asliye ticaret mahkemesinin, hizmet sözleşmesinden kaynaklı ödenen işçilik alacakları için asıl işverenin alt işverenlerden dönemleriyle orantılı rücu davasına ilişkin kararı.

Asliye Ticaret Mahkemesinin, hizmet sözleşmesinden kaynaklı ödenen işçilik alacakları için asıl işverenin alt işverenlerden dönemleriyle orantılı rücu davasına ilişkin kararı.

Özet: Bu hukuki belgede, davacı asıl işverenin, kesinleşmiş bir işçilik alacakları kararı uyarınca işçiye ödediği tutarı (kıdem, yıllık izin, ihbar tazminatları ve diğer alacaklar) alt işveren konumundaki davalılardan rücuen tahsilini talep ettiği bir dava incelenmiş; mahkeme, taraflar arasındaki asıl-alt işveren ve hizmet alım sözleşmesi ilişkisini değerlendirerek, işçiyi çalıştıran yüklenicilerin, ödemenin yapıldığı işçilik alacaklarından kendi dönemleri ve alacak türüne göre müteselsil sorumluluk esasına göre asıl işverene karşı sorumlu olduğu yönünde hukuki gerekçelerini ortaya koymuştur.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/586 Esas - 2025/436

T.C.

...

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/586 Esas

KARAR NO : 2025/436

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/08/2024

KARAR TARİHİ : 25/06/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/06/2025

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıların alt işeveren olduğunu, dava dışı işçiye ilişkin ... 42. İş Mahkemesinin 2022/62 Esas sayılı dosyası ile verilen kesinleşmiş karar gereğince ... Batı İcra Dairesinin 2022/39010 Esas aralığındaki takip dosyalarına ilişkin işçilik alacakları için 66.418,36 TL 19.03.2024 tarihinde ödeme yapıldığını, alt işveren sözleşmeleri gereğince sorumlu olduklarını, bu nedenle yapılan ödemenin şimdilik 10,00 TL’nin davalıların sorumluluk oranlarına göre ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 05/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi özetle; Fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50,00 TL olan dava değerini ıslahla toplamda 12.942,31 TL 'ye arttırılmasına, Ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı ...Tasarım vekilinin cevap dilekçesinde, alacakların zamanaşımına uğradığını, asıl-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, kıdem tazminatından davacının sorumlu olduğunu, mahkemece aksi kanaatte ise kendi dönemi ile sorumlu olduğunu, iş yeri devri hükümlerine göre devir tarihindeki ücret ve dönem üzerinden hesaplamanın yapılması gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu,, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).

Davacının yargılama sırasında dava dilekçesinde davalı olarak belirttiği Kant İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Detay Fidancılık Tarım Peyzaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden davasından feragat ettiğinin bildirir 06/09/2024 tarihli feragat dilekçesini sunmuştur. İlgili davalılar yönünden dosyanın tefriki ile yeni esasa kaydına karar verilmiş ve 2024/866 Esas ve 2025/175 Karar sayılı ilam ile feragat nedeniyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 25/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda, Mahkemece verilen hesaplama yapma görevi çerçevesinde; dava dosyasında yer alan dilekçeler, dava dışı işçiye ikame edilen İş Mahkemesi davasına ilişkin evraklar ve icra takip dosyalarına ait evraklar, dava dışı işçiye ait SGK Hizmet Dökümü, taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmeleri ve ekleri ile diğer ilgili tüm dokümanların incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, nihai takdiri Mahkemeye ait olmak üzere; Davacı asıl işveren, dava dışı işçiye icra yoluyla ödenen miktar kapsamında davalı alt işveren Şirketlerden

...İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden 2.803,89 TL’yi; ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Tic.san.ltd. Şirketi’nden 3.366,11 TL’yi;... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi’nden 576,64 TL’yi;... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim şirketi’nden 72,08 TL’yi; ...Tasarım Peyzaj Planlama İnş. Taahhüt Ticaret Limited Şirketi’nden 5.766,35 TL’yi rücuen talep edebileceği; sonucuna ulaşıldığını bildirilmiştir.

21/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda, Davacı asıl işveren, dava dışı işçiye icra yoluyla ödenen miktar kapsamında davalı alt işveren Şirketlerden ...İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden 2.883,48 TL’