imzasının davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığının tetkiki yönünden dosya grafolog bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememizce re'sen görevlendirilen Grafoloji Uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan 21/10/2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "....., ...- ... Şubesi, ... Caddesi/İstanbul Şubesi, ... Seri Nolu, 21.07.2023 keşide yeri ve tarihli, 61.130. (altmış bir bin yüz otuz) TL bedelli, ... ... Gıda İnş. Tur. Tic. A.Ş. emrine, ... Sağlık Ürünleri Limited Şirketi adına imzalı çek aslı metninde yer alan keşideci imzası ile ... ve ...'in mukayeseye imza örnekleri arasında (Resim 2, 3, 4) yapılan karşılaştırmada, imzanın başlangıç ve bitiriliş çizgi hareketleri, harf ve gramaların şekil ve biçimlendirilişi ile bağlantı ve orantıları, imza eğim ve ölçüsü, hız, genel görünüm ve işlekliği ve tüm bunların oluşturduğu imza ritim/form dengesi gibi kaligrafik ve grafolojik unsurlar bakımından yeterli düzeyde benzerlik olmadığı belirlendiğinden, çek keşideci imzasının ... ve ...'in eli ürünü OLMADIĞI,.." görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Alınan kök raporda sehven keşideci imzası hususunda mukayese yapıldığı görülmekle; davacı lehtar şirket temsilcilerinin imzası hususunda tekrar inceleme yapılmak üzere dosya ek rapor hazırlanması için önceki bilirkişiye tevdi edilmiştir
Mahkememizce re'sen görevlendirilen Grafoloji Uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan 20/04/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "....., ...- ... Şubesi, ... Caddesi/İstanbul Şubesi, ... Seri Nolu, 21.07.2023 keşide yeri ve tarihli, 61.130. (altmış bir bin yüz otuz) TL bedelli, ... ... Gıda İnş. Tur. Tic. A.Ş. emrine, ... Sağlık Ürünleri Limited Şirketi adına imzalı çek aslı arka metninde, ... ... Gıda İnş. Tur. Tic. A.Ş. kaşesi üzerinde yer alan lehtar adına atılı 1. Ciro imza ile ... ve ...'in mukayeseye imza örnekleri arasında (Resim 2, 3, 4) yapılan karşılaştırmada, imzanın başlangıç ve bitiriliş çizgi hareketleri, harf ve gramaların şekil ve biçimlendirilişi ile bağlantı ve orantıları, imza eğim ve ölçüsü, hız, ve işlekliği ve tüm bunların oluşturduğu imza ritim/form dengesi gibi kaligrafik ve grafolojik unsurlar bakımından yeterli düzeyde benzerlik olmadığı belirlendiğinden, davacı Lehtar şirket yetkilisi adına atılı 1. Ciro imzasının ... ve ...'in eli ürünü OLMADIĞI,.." görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava; İİK'nın 72. maddesi kapsamında, icra takibine konu çek üzerindeki imza sahteliğine dayalı olarak menfi tespit istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları celp edilmiş; incelenmesinde, alacaklısının davalı faktoring şirketi olduğu, borçluların dava konusu çek keşidecisi, lehtarı ve cirantaları olan sırasıyla ... Sağlık Ürünleri Limited Şirketi, Davacı ... Şirketi, ... ... Şirketi, ... ... olduğu, dava konusu ... ... Caddesi/İstanbul Şubesine ait ... seri no lu, 21.07.2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çek için icra takibi başlatıldığı ve ihtiyati haciz uygulandığı görülmüştür.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... esas sayılı dosyası celp edilmiş; incelenmesinde, davacının dava konusu çek için açmış olduğu 31.05.2023 tarihli çek iptal davası olduğu; ödeme yasağı tedbir kararı verildiği görülmüştür.
.... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... esas sayılı dosyası celp edilmiş; incelenmesinde, dava konusu çek için açılan imzaya itiraz davası olduğu, 03/12/2024 tarihli karar ile uyuşmazlığın Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 8/1. maddesinde öngörülen şartın gerçekleşip gerçekleşmediği dolayısı ile alacaklının yetkili hamil olup olmadığı, alacağın miktarı ve tahsilinin gerekip gerekmediği yargılamayı gerektirmesi nedeni ile davanın kabulüne karar verildiği, verilen kararın kesinleştiği görülmüştür.
Davalının sunmuş olduğu faktoring sözleşmesinde, müşterinin ... ... olduğu, dava konusu çekin müşteriden alınığı, bu hususta çek tevdi bordrosu ile ... Otomotiv ile önceki ciranta ... ... Şirketi arasında düzenlenmiş faturanın da ekte bulunduğu, takip talebinin vade tarihinden sonra 09/08/2023 tarihli olduğu görülmüştür.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre dava konusu imzanın lehtar davacı şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edilmiş; alınan rapor usul ve esasa, yerleşik içtihatlara uygun görülmekle mahkememizce hükme esas alınmıştır. Kambiyo senetlerinde lehtarın imzasının sahteliği iddiası bir mutlak defi olup çek hamiline karşı ileri sürülebilecektir. Lehtardan sonraki ciro zinciri kopmuş sayılacağından, hamil iyi niyetli olsa bile lehtarın dava konusu ....İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasına konu keşidecisi ... Sağlık Ürünleri Ltd.Şti.; ... ... Caddesi/İstanbul Şubesine ait ... seri no lu, 21.07.2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çek nedeniyle hamile karşı borçlu olmadığının kabulü gerekmiş; davalı usulüne uygun fatura ile alacağı temlik etmiş olduğundan hakkında kötü niyet tazminatına hükmedilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;.
1-Davacının davasının KABULÜ ile; davacının ....İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasına konu keşidecisi ... Sağlık Ürünleri Ltd.Şti.; ... ... Caddesi/İstanbul Şubesine ait ... seri no lu, 21.07.2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çekten dolayı davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Kötü niyet tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
3-Alınması gereken 4.857,67 TL harçtan peşin alınan 1.214,42 TL harcın mahsubu ile eksik 3.643,25 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 1.214,42 TL peşin harç, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 4.783,22 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 13.267,49 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı.02/07/2026
Katip ...
Hakim ...