Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası kaynaklı zararın sigorta şirketince ödenip rücu talebiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında verilen gerekçeli karar.
Özet: Bu hukuki evrak, bir trafik kazası sonucu sigorta şirketinin müşterisine ödediği hasarı, kazada kusurlu bulunan diğer aracın sigorta şirketi, sahibi ve sürücüsünden rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasını ele almaktadır; davacı, kazanın oluş şekli ve ödediği tazminatı gerekçe göstererek itirazın iptali ile takibin devamını talep ederken, davalılar ise zamanaşımı, usuli eksiklikler, rücu hakkının bulunmadığı, poliçe limitleri ve kusur oranına göre sorumluluklarının sınırı gibi çeşitli savunmalar ileri sürerek davanın reddini istemektedirler.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/365 Esas - 2026/102
TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/365 EsasKARAR NO : 2026/102DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : 29/05/2024KARAR TARİHİ : 12/02/2026YAZIM TARİHİ : 11/03/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar aleyhine ... E. Sayılı Dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafların bu takibe itiraz ettiğini, 20/01/2023 tarihli kaza tutanağının "sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla ... Bulvarını takiben ... önüne geldiğinde ön ilerisinde trafik yoğunluğu nedeniyle yavaşlayan sürücü ... idaresindeki ... aracı fark edemeyip fren tedbirine gecikerek çarptığı, ardından bu çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın ileri savrularak sürücü ... idaresindeki ... plakalı araca çarptığı ve duruşa geçtikleri kazada; ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK 56/1-C madde kural ihlali görüleceği, ... ve ... plakalı araç sürücülerinin taraf oldukları kazada ayrı ayrı kural ihlallerinin görülmeyeceği" şeklinde düzenlendiği, müvekkili sigorta şirketinde kasko poliçesi bulunan ... poliçe numaralı ... plakalı aracın dava dışı maliki ... Serv. Hiz. İnş. San. Ve Tic. tarafından işbu kaza neticesinde meydana gelen zararın tazmininin talep edildiğini ve müvekkili şirket tarafından işbu zararın tazmininin dava dışı malike ödendiğini, söz konusu ödemenin de tevkifat kapsamında yapıldığını, müvekkili şirket tarafından tazmin edilen işbu zararın davalı şirketin ... sigortası ... A.Ş.'den, araç maliki ... Arac. Hiz. LTD. ŞTİ ve araç sürücüsü ...'dan talep edildiğini, söz konusu talep neticesinde davalılar tarafından işbu kazaya dair bir ödeme yapılmadığını, davalıların ...E. dosyasında haksız ve yersiz olarak yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı tarafalara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; talep edilen tazminatın zamanaşımına uğradığını, Karayolları Trafik Kanunu gereğince davacının usuli yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığından, davanın usulen reddi gerektiğini, davacı tarafça ... Genel Şartlarında belirtilen ve ibrazı zorunlu olan belgelerle yapılmış bir başvuru bulunmadığından dava şartı yokluğundan huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ... plakalı aracın ... ... A.Ş. Tarafından da düzenlendiğinden, şirketlerince düzenlenen poliçenin geçersiz olduğunu, bu durumun ... başlığıyla TTK 1467. maddesinde düzenlendiğini, müvekkili sigorta şirketinin, rizikodan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin kaza tarihi itibariyle maddi hasarlara ilişkin teminat limitinin 120.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin ancak sigortalısının "kusuru" oranında sorumlu olduğunu, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkili şirketin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, bu nedenle, parça ve işçilik fiyatlarına KDV dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelinin taraflarınca kabulü mümkün olmamakla talebin reddinin gerektiğini, KDV bedelinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, başvuran yana, yazılı ihtarname iletilmesine rağmen zarar konusu aracın müvekkili şirkete fiziki olarak gösterilmediğini, buna bağlı olarak usule uygun dava öncesi sigorta şirketine başvuru şartı tamamlanmadığını, davacı şirketin ödeme talebi için şirketlerine başvurmadan icra takibi başlattığından temerrüt durumu oluşmadığını, avans faiz isteminin haksız olduğunu, reddinin gerektiğini, icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, red edilen tutar üzerinden %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının rucü hakkının bulunmadığını, sigorta tarafından ödenen bedellerin hangi şartlarda rücu edebileceği Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B4. Maddesinde belirtildiğini, rücu şartları gerçekleşmediğinden ortada bir alacağın da bulunmadığını, davacı tarafından taraflarına karşı başlatılan icra takibi miktarında ödemelerin hangi karar gereği ne kadar yapıldığının açık olmadığını, ödemelerin açık olmaması ve rücu sebeplerinin oluşmaması sebepleriyle alacağın belirsiz alacak olduğunu, belirsiz alacak sebebiyle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, açıklanan nedenlerle icra inkar tazminatının reddinin gerektiğini, rücu sebeplerinin oluşmaması nedeniyle haksız ve kötü niyetle başlatılan icra takibine müvekkilleri tarafından itiraz edildiğini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.DELİLLER:-Poliçe, hasar dosyası, ödeme dekontu, -Araç hasarına ilişkin fotoğraflar, fatura, ekspertiz raporu,-... esas sayılı icra takip dosyası,-Bilirkişi raporu:08/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; mahkemenin görevlendirmesi ile yapılan açıklamalarda yer aldığı şekilde tüm dosya içeriğindeki fiziki belgelerin incelenmesi, tespitler ve teknik açıdan yapılan değerlendirme neticesinde 18/01/2023 kaza/olay tarihi itibariyle; davaya konu ... plakalı araçta oluşan hasarın 32.085,92 TL olacağı, davacı tarafın "...Ancak, tarafımızca yapılan araştırmalar neticesinde, bilgimiz dahilinde olmadan davalı tarafça dava açıldıktan 1 ay sonra 30/06/2024 tarihinde yalnızca ana para tutarı müvekkil şirkete ödenmiştir." şeklinde 19/11/2024 tarihli beyanın yer aldığı, ancak beyanda; davalı ... A.Ş. tarafından davacı tarafa yapılan ana para tutarına yer verilmediğinden, davalı tarafa varsa bir bakiye hasar ödemesi miktarı ile ilgili bir hesaplamanın da mümkün olamadığı, davalı ... A.Ş. tarafından davacı tarafa yapılan ana para tutarının tespiti neticesinde; dava konusu ... plakalı aracın 18/01/2023 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasında oluşan toplam hasar tutarı 32.085,92 TL'den düşülmesi ve varsa bakiye hasar tutarının davalı tarafa ödenmesinden; ... plakalı araç sürücüsü ... ve araç maliki ... Ltd. Şti. ile trafik sigorta şirketi ... A.Ş.'nin (Poliçe limitleri dâhilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları belirtilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:Dava; davacı sigorta şirketi tarafından, kasko sigortalısına ödenen bedelin TTK'nın 1472. maddesi uyarınca halefiyet kapsamında rücuen tahsili amacı ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.TTK m.1472/(1); "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur." düzenlemesini içermektedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 190. maddesinin 1. fıkrasında yukarıdaki düzenlemeye paralel olarak ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olacağı belirtilmiştir. İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunu 67. Maddesinde düzenlenmiş olup, bu davanın açılabilmesi için geçerli bir icra takibinin bulunması şarttır.Somut uyuşmazlıkta, davacı davalı ... AŞ'ye başlatmış olduğu icra takibinden önce Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. Maddesi uyarınca zorunlu olan sigorta şirketine başvuru şartını yerine getirmediğinden alacağın istenilebilmesi için gerekli dava şartı yerine getirilmediğinden davalı sigorta şirketi yönünden Karayolları Trafik Kanunu 97. Maddesi uyarınca davanın geçerli bir icra takibi bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.Diğer davalılar yönünden somut olayda: davacı kasko sigortalısı ... plakalı araç, 18/01/2023 tarihinde, ... Bulvarını takiben ... istikametine seyir halindeyken, davalı şirketin sahip olduğu davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arkadan çarptığı ... plakalı aracın kendisine arkadan çarpması neticesinde maddi hasar meydana gelmiştir, trafik kaza tutanağına göre, davalıya ait ... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu bulunduğunu, kasko sigortalı ... plakalı araçta toplam 32.085,92 TL hasar tespit edildiğini ve bu bedelin tamamının davacı tarafından ödendiği, alacağa ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 2.270,63 TL ticari avans faizinin talep edildiği görüldü.Dava ve cevap dilekçesi, Bilirkişi raporu içeriği ile, tüm dosya kapsamına göre; 30/05/2022 tarihinde dava konusu hasarın meydan geldiği, Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu dosya kapsamına ve denetime elverişli olmakla hükmün tesisinde esas alınmış olup, buna göre gerçekleşen hasar bedelinin 32.085,92 TL asıl alacak 2.270,63 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 34.356,54 TL olduğu anlaşılmakla, bilirkişi raporuyla belirlenen miktar esas alınarak davanın kabulüne, alacak likit ve belirlene bilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine,Davalı ... yönünden davanın geçerli bir icra takibi bulunmasına ilişkin dava şartı yokluğundan reddine,Diğer davalılar ... Şirketi ve ... yönünden;Davanın kabulüne,... esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptaline, takibin aynı koşullarda devamına,30/06/2024 tarihinde davalı ... AŞ tarafından yapılan 32.085,91 TL ödemenin infazda dikkate alınmasına,İcra inkar tazminatı talebinin reddine,Bu karar nedeniyle alınması gerekli 2.346,90 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.919,30 TL harcın davalılar ... Şirketi ve ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.800,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalılar ... Şirketi ve ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 34.356,54 TL vekalet ücretinin davalılar ... Şirketi ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, Davalı ... iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 34.356,54 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 5.313,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair, Davacı Vekili Av. ... (e-duruşma), Davalı ... Vekili Av. ... (e-duruşma), Davalı ... ve ... Vekili Av. ...'in (e-duruşma) yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/02/2026Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır.