Danıştay, hayvanat bahçesi 1. grup ruhsatı reddi davasında ticari faaliyeti süresiz engellemeyen bölge idare mahkemesi kararının temyiz edilemez ve kesin olduğuna hükmetti.
Özet: Bir hayvanat bahçesi işletmesinin, "1. grup ruhsatı" olmaması nedeniyle belirli hayvanları sergileyemeyeceğine ilişkin idari işlem ile bu durum için ek süre talebinin zımnen reddi işlemlerinin iptali için açtığı davada Danıştay, davacının diğer grup ruhsatlarıyla faaliyetini sürdürmesi sebebiyle söz konusu idari işlemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 46. maddesinde belirtilen "belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem" tanımına uymadığına hükmetmiştir. Bu nedenle, bölge idare mahkemesinin, temyiz yolu açık olduğu belirtilen kararının aslında kesin nitelikte olduğuna karar verilerek, davacının temyiz istemi hukuki olanak bulunmaması sebebiyle reddedilmiştir.
Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2025/699 E.  ,  2025/2744 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/699
Karar No : 2025/2744
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat ve Ticaret
Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ...
İSTEMİN_ÖZETİ : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN_ÖZETİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin esasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:
Dava; davacı tarafından, işletmekte olduğu hayvanat bahçesine yönelik "1. grup hayvanat bahçesi ruhsatı düzenlenememesi nedeniyle anılan gruba ilişkin mevcut kanatlı ve memeli hayvanların 09/06/2023 tarihi itibarıyla sergilenemeyeceği ve 09/09/2023 tarihine kadar hibe edilmesi gerektiğine" ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı ... Bölge Müdürlüğü Ankara Şube Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile anılan işlemin tesis edilmesinin ardından hayvanların mevcut durumlarında muhafazası için 09/09/2023 tarihine kadar ek süre verilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddine Danıştaya temyiz yolu açık olmak üzere karar verildiği; davacı tarafından Danıştaya hitaben verilen dilekçe ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin anılan kararının temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanunla eklenen geçici 8. maddesinde, 6545 sayılı Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin 2576 sayılı Kanun'un anılan Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları 20/07/2016 tarihinden sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı; aynı Kanun'un "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 6. fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu; "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin bu maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların Danıştayda temyiz edilebileceği; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren merciin temyiz isteminin reddine karar vereceği; aynı maddenin 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hallerde altıncı fıkrada sözü edilen kararın Danıştayın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
Davacı şirket adına 11/06/2022 tarih ve 31863 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hayvanat Bahçelerinin ve Doğal Yaşam Parklarının Kuruluşu ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde belirtilen 2. ve 4. grup hayvanat bahçesine ilişkin ruhsatların düzenlenerek dava konusu işlemin ekinde sunulduğu ve davacıya ait işletmenin bu yönüyle faaliyetinin devam ettiği gözetildiğinde, dava konusu işlemin "belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem" olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla; bakılan davanın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan davalar arasında yer almadığı görüldüğünden, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen karar, her ne kadar temyiz yolu açık olmak üzere verilmiş ise de, kesin olup temyizen incelenmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin reddine, Bölge İdare Mahkemesince kesin olan karara karşı temyiz yolunun açık olduğu belirtildiğinden, temyiz aşamasında yatırılan toplam 2.999,30 TL harç ile posta gideri avansından artan kısmın davacıya iadesine, 27/05/2025 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) - KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin bu maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kuralı yer almış, maddenin devamında, temyiz edilebilecek kararlar; açılan davanın konusu esas alınarak belirlenmiş, aynı fıkranın (e) bendinde, "Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları"nda verilen kararların temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, işletmekte olduğu hayvanat bahçesine yönelik "1. grup hayvanat bahçesi ruhsatı düzenlenememesi nedeniyle anılan gruba ilişkin mevcut kanatlı ve memeli hayvanların 09/06/2023 tarihi itibarıyla sergilenemeyeceği ve 09/09/2023 tarihine kadar hibe edilmesi gerektiğine" ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı ... Bölge Müdürlüğü Ankara Şube Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile anılan işlemin tesis edilmesinin ardından hayvanların mevcut durumlarında muhafazası için 09/09/2023 tarihine kadar ek süre verilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemin, davacıya ait hayvanat bahçesinin 1. grup olarak tanımlanan bölümü açısından kısmen faaliyetine son verilmesi sonucunu doğuracağı, bu durumun ise "belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem" niteliğinde olduğu, bu sebeple bakılan davanın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan davalar arasında yer aldığı, dolayısıyla temyizen incelenerek bozulması istenen Bölge İdare Mahkemesi kararına karşı temyiz yolunun açık olduğu sonucuna varılmaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenle, davacının temyiz isteminin incelenmesi gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyoruz.