Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ana yüklenici tarafından ödenen arabuluculuk sonrası işçilik alacaklarının alt yüklenicilerden rücuen tahsilini konu alan dava.
Özet: Ana yüklenici şirket, taşeronları aracılığıyla istihdam edilen bir işçinin işçilik alacakları nedeniyle arabuluculuk sürecinde ödediği 27.010,72 TLnin, ilgili hizmet sözleşmeleri gereği ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalı taşeron şirketlerden rücuen tahsilini talep etmektedir. Davacı, kendi hakedişlerinden kesilerek ödemek zorunda kaldığı bu miktarın taşeronların sorumluluğunda olduğunu iddia ederken; davalı taşeron şirketler ise zamanaşımı definde bulunarak, söz konusu işçinin kendi işçileri değil, ana yüklenicinin işçisi olduğunu ve aralarında alt işverenlik ilişkisi bulunmadığını belirterek sorumluluk kabul etmemektedir.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/293 Esas - 2026/90
TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2023/293 EsasKARAR NO : 2026/90DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 27/04/2023KARAR TARİHİ : 06/02/2026YAZIM TARİH : 06/03/2026DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İşl. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan "... İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde yukarıda yazılı taşeron firmalarda çalışan ve ... karşı arabuluculuk başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen ... (TC...) lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu davacı tarafından ödendiği, davacı/başvurucunun çalışmış olduğu davalı taşeron şirketle davacı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca davacı tarafından ödenen kıdem, ihbar, fazla mesai, ubet, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için toplam 27.010,72 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerekmekte olduğunu, davacının faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırmaktadır. Davalı şirketlerde, müvekkil şirketin taşeronları olarak çalışmış olduklarını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ... (TC: ...) işçilik alacakları için ... karşı Arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabulucuk görüşmeleri neticelerinde 10.04.2019 tarihinde taraflar anlaştığını, başvurucunun işçilik alacakları ... tarafından ödendiğini, ayrıca Arabuluculuk ücret ve masrafları ödendiğini, 27.010,72 TL ödeme tutarı, müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde kesilmiş olup, müvekkil tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, Arabuluculuk görüşmeleri taşeron şirketlerle anlaşma yoluna gidilemediğinden, anlaşmama tutanağı düzenlendiğini, müvekkili şirket, taşeron davalıların işçisine ... tarafından ödenen tutarı hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, mahkememizce yaptırılacak Bilirkişi İncelemesi ile müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemenin davalılarla yapılan Hizmet Alım Sözleşmesi’nin ilgili maddeleri ile Eki Teknik Şartnameler uyarınca, davalı şirketlerin dava dışı işçiye 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, ödemekle sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının müvekkilce ödenen tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek belirlenecek miktarlar kadar hüküm altına alınmasını, tüm bu sebeplerle fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat istemi saklı kalmak kaydı ile 27.010,72 TL’nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davaya konu tüm taleplerine ilişkin olarak zamanaşımı definde bulunduklarını, davacı tarafından talep edilen alacaklar zamanaşımına uğramış olduğundan davacının alacak taleplerini kabul etmediklerini, dava dışı işçinin davalı nezdinde hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştırıldığı, işçinin davacı işverenin çalışanı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirketin değil, davacının çalışanı olduğundan dava bakımından sorumlu olmadıklarını, müvekkili ile davacı arasında alt işverenlik ilişkisi bulunmadığından davacı tarafından ödenmiş olan alacak kalemlerine itiraz etiklerini, davacı ile davalı şirket arasındaki alt işveren- üst işveren ilişkisi bulunmadığından dava dışı işçiye ödenmiş olan