Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar ve iş gücü kaybı için sigorta şirketine açılan tazminat davası kararı.
Özet: Bu tazminat davasında, 29 Ağustos 2019 tarihli bir trafik kazasında yaralanan motosiklet sürücüsü davacı, sürekli iş gücü kaybı nedeniyle davalı sigorta şirketinden 1.000,00 TL tazminat talep ederken, davalı ise daha önce 17.399,53 TL ödeme yapıldığını, sorumluluğunun sigortalı aracın kusur oranına ve poliçe limitine bağlı olduğunu belirterek davanın reddini istemiş; mahkeme, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili genel şartlar çerçevesinde sigorta şirketinin sorumluluğunu belirlemek amacıyla tarafların kusur dağılım oranlarının tespit edilmesini esas almıştır.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/68 Esas - 2026/64

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2024/68 Esas
KARAR NO : 2026/64
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 06/11/2020
KARAR TARİHİ : 04/02/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİHİ : 27/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi düzenlenen ve dava dışı ...'ın kullandığı ... plaka sayılı araç ile davacının sürücüsü olduğu ... plaka sayılı motorun 29/08/2019 tarihinde neden oldukları kaza sonucu davacının yaralandığını belirtip, sürekli iş gücü kaybı için 1.000,00 TL davacı alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiştir.
YANIT :
Davalı sigorta şirketi vekili yanıt dilekçesinde özetle; Davacıya 17.399,53 TL ödeme yapıldığını, sorumluluklarının sigortalı araç sürücülerinin kusur dağılım oranına bağlı olarak poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün olayda kusuru bulunmadığını, kusur dağılım oranları ile çalışma gücü kayıp oranın belirlenmesine ilişkin raporların ... dan alınması, tazminat hesabına ilişkin gelirin ve zarar ile kaza arasında bağlantı olduğunun kanıtlanması, kaza nedeni ile elde edilen gelir var ise zarardan mahsup edilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik alacağının poliçe kapsamında olmadığını, davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğini kanıtlaması gerektiğini belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
- Her iki araca ait ruhsat örneğini içeren hasar dosyası,
-Davadan önce davalıya yapılan başvuru evrakı,
-Trafik sigorta poliçe örneği,
-Davacıya olay nedeni ile rücuya tabi ödeme yapılmadığını bildiren ... yazı cevabı,
-Davacı ile ilgili gelir araştırması,
-Arabulucu anlaşmazlık son tutanağı,
-Suç soruşturma evrakı,
- Bilirkişi raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davadaki talep, Trafik kazası nedeni ile davacıda oluştuğu ileri sürülen bedensel zararlar ile bakıcı giderinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davanın hukuki dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 vd. maddeleri ile Karayolları Trafik Kanunu Mali Sorumluluk Sigorta Genel Şartları'ndan ibarettir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesine göre, bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin yaralanmasına veya ölümüne sebebiyet verilmesi halinde teşebbüs sahibi ve araç işleteni oluşan zarardan sorumludur. Aynı Yasa'nın 88. maddesine göre; birden fazla zarar verenin bulunması halinde zarar verenler, zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Yine aynı Kanunun 90. maddesine göre ise, maddi tazminatı biçim ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Karayolları Trafik Kanunun 91/1 maddesi uyarınca işletenlerin aynı kanunun 85/1 maddesi kapsamındaki sorumluluklarının karşılanması için yaptırılması zorunlu bir sigorta türü olduğundan, zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı, işletenin yasadan kaynaklanan hukuki sorumluluğunun belirli limitler içinde üzerine almış bulunmaktadır.
Trafik sigortası genel şartları 01/06/2015 tarihinde değiştirilip, tazminatın diğer yasal düzenlemeler yanında bu genel şartlara göre hesaplanacağına ilişkin 2918 sayılı yasanın 90.maddesinde yapılan değişiklik ise 26/04/2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Değişen yeni genel şartların yürürlük maddesi olan ... e göre " yeni genel şartların ancak bu tarihten sonra düzenlenecek poliçeler dolayısı ile uygulanabileceğinin " poliçe 23/05/2017 tarihinde düzenlenip, kaza 29/08/2019 tarihinde meydana gelmekle birlikte 2918 Sayılı Yasanın 90 ve 92. maddeleri ile ilgili Anayasa Mahkemesinin kısmi iptal kararı da dikkate alınarak somut uyuşmazlığın kısmi iptal kararının ortaya çıkardığı durum dikkate alınarak çözümlenmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Zorunlu trafik sigorta poliçesi düzenleyen sigorta şirketleri "sigortalı aracın işletilmesi sırasında 3.kişilerin uğradığı ve poliçe kapsamındaki zararları sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigortalı adına ödemeyi" üstlenmektedir. Bu nedenle ilk önce davacı ile sigortalı araç sürücüsünün kusur dağılım oranlarının belirlenmesi gerekmektedir.
