Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, avans çekten kaynaklanan menfi tespit davasında ihtiyati hacze itirazın reddi kararına yönelik istinaf başvurusu incelemesi.
Özet: Bir ticari mahkeme tarafından kambiyo senedinden kaynaklanan 2.000.000 TL bedelli bir çeke dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına itirazın reddi üzerine, davacı şirket, faktoring firmasının çeki kötü niyetle edindiğini, söz konusu çekin bir mal teslimatı karşılığında avans olarak verildiğini ancak edimin yerine getirilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığını, kendisinin alacaklı konumda olduğunu ve ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığını ileri sürerek kararı üst mahkemeye taşımış; ilk derece mahkemesi ise alacağın kambiyo senedinden kaynaklandığı, yaklaşık ispatın sağlandığı ve itirazların İİKdaki belirli şartlara uymadığı gerekçeleriyle itirazı reddetmiştir.
T.C.DENİZLİBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ...KARAR NO : ...KARAR TARİHİ : 09/07/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 02/04/2026 (Ara Karar)NUMARASI : ... Esas DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALILAR : 1-... 2-...VEKİLİ : Av. ... : 3-...VEKİLİ : Av...DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)G.KARAR YAZIM TARİHİ : 09/07/2026İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İhtiyati haciz talep eden ... Faktoring Anonim Şirketi vekili tarafından ... seri nolu, 28.01.2026 keşide tarihli 2.000.000,00TL bedelli çeke istinaden ihtiyati haciz talebinde bulunulması üzerine;.... Asliye Ticaret Mahkemesinin... D.iş, ...karar sayılı dosyasında ve 05.02.2026 tarihinde 2.000.000,00TL alacağın %15'i teminat karşılığında işbu dava davacısı ...Madencilik A.Ş. aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiği ve de davacı vekilince.... Asliye Ticaret Mahkemesinin...D.iş sayılı dosyasında 18.02.2026 tarihli ihtiyati haciz kararının reddine ilişkin talep dilekçesi ile özetle; talepte bulunan şirketin kötü niyetli olduğunu, faktoring firmasına faturaya veya elinde bulundurduğu çek sebebi ile yetkili hamil olmaması sebebi ile herhangi bir borcu bulunmadığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...D. İş dosyasına konu edildiği üzere; müvekkili şirket ile ... Maden İşletmeleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından ... firmasına ... çek seri nolu, 28/01/2026 tarihli, 2.000.000,00-TL bedelli, ... bank çek mal teslim alınmak üzere avans olarak verilmiş olduğunu, ... Madenin edimini yerine getirmemiş olduğunu, şirketin işbu ticari işler kapsamında tarafların açıkça mutabakat belgeleriyle de kabul ettikleri avans olarak vermiş olduğu çeklerin bedelsiz olarak kaldığını, çekin verildiği işbu tarihte müvekkilinin ekte sunulu kayıtlardan da görüleceği üzere çek verilmeden önce de 20.653.468,67-TL alacaklı olduğunu, İİK 258. maddesinde aranan "Alacaklının haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur." düzenlemesi kapsamında yeterli delil sunulmadığını, factoring şirketinin çeki temlik aldığı şirketlerin ortaklık yapısının incelememesi sebebi ile iyi niyetli olmadığı ve hukuka aykırı davrandığını, Faktoring firmasının 6331 sayılı kanun kapsamında usulüne uygun hareket ederek alacağın temlik alındığına dair yeterli delilin sunulmadığını ve mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi (.... Asliye Ticaret Mahkemesi) 02/04/2026 tarihli duruşmada ihtiyati hacze itirazın reddine karar vererek akabinde 27/04/2026 tarihli ara kararında özetle; "İhtiyati hacze konu alacak kambiyo senedinden kaynaklanan alacağa ilişkin olup, davacı tarafın alacağı rehinle teminat altına da alınmamıştır. Alacağın varlığı bakımından dosyada gelinen aşama, dosyadaki mevcut delil durumu itibariyle yaklaşık ispat gerçekleşmiş, kanun koyucu tarafından 2004 sayılı İİK'nde ihtiyati haciz bakımından belirlenen şartların oluştuğunun kabulü gerekmiştir. İtiraz eden tarafından ileri sürülen hususların ise İİK'nin 265. maddesinde sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı, yargılamayı gerektirdiği ancak esas hakkındaki davada araştırılabileceği göz önüne alındığında, tüm bu nedenlerle .... Asliye Ticaret Mahkemesinin... D. İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati haciz kararının yerinde olduğu" gerekçesiyle davacı ...Madencilik Anonim Şirketi vekilinin ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermiştir. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin talepte bulunan faktoring firmasına ... Maden Şirketine yahut diğer cirantalara fatura veya elinde bulundurduğu çek sebebi ile herhangi bir borcu bulunmadığını, ihtiyati haciz talebinde bulunan tarafın alacaklı sıfatının olmadığını, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D. iş dosyasına konu edildiği üzere; müvekkili şirket ile ... Maden İşletmeleri San. ve Tic.Ltd.Şti. arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından ... firmasına ... çek seri nolu, 28/01/2026 tarihli, 2.000.000,00-TL bedelli, ... Bank çek mal teslim alınmak üzere avans olarak verildiğini, bu itibarla dava konusu çekin, ileri vadeli olarak düzenlenmiş olması da dikkate alındığında, mevcut, kesin ve muaccel bir borcun ifası amacıyla verilmiş olmayıp çeklerin fiilen teslim edildiği tarih itibarıyla müvekkilinin alacaklı konumda bulunması nedeniyle, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında ileride gerçekleşmesi muhtemel, alınacak işlemlere mahsuben avans mahiyetinde verildiğini, müvekkili şirket ile ... Maden arasındaki ticari ilişki kapsamında karşı taraf (... maden) edimini yerine getirmemiş olup müvekkili şirketin işbu ticari işler kapsamında tarafların açıkça mutabakat belgeleriyle de kabul ettikleri avans olarak vermiş olduğu çeklerin bedelsiz kaldığını, davaya konu ... Bank A.Ş. ... çek seri nolu, 28/01/2026 tarihli, 2.000.000,00-TL bedelli çek 14/08/2025 tarihinde verildiği ve bu durum çek teslim tutanağı ile belgelendiğini, çekin verildiği işbu tarihte müvekkili dosyaya sunulu kayıtlardan da görüleceği üzere çek verilmeden önce de 20.653.468,67-TL alacaklı olduğunu, dolayısıyla çekin borç ödeme aracı olarak değil, avans çeki olarak verildiğini, Ticaret Sicil Gazetesinde ve davalıların konkordato projesinde yer alan bilgi ve belgelerden görüleceği üzere ..., ... Maden ve ... Madencilik şirketlerini temsile tek yetkili kişi olduğunu, öyle ki, ... Maden şirketinin avans olarak almış olduğu çekleri ve çeklerin karşılığında mal teslimi ediminin yerine getirilmediğini ve bu nedenle de ilgili çeklerden kaynaklı müvekkili şirketin borcunun olmadığını bildiğini, bilmeme ihtimalinin bulunmadığını, ihtiyati haciz talebinde bulunan taraf talebine konu çekin temlik alınmasında dayanak belge olarak göstermiş olduğu faturanın aynı ortaklık yapısına sahip olduğu grup şirketi olduğundan Factoring şirketinin sadece bu fatura ilişkisini incelemesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından verilen talebe konu çek diğer taraf faktoring şirketine teslim edilmiş olup faktoring şirketinin ilgili çeki almasının usule, hukuka, 6331 sayılı kanun düzenlemelerine uygun olmadığını, İİK 257. maddesi kapsamında müvekkili şirket açısından somut olayda ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını, faktoring şirketinin taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyanın 27/04/2026 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddi kararının kaldırılmasını, talepte bulunanın haksız ve kötü niyetli olarak talep ettiği ihtiyati haciz taleplerinin reddini ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. İhtiyati haciz talep eden davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; borçlu vekilinin istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;Dava menfi tespit, istinafa konu talep ise ihtiyati hacze yapılan itirazın reddi kararına ilişkindir.İhtiyati haciz talep eden ... Faktoring Anonim Şirketi talebi üzerine.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş, ... karar sayılı dosyasında ve 05.02.2026 tarihinde 2.000.000,00TL alacağın %15'i teminat karşılığında işbu dava davacısı ... Madencilik A.Ş. aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiği anlaşılmaktadır.Karardan sonra ve de itirazdan önce işbu istinafa konu aynı çeke ilişkin menfi tespit davasının açıldığı ve ...Asliye Ticaret Mahkemesince davacının ihtiyati hacze itirazının reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.İhtiyati haciz İİK 257 vd maddelerinde düzenlenmiş olup, 257. maddeye göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İhtiyati haciz talep edebilmek için alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve vadesinin gelmesi yeterli olup, alacağın varlığı hakkında yaklaşık ispata yeterli delillerin sunulması gerekir. İhtiyati hacze itiraz ise İİK 265. maddede gösterilmiş olup, maddede itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır. Maddede ön görülen sınırlı itiraz sebepleri dışında bir sebeple ihtiyati haciz kararına itiraz edilemeyecektir. Somut olayda, ihtiyati haciz talep eden, aleyhine ihtiyati haciz talep edilenin keşide ettiği çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talep etmiş olup, ilgili çek, ödeme araçları tevdi bordrosu, e-fatura, faktoring sözleşmesinin ( ... Faktoring Anonim Şirketi ile ... Madencilik Nak.Gıda ve Orm.Ür.İnş.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti. arasındaki) yani 6361 sayılı yasa kapsamında tevsik edici belgelerin mahkemeye (...Asliye Ticaret Mahkemesine) sunulduğu ve de ihtiyati hacze konu çek incelendiğinde TTK 780. maddede öngörülen unsurları taşıdığı anlaşılmaktadır. İİK 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebeplerinin tahdidi olarak sayıldığı, ihtiyati hacze itiraz edenin ileri sürdüğü itiraz sebeplerinin bu madde içinde yer almadığından mahkemece ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin verilen karar isabetlidir.Ayrıca, İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmekte olup, anılan yasal düzenleme dikkate alındığında çek ile ilgili ödemeden men yasağı bulunması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir.Yine, İİK'nın 264. maddesi hükmünden de anlaşılacağı üzere ihtiyati haciz ile icra takibi ayrı ayrı düzenlemeler olup, ayrı ayrı hukuki sonuçlar doğurur. Bu nedenle ihtiyati haciz kararı, icra takip işlemi olmayıp, yapılacak icra takibinden veya açılacak davadan önce ya da sonra uygulanan ve HMK'nın 389.ve izleyen maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir benzeri bir işlemdir.Dolayısıyla ihtiyati haciz kararına istinaden ihtiyati haciz uygulanması, genel anlamda bir takip işlemi olmayıp, niteliği itibariyle tedbir vasfında bulunduğundan icra takibinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir kararı, ihtiyati haciz kararı verilmesine ve infazına mani teşkil etmez.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde ihtiyati hacze itiraz eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında verilen 02/04/2026 tarihli ara karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.09/07/2026 ...Başkan...Üye...Üye...Katip... Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.