Danıştay, farklı adres için geçerli satış belgesi ve vekaletle toptan tütün mamulü satışı yapan davacıya verilen idari para cezası ve ürün imha işlemini hukuka uygun buldu.
Özet: Tarım ve Orman Bakanlığından satış belgesi olmaksızın toptan tütün mamulü satışı yaptığı gerekçesiyle davacıya verilen idari para cezası ve 860 kilogram kıyılmış tütünün kamuya geçirilmesi kararına itiraz eden davacının, babasına ait satış belgesinin farklı bir adrese ait olup devredilemez nitelikte olduğunu ve denetim yapılan iş yerinde belgesiz toptan satış yapıldığını tespit eden ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, davalı idarenin işleminin hukuka uygun olduğuna hükmederek davanın reddine karar vermiştir.
Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2025/236 E.  ,  2025/691 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/236
Karar No:2025/691
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tarım ve Orman Bakanlığından satış belgesi almadan tütün mamullerinin toptan satışının yapıldığından bahisle 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (g) bendi uyarınca davacıya 174.098,00-TL idari para cezası verilmesine ve yaptırım konusunu oluşturan 860 kilogram sarmalık kıyılmış tütün mamulünün mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ve imha edilmesine ilişkin Adıyaman Valiliğinin...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait iş yerinde 23/03/2021 tarihinde yapılan denetim sonucunda tutulan tespit tutanağı, iş yeri arama, el koyma ve yakalama tutanağı, aynı tarihte alınan şüpheli ve tanık ifade tutanakları ve 25/03/2021 tarihli araştırma tutanağı ile el konulan tütün miktarı incelendiğinde, olay yerinde davacıya ait olduğu tespit edilen tütün mamullerini davacının Tarım ve Orman Bakanlığından satış belgesi almadan toptan satışını yaptığının sabit olduğu, davacının babasından aldığı vekaletnamenin de satış belgesinin devrini veya bu belgeden muafiyeti sağlamayacağı anlaşıldığından, davacının sübuta eren eylemi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 20/03/2024 tarih ve E:2023/3871, K:2024/1372 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; olayda, davacının babasına ait 10/08/2020 tarihinde alınmış ve geçerliliği devam eden toptan tütün mamulü satış belgesinin satış yeri adresinin "... (...) Mah., ... Sok., No: ... Odunpazarı/ESKİŞEHİR" olduğu, ele geçirilen ürünlere ilişkin sevk irsaliyesinin ... Ticaret adına düzenlenmiş ve imzasız olduğu, anılan ürünlere ilişkin faturanın ise bu işletmeden farklı olarak Hatay ilinden satıcı T.S. tarafından alıcı davacının babası adına Eskişehir'deki iş yeri adresine düzenlendiği, 25/03/2021 tarihli tutanakta, davacı ve babasının "... Mahallesi, ... Sokak, No:... Merkez/Adıyaman" adresinde ... adıyla faaliyet gösteren iş yerinde tütün işi yaptıkları, iş yerinde genellikle ikisinin bulunduğu, çevreden yapılan araştırmada tütün mamullerinin özellikle geceleri geldiği ve en fazla bir gün bekledikten sonra toplu olarak araçlara yüklenerek satışının yapıldığı ve Tarım ve Orman Bakanlığının veri tabanından yapılan kontrolde bu iş yerine ait herhangi bir satış yetki belgesinin bulunmadığının tespit edildiği, 05/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda ise, söz konusu ürünlerin üretim ve faaliyet izni olan firmalara ait markalar olmakla birlikte yasal olarak piyasaya arz edilmediği, bandrollerin başka ürünlerden koparılmak suretiyle tekrar kullanıldığı, bandrollerin Yönetmeliğe uygun olarak yapıştırılmadığı tespit edilerek mülkiyeti kamuya geçirilen ürünlerin imhasının uygun olacağı değerlendirmesine yer verildiği;
Bu durumda, dosya kapsamındaki ifadeler ve tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının babasına ait belgenin Eskişehir ilindeki adrese yönelik olduğu, denetim konusu yere ilişkin satış belgesinin ibraz edilemediği, davacı tarafından ürünlerin Hatay'dan Eskişehir'e gönderilmek üzere babası adına alındığı ve ürünlerin güzergah il olmayan Adıyaman'da bulunduğu, davacı ve babasının denetim yapılan adreste toptan tütün mamulü satışı yaptığının idarenin araştırması ve tanık ifadeleri ile ortaya konulduğu, nitekim davacının kendisinin de Adıyaman ilinde babası adına vekaleten tütün mamulünün alış ve satış işlemlerinin takibini yaptığını beyan ettiği anlaşıldığından, toptan satış belgesinin bulunduğu iş yeri adresi haricinde satış yapılamayacağı ve belgenin devredilme veya başkası adına faaliyette bulunma imkanı vermediği hususu da dikkate alındığında, toptan tütün satış belgesi bulunmaksızın tütün satış faaliyetinde bulunduğu sabit olan davacı hakkında idari para cezası uygulanmasına ve yaptırım konusunu oluşturan 860 kilogram sarmalık kıyılmış tütün mamulünün mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ve imha edilmesine ilişkin davalı idare işleminde hukuk aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, faturalı ve mevzuata uygun ürünlere el konulduğu, babası yaşlı olduğu için noterden yetki belgesi alarak ona ait satış belgesi işleri yürüttüğü, ürünlerin kendisine ait olmadığı ve herhangi bir satış faaliyetinin somut olarak ortaya konulmadığı, idarece takdir yetkisinin keyfi şekilde kullanıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.