Davalıya trafik sigortası poliçesi ile sigortalı olan ... plaka sayılı otomobil sürücü ... idaresinde ... istikametine seyir halinde iken ... tatil sitesi önlerine geldiğinde önünde seyreden motorlu bisikleti sollamak üzere karşı yön şeridine geçtiği esnada aracının sağ yan kısmıyla, önünde aynı istikamette seyreden ve ... tatil sitesine girmek üzere sola dönüş manevrası yapan davacı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı motorlu bisikletin sol yan kısmına çarpması sonucunda davacının yaralanması ile sonuçlanan trafik kazası meydana gelmiştir.
Kaza yukarıda anlatılan şekilde gerçekleşmiş olup, Mahkememizce kusur oranlarının tespiti amacıyla alınnan ... düzenlediği 19/08/2021 tarihli raporunda dava dışı sürücü ..., sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında geldiği araç geçmenin düz devamlı çizgi ile yasaklandığı olay mahallinde, önünde kendisiyle aynı istikamette seyreden motorlu bisikleti kurallara aykırı olarak sollamak isteyip, sol şeride geçerek gerekli biçimde ikazda bulunmadan solundan geçiş yaptığı esnada, soldaki siteye dönüş yapmak üzere sola doğrultu değiştiren bu motorlu bisikletin sol yan kısımlarına zamanında etkin fren tedbiri almayarak çarpmasıyla meydana gelen olayda asli %80 oranında, davacı sürücü ..., sevk ve idaresindeki motorlu bisiklet ile seyri sırasında geldiği olay mahallinde, seyrine göre yolun solunda bulunan siteye giriş yapmak için sola dönüş yapmak istediğinde, geriden gelen trafiği kontrol etmeden, dikkatsiz ve hatalı biçimde sola doğrultu değiştirip kontrolsüzce dönüş yaptığı esnada, arkadan gelen otomobilin aracının sol yan kısmına çarpmasıyla meydana gelen olayda tali %20 oranında kusurlu olacak şekilde kazaya neden oldukları kabul edilmiştir.
Kaza 29/08/2019 tarihinde meydana gelmiş ve Yargıtay uygulamasına göre bu tarihte " Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri " yürürlükte kabul edilmekte olup, bu amaçla ... alınan 05/04/2021 tarihli raporda davacıda kazaya bağlı olarak % 50 oranında sürekli çalışma gücü kaybı oluştuğu tespit edilmiştir. ... nin uygulamasına göre raporun "Çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kayıp oranı tespit işleri yönetmeliği hükümlerine" göre düzenlenmesi istenilmekle, bu yönetmelik hükümlerine göre davacının % 50 oranında sürekli çalışma gücü kaybı oluşturduğu tespit edilmiştir.
... tarafından olay nedeni ile ödeme yapılmadığı anlaşılan davacının talep edebileceği alacaklarının belirlenmesi amacı ile bilirkişiden alınan raporda; TRH 2010 yaşam tablosu dikkate alınıp, teknik faiz dikkate alınmaksızın prograsif rant yöntemi kullanılarak yapılan hesaplamada kusur dağılım oranı dikkate alındığında;
"Çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kayıp oranı tespit işleri yönetmeliği hükümlerine" ve "Özürlü Ölçütü ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik Hükümlerine göre hazırlanan ve davacıda % 50 oranında sürekli çalışma gücü kaybı belirleyen rapor dikkate alındığında, davacıya ödenen 17.399,53 TL'nin güncellenmesi ile 19.814,97 TL olduğu, davacının, davalı sigortalı aracın kusur oranına denk gelen 618.997,30 TL sürekli çalışma gücü kaybı zararının bulunduğu poliçe limitinin 360.000,00 TL olduğunu hesaplanmıştır. Davacı vekili bu ikinci hesaplama yöntemi ile belirlenen zarar miktarlarını dikkate alarak 03/02/2022 tarihli bedel artırım işlemini yapmış, dilekçe davalıya tebliğ edilmiştir. Mahkememizce davacının talep edebileceği tazminat miktarının sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin güncellenmesi sonucunda belirlenen 19.814,97 TL'nin sigorta limitinden düşülmesi gerektiği kanaatine varılarak davacının talep edebileceği tazminatın 340.185,03 TL olduğu değerlendirilmiş, mahkememizce verilen 02/03/2022 tarih, ... sayılı kararın ... Dairesi'nin 27/12/2023 tarih, ... ilamıyla "..Söz konusu rapor adli tıp uzmanlarınca tanzim edilmiş, psikiyatri poliklinik notları da değerlendirilmiş ise de; meydana geldiği iddia edilen psikiyatrik sorunların varlığı, kazadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, sürekli hale gelip gelmediği, kaza ile illiyeti bulunması durumda, TBK'nın 54. maddesi kapsamda, meydana gelen arazın, çalışma gücünün yitirilmesine sebep olacak boyutta olup olmadığı, çalışma gücünün azalmasına etkisi olması durumda ise ilgili Yönetmelikte kabul edilen engel/maluliyet oranlarında etkisine göre takdiri belirleme yapılıp yapılmayacağı yeteri kadar irdelenmemiştir. Alınan rapora davalı tarafından post travmatik stres bozukluğundan kaynaklanan engel durumuna itiraz edilmiş olması da nazara alınarak, ..., davacının muayanesi ve tedavi evrakları incelenmek suretiyle, kaza tarihi itibariyle TBK'nın 54. maddesi kapsamında çalışma gücünün azalmasının ve yitirilmesine esas alınacak yönetmelik hükümlerince geçici ve sürekli iş göremezlik durumunun tespit edildiği, özellikle davacıda kazaya bağlı post travmatik stres bozukluğu meydana gelip gelmediği, post travmatik stres bozukluğu mevcut ise kaza ile illiyetinin bulunup bulunmadığı, kazaya bağlı psikiyatrik sorunlarının bulunması durumda, söz konusu rahatsızlıklarının sürekli olup olmadığı, sürekli olması halinde çalışma gücünün azalmasına etki edecek boyutta olup olmadığı, çalışma gücüne etkisi mevcut ise ilgili yönetmelikte belirtilen arıza oranlarında takdiri indirim gerekip gerekmediği, hususlarının değerlendirildiği rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, denetime elverişli olmayan rapor çerçevesinde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenler, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle kararın HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, yukarıda açıklandığı üzere ... davacının maluliyet durumunun tespit edildiği, denetime elverişli gerekçeli rapor alınarak, bundan sonra davanın esası hakkında, kararın davalı tarafından istinaf edilmiş olması nedeniyle usuli kazanılmış hakları da gözetilerek olumlu olumsuz bir karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,....." denilerek dosya mahkememizDosyada davacının maluliyet durumunun tespiti amacıyla ... 13/05/2025 tarihli raporunda davacının maluliyet oranının %11 olduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen maluliyet oranı ve önceki kararı sadece davalı yanın İstinaf etmiş olduğu hususu dikkate alınarak, kaldırma ilamı öncesinde alınan aktüer raporu tarihindeki verilere göre davacının talep edebileceği tazminat tutarı hesap edilmiş 13/01/2025 tarihli rapora göre davacının talep edebileceği tazminat tutarı 162.092,22 TL olarak hesaplanmıştır.
Davadan önce sigorta şirketine yapılan başvuru yapılmış olup, bu başvurunun üzerinden 8 iş günlük sürenin geçmesi sonrası 28/07/2020 tarihinde davalı yönünden temerrütün gerçekleştiği, dava belirsiz alacak davası niteliğinde olduğu için tüm alacak için bu tarihten itibaren faiz talep edilebileceği, sigortalı araç hususi olarak kayıtlı olup, davacı alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile,
162.092,22 TL'nin 28/07/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 11.072,52 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL harç ile 1.182,00 TL ıslah harcı toplamı 1.236,4‬0 TL'nin mahsubu ile bakiye 9.836,12 TL harcın bozma öncesi 18/05/2022 tarihli harç tahsil müzekkeresi ile 22.001,64 TL harç alındığından alınmasına yer olmadığına,
Harç tahsil müzekkeresi ile fazla alınan harcın yatırıldığına ilişkin belge sunulduğu takdirde iadesine,
3-Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 7.866,50 TL yargılama giderinden (ATK masrafları dahil) davanın kabul ve ret oranına göre taktiren 3.721,82 TL'si ile 54,40 TL başvurma, 54,40 TL peşin ve 1.182,00 TL ıslah harç toplamı 5.012,62 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-ATK'nun 04/06/2025 tarihli, 7.775,00 TL bedelli ve 24/09/2024 tarihli, 7.350,00 TL bedelli faturalarının ödenmediği anlaşıldığından davacı tarafından yatırıldığında ilgili kuruma ödenmesine,
6-Davalı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 150,00 TL giderin davanın kabul red oranına göre takdiren 79,03 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, artan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
9-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davanın kabul red oranına göre takdiren 624,52 TL'sinin davalıdan alınması gerektiği ancak kaldırma kararı öncesi harç tahsil müzekkeresi ile alındığından davalıdan başka harç alınmasına yer olmadığına,
Geriye kalan 695,48 TL'sinin davacıdan harç tahsil müzekkeresi ile 9,31 TL alındığından aradaki fark olan 686,17 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Harç tahsil müzekkeresi ile fazla alınan harcın yatırıldığına ilişkin belge sunulduğu takdirde iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ...'in (e-duruşma) yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/02/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.