idare tarafından hizmet alım sözleşmeleri kapsamında ödenen işçilik alacakları ve arabuluculuk ücretlerinin taşeron şirketlerden rücuen tahsiline yönelik tazminat davası.

İdare tarafından hizmet alım sözleşmeleri kapsamında ödenen işçilik alacakları ve arabuluculuk ücretlerinin taşeron şirketlerden rücuen tahsiline yönelik tazminat davası.

Özet: Bu dava, davacı şirketin, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı taşeron firmalarda çalışan bir işçiye ödediği toplam 30.385 TLlik işçilik alacakları ve arabuluculuk ücreti için bu firmalardan rücuen tazminat talebiyle açılmış olup, davacı kısmi davasını sonradan 19.498,13 TLye ıslah ederek bu tutarın iki davalıdan tahsilini talep ederken, davalılar sorumluluklarını işçinin yanlarında çalıştığı dönem, talep kalemlerinin niteliği ve zamanaşımı gibi gerekçelerle reddetmektedir.

T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/349 Esas - 2025/419

T. C.

A N K A R A

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2024/349

KARAR NO : 2025/419

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 17/05/2024

KARAR TARİHİ : 19/06/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 23/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... .... .... 'un çalışmış olduğu davalı taşeron şirketleri ile müvekkili şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca idare tarafından ödenen işçilik alacakları ve arabuluculuk ücreti için toplam 30.385,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron firmalardan rücuen tahsili gerektiğini, bu tutarın tahsili için arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşılamadığını belirterek tüm bu sebepler ile fazlaya ilişkin hak ve tazminat isteklerinin saklı kalması kaydı ile kısmi dava olarak şimdilik her bir davalıdan 200,00 TL olmak üzere toplamda 600,00 TL'nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Grup ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının tüm alacak kalemlerini müvekkilinden talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkil nezdindeki çalışmasının 12/02/2016 tarihinde son bulduğunu, kanun hükmü gereği müvekkilin kıdem tazminatı dışındaki alacak kalemlerinden sorumlu olmasının mümkün olmadığını, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmış olması halinde ise müvekkilinin sorumluluğunun işçinin yalnızca müvekkil nezdinde çalıştığı süre ile sınırlı olduğunu, müvekkilinin ödenen kıdem tazminatından ve ihbar tazminatından herhangi bir sorumluluğu olmadığını, yıllık izin ücreti alacağı açısından bir sorumluluğu olmayıp davacı taleplerinin bu yönüyle de reddi gerektiğini belirterek tüm bu sebepler ile haksız ve mesnetsiz açılan davanın usul ve esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... Yapı ... A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davanın konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davacının dava dilekçesi ekinde sunulan ihtiyari arabuluculuk anlaşma belgesine göre dava dışı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının işçiye öedeme yaptığı çalışma konusu dönemin 24/04/2012-22/05/2018 tarihleri arasını kapsadığını, işçinin müvekkille çalışma döneme ise 05/07/2018 tarihinde başladığını, anlaşmaya konu dönemin müvekkil şirketle ilgisinin bulunmadığını, tüm bu sebepler ile davanın müvekkili bakımından husumet yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının tüm alacak kalemlerini müvekkilinden talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkil nezdindeki çalışmasının 22/05/2018 tarihinde son bulduğunu, kanun hükmü gereği müvekkilin kıdem tazminatı dışındaki alacak kalemlerinden sorumlu olmasının mümkün olmadığını, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmış olması halinde ise müvekkilinin sorumluluğunun işçinin yalnızca müvekkil nezdinde çalıştığı süre ile sınırlı olduğunu, müvekkilinin ödenen kıdem tazminatından ve ihbar tazminatından herhangi bir sorumluluğu olmadığını, yıllık izin ücreti alacağı açısından bir sorumluluğu olmayıp davacı taleplerinin bu yönüyle de reddi gerektiğini, tüm bu sebepler ile haksız ve mesnetsiz açılan davanın usul ve esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına müzekkere yazıldığı görülmüştür.

Mahkememizce bilirkişi Kaan Dinç'den 08/08/2024 tarihinde bilirkişi raporu ve 23/12/2024 tarihinde bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.

Davacı vekilinin harcını yatırarak 23/04/2025 tarihinde sunduğu ıslah dilekçesine göre; Başlangıçta talep edilen 600,00 TL dava değerini 18.898,13 TL arttırarak toplamda 19.498,13 TL'ye arttırdıklarını belirterek 19.498,13 TL'nin ... İnşaat Turizm ... Ltd. Şti.'den 9.697,00 TL ve ... Grup Peyzaj ... Ltd. Şti.'den 9.801,13 TL olmak üzere 25/08/2022 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davacının sunduğu ıslah dilekçesi davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.

Dava, davacının da taraf olduğu hizmet alım sözleşmesine istinaden davalıların yanında çalıştığı ileri sürülen dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yapılan ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmesi suretleri, ödeme belgeleri, arabuluculuk anlaşma tutanağı, SGK kayıtları, ve getirtilmesi gerekli tüm belgeler dosyaya celp edilmiştir.

Dava dışı işçi Arif Yavuz'un SGK kayıtlarına göre, 27/04/2011 - 22/05/2018 tarihleri arasında fasılalı olmak üzere 628 gün davalı ... İnş Tur.... Ltd. Şti.'nde, 944 gün davalı ... Grup Peyzaj...Ltd. Şti.'nde hizmet alım sözleşmesine bağlı işçi olarak çalıştığı, toplam çalışma süresinin 1652 gün olduğu, belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi gerekçesi gösterilerek iş akdinin sona erdirildiği tespit edilmiştir.

Dava dışı işçi Arif Yavuz ile dava dışı Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığının taraf olduğu 03.07.2019 tarihli ihtiyari arabuluculuk anlaşma tutanağında; “Arif Yavuz, Ankara Büyükşehir Belediyesine ait işyerlerinde alt işverenler bünyesinde peyzaj işçisi olarak park ve bahçelerde 24.04.2011- 22.05.2018 tarihleri arasında çalışmış, iş akdi işverenler tarafından haksız feshedilerek işten ayrılmıştır. Taraflar bu hususta anlaşmışlardır. İşveren Ankara Büyükşehir Belediyesi, diğer taraf Arif Yavuz'a kıdem tazminatı olarak 12.750,00 TL, ihbar tazminatı olarak 3.500,00 TL, yıllık izin ücreti alacağı olarak 1.600,00 TL, UBGT alacağı olarak 1.300,00 TL, fazla mesai alacağı olarak 5.850,00 TL, hafta tatili alacağı olarak 4.500,00 TL ve olmak üzere toplam net 29.500,00 TL Arif Yavuz Vekili Av. Sanem Yuka'ya ait .... no.lu hesaba 02.08.2019 tarihinde ödemeyi kabul etmiştir. Taraflar bu hususta anlaşmışlardır. Arif Yavuz, Ankara Büyükşehir Belediyesinden yukarıda belirtilen miktar ve alacak kalemleri dışında alacağı olmadığını kabul etmiştir...Taraflar arabulucunun ücret ve masraflarının eşit şekilde ödenmesi konusunda anlaşmışlardır. Buna göre anlaşma tutarının yüzde 3'lük bölümünü oluşturan net 885,00 TL Arif Yavuz, yüzde 3'lük bölümü brüt 885,00 TL Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından Arabulucu Selma Öksüz'e ait ..IBAN no.lu hesaba 02.08.2019 tarihinde ödenecektir....' ifadelerinin yer aldığı, taraflarca ve arabulucu tarafından tutanağın imza altına alındığı görülmüştür. İlam niteliğindeki belge sayılan anlaşma tutanağında açıkça 24.04.2011-22.05.2018 tarihleri arasındaki hizmet süresine ilişkin anlaşmanın yapılmış olduğu ve ödemenin gerçekleştiği, Ankara Büyükşehir Belediyesinden gelen yazı cevabı ile dava dışı işçiye ait arabuluculuk anlaşması sonucu ödenen tutarın davacının hakedişinden 25.08.2022 tarihinde kesintinin yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Davalı... Yapı.... A.Ş.'nin ise 05.07.2018-31.12.2018 tarihleri arasında hizmetinin bulunduğu hizmet dökümünden tespit edilmiştir. Bu nedenlerle arabuluculuk anlaşma dönemi olan 24.04.2011-22.05.2018 tarihlerine ilişkin davalı... Yapı...A.Ş.'de herhangi bir hizmet süresi bulunmamaktadır.

Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında; ''Hizmet alımı... sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''

Mahkememizce bilirkişi Kaan Dinç'den alınan 08/08/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; Mahkemece verilen hesaplama yapma görevi çerçevesinde; dava dosyasında yer alan dilekçeler, dava dışı işçiye ikame edilen Arabuluculuk Tutanağı, SGK Hizmet Dökümü, taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmeleri ve ekleri ile diğer ilgili tüm dokümanların incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, nihai takdiri Mahkemeye ait olmak üzere;

Dava dışı işçinin arabuluculuk anlaşma tutanağına konu döneme ilişkin davalı... Yapı Nakliye Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden çalışmasının bulunmadığı;

Davacı asıl işveren, dava dışı işçiye ödenen ve hak ediş miktarından kesilen tutar kapsamında davalı alt işveren Şirketlerden sorumluluk oranlarına göre nihai taktir Mahkemeye ait olmak üzere; ... İnşaat Turizm Grafik Tasarım Reklam Organizasyon Matbaa Madencilik Mühendislik Müiavirlik Gıda Tarım Emlak İş Makinaları İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nden 9.697,00 TL’yi, ... Grup Peysaj Petrol İnşaat Gıda Otomotiv İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi’ne 9.801,13 TL’yi rücuen talep edebileceği sonuca ulaşıldığı rapor edilmiştir.

Kök bilirkişi raporuna yapılan itirazların karşılanması ve kök bilirkişi raporunda eksik olduğu bildirilen davacı yanca sunulan hizmet alım sözleşme suretlerinin incelenmesi için mahkememizce bilirkişi Kaan Dinç'den 23/12/2024 tarihinde bilirkişi ek raporuna göre; Kök raporda yapılan tespitlerin ve hesaplanan tutarlar hakkında görüş değişiklik olmadığı rapor edilmiştir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Davacı vekiline her bir davalı yönünden HMK md. 119 uyarınca talep sonucunu açıklaması için süre verilmiş olup, davacı vekilince sunulan 10/06/2024 tarihli beyan dilekçesinde her bir davalıdan ayrı ayrı 200,00 TL olmak üzere huzurdaki davada toplam 600,00 TL bakiye kıdem tazminatının ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı ilam niteliğindeki arabulucu tarafından düzenlenen 03.07.2019 tarihli anlaşma belgesine göre dava dışı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından işçiye ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında yapılan iş bu Sözleşmelerinin ve eklerinin incelenmesi sonucunda yapılan sözleşmenin “Ödeme Koşulları” başlıklı 5/b. Maddesinde “..Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin ANFA'nın hakedişlerinden her hangi bir şekilde ve aynı miktarda YÜKLENİCİ'ye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar YÜKLENİCİ'ye eksik ödeme yapacaktır....Bu husus, YÜKLENİCİ tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir” ve “SGK ve Diğer Yükümlülükler” başlıklı 8. maddesinde ”Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı ücretleriyle iş güvencesi kapsamında hakimin belirleyeceği tespit edeceği tazminat ücretleri, ...ücretler....yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ANFA'ya rücu ettirilemez...” şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılacak kesintilerden dolayı alt işverenlerin bu kesinti miktarından sorumlu olacağı, bu doğrultuda dava dilekçesinde davacının hakedişinden yapılan kesintinin davalılardan rücu talebinde bulunulduğu, bilirkişi tarafından sunulan sözleşmelerin geçerli olduğu dönemler ve bu dönem dışındaki zaman aralığı dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı ... İnşaat Turizm ... Ltd. Şti. ve ... Grup Peyzaj ... Ltd. Şti.'den rücu edebileceği, rücu edilebilecek tutarın mahkememizce sözleşmenin geçerli olduğu dönemler, Yargıtay uygulaması gözetilerek yargısal denetime elverişli olan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlendiği, davacının bu belirlemeye göre davasını ıslah ettiği, diğer davalı... Yapı...A.Ş. yönünden ise arabuluculuk anlaşma tutanağında belirlenen dönem içinde dava dışı işçinin bu şirkette bir çalışması bulunmadığından davalı şirketin bir sorumluluğunun olmadığı, davacının hak edişinden yapılan kesinti tarihi itibarıyla sorumlu olan davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmış olup davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Açılan davanın kısmen kabulü ile,

1-Davalı... Yapı ... A.Ş. yönünden davanın reddine,

2-9.697,00 TL'nin davalı ... İnşaat Turizm ... Ltd. Şti.'den 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

3-9.801,13 TL'nin davalı ... Grup Peyzaj ... Ltd. Şti.'den 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

4-Kabul edilen 19.498,13 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.331,92 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç ve 325,00 TL ıslah harcı toplamı olan 752,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 579,32 TL harcın, kabul oranlarına göre 288,09 TL'sinin davalı ... İnşaat Turizm .. Ltd. Şti.'den, 291,22 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj ... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 325,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.241,00 TL harcın, kabul oranlarına göre 617,15 TL'sinin davalı ... İnşaat Turizm .. Ltd. Şti.'den, 623,85 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacının karşıladığı 462,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.462,00 TL yargılama giderinin, kabul/talep oranına göre hesaplanan 5.406,54 TL'sinin, kabul oranlarına göre 2.688,67 TL'sinin davalı ... İnşaat Turizm .. Ltd. Şti.'den, 2.717,87 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 55,46 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/talep oranına göre hesaplanan 38,58 TL'sinin davacıdan, 3.761,42 TL'sinin, kabul oranlarına göre 1.870,55 TL'sinin davalı ... İnşaat Turizm .. Ltd. Şti.'den, 1.890,86 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj ... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 19.498,13 TL üzerinden takdir edilen 19.498,13 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 9.697,00 TL'sinin davalı ... İnşaat Turizm .. Ltd. Şti.'den, 9.801,13 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalı... Yapı ... A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 200,00 TL üzerinden takdir edilen 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalılar ... İnşaat ve ... Grup vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda her bir davalı yönünden verilen kararın miktarı dikkate alınarak istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere karar verildi.23/06/2025