işçilik alacaklarından davalı şirket sorumlu tutulamayacağını, dava dışı işçi "... ili sınırları içerisinde bulunan parklar, refüjler, yan bantların yeşil alanları, piknik alanları, rekreasyon alanları, mezarlıklar, havuzlar ve göletler ile belediyeye ait tesislerin bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik bakım ve onarım işi bünyesinde bulunan .... Bölge bakım, onarım, hizmet alım" işi kapsamında çalıştırıldığı, söz konusu iş ile ilgili olarak farklı dönemlerde farklı şirketlere ihale ile iş verildiği, iş kapsamında çalışacak olan işçiler davacı firma tarafından belirlendiği, yine söz konusu işçilerin hangilerinin sonraki ihale alan firmalarda devam edeceğine de davacı firma tarafından karar verildiğini, dava dışı işverenin çalışması veya çalışmaması, işe alınıp alınmayacağına da yine davacı işverenlikçe karar verildiğinden dava dışı işçinin işvereni davacı olup, söz konusu alacaklardan da davacı firma sorumlu olduğunu, bu nedenlerle davava konu alacakları kabul etmediklerini, dava dışı işçinin davalı işverenin işçisi olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava dışı işçiye tüm alacakları ödendiğini, davacıya ait herhangi alacak bulunmadığını, dava dışı işçi ile davalı şirket arasında akdedilen 23.01.2018 tarihli arabuluculuk son tutanağı ile işçilik alacaklarına ilişkin olarak hukuk uyuşmazlıklarında ihtiyari arabuluculuk ile çalışma dönemini tasfiye etmiş olduklarından davacı tarafından ödenmiş olan alacaklardan davalı şirketin sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle davacı şirket tarafından alacak taleplerine ilişkin olarak dava yoluna gidilemeyeceğini, davacı ile dava dışı şirket arasında yapılan arabuluculuk anlaşması ile tüm çalışma dönemi tasfiye edildiğini, taraflar arasında ihtiyari arabuluculuk ile çalışma dönemi sona erdirilmiş olduğundan öncelikle davanın 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/V. fıkrasına göre tarafların anlaşmaya vardıkları döneme ilişkin olarak dava açılamayacağından öncelikle davanın davanın usulden reddine, aksi kanaatte davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELLİLLER:-Arabulucu anlaşmazlık son tutanağı,-Hizmet alım sözleşmesi,-Ödemeye ilişkin belgeler,-Dava konusuna ilişkin ... kayıtları,-Davacı şirket kayıtları,-Dava dışı ...'a ait ... kayıtları,-Bilirkişi kurulu raporları.08/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Dosya kapsamında hesap yapılabilmesi için dava dışı işçi ...'a ödenen işçilik alacaklarının, hangi tarihler arasındaki çalışmasına istinaden yapıldığına dair açıklama yapılması ve varsa ilgili bilgi ve belgeler ile dava dışı işçi ...'ın işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin bütün olarak dosyaya kazandırılması gerektiği yönündeki tespit ve değerlendirmeleri içeren ön raporu mahkememize sunmuştur.14/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;1-Davacı şirket tarafından dava dışı işçi ... için ödenen toplam 27.010,72-TL'den davalı şirketin sorumlu olacağı miktarın 12.661,47-TL olarak hesaplandığı,2-Dosyada, davalı şirketin hakedişlerinden kesilen nakit teminat kesintilerinin 469.150,58 TL olduğu ve bu tutarın davalının alacağında kayıtlı olduğu tespit edilmiş olup, Görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere bilirkişi raporunu sunmuştur. 15/11/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle;1-Davacı şirket tarafından dava dışı işçi ... için ödenen toplam 27.010,72-TL'den davalı şirketin sorumlu olacağı miktarın 12.661,47-TL olarak hesaplandığı,2-Hesaplanan bu tutardan, davalı vekili tarafından sunulan ve dava dışı işçiye 1.600,00 TL olarak yapılan ödeme ve dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarını (1.600,00 + 766,00=2.366,00) düştüğümüzde, davalı şirketin sorumlu olacağı miktar (12.661,47 TL - 2.366,00TL ) = 10.295,47 TL olarak hesaplanmıştır.3- Dosyada, davalı şirketin hakedişlerinden kesilen nakit teminat kesintilerinin 469.150,58 TL olduğu ve bu tutarın davalının alacağında kayıtlı olduğu tespit edilmiş olup, Görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere bilirkişi ek raporunu sunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE, KABUL;Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak talebine ilişkindir. Dava, davalı tarafından sözleşme ile yerine genel personel hizmeti işinde çalışan dava dışı işçi için davacı tarafından yapılan işçilik alacağı ödemesinin, bu ödemelerden sorumlu oldukları gerekçesi ile davalılardan rücuen tahsili talebine ilişkindir.Davanın her iki tarafı tacir olup, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması nedeni ile Ticaret Mahkemelerinin görevli oldukları kabul edilmiştir.Davacının ihtiyacı olan hizmetlerin yerine getirilmesi amacı ile davacı ile davalı şirketler arasında değişik tarihlerde imzalanan sözleşmeler uyarınca hizmetler davalı şirketler tarafından kendi elemanları çalıştırılarak yerine getirilmiştirMahkememizce taraf delilleri toplanmış, tüm dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyetinin 08/03/2024 tarihli ön, 14/07/2024 tarihli kök, 15/11/2025 tarihli ek raporlarında özetle; taraflar arasında imzalanan ve dosya kapsamında bulunan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında davalı nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen tazminatlardan ve işçilik alacaklarından davalının alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen miktarın davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunun bildirildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı şirketin hizmet alım sözleşmesi kapsamında işçi çalıştırmak üzere davalı şirket ile imzaladıkları sözleşmeler uyarınca dava dışı ...'ın sözleşmede taşeron olan davalı şirket işçisi olduğu, yapılan arabuluculuk görüşmesi neticesinde hesap edilen işçilik alacaklarının ... ödenmekle davacıya ait hak edişlerden kesinti yapılması suretiyle davalıya ödenmiş olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu kapsamda taraflar arasında yapılan 11/02/2026 ve 27/02/2017 tarihli sözleşme hükümleri uyarınca işçinin iş akitlerinden doğan tazminattan üst işveren olan belediyenin ödeyip yüklenicisi olan davacı şirketin alacaklarından mahsup ettiği işçilik alacaklarından taşeron sıfatı bulunan davalı şirketler sorumludur. ... Dairesinin 21/12/2021 tarih ve ...sayılı kararı da benzer niteliktedir. Somut olayda davalı taşeron şirketler işçisi olarak dava dışı belediye bünyesinde çalıştırılan işçi ... için dosyaya kazandırılan bilirkişi kurulu raporunda yapılan hesaplama ile davacı şirket tarafından ödenen 4.011,44-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiği, davacının27.010,72-TL alacak talep ettiği görüldüğünden davanın kısmen kabulüne, taraflar tacir olduğundan alacağın 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatına ilişkin 4.011,44-TL alacağın 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harçtan, peşin alınan 179,90-TL harç ve tamamlama harcı 281,38-TL 'nin mahsubu ile bakiye 270,72-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma, 179,90-TL peşin harç ve 281,38-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 641,18-TL harcın kabul ve red oranına göre takdir olunan 96,17-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan tutarın davacı üzerine bırakılmasına, Davacı tarafından yapılan 189,00-TL tebligat ve posta gideri ile 8.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.189,00-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdir olunan 1.228,35-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan tutarın davacı üzerine bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 10,00-TL tebligat ve posta gideri ile 2.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.010,00-TL yargıma giderinin kabul ve red oranına göre takdir olunan 1.708,50-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, artan miktarın kendi üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 4.011,44-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davalı yararına hesaplanan 22.999,28-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.280,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin kabul ve red oranına göre takdir olunan 2.788,00-TL'nin davacıdan, 492,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair, Davacı vekili Av. ... (e duruşma)'ın yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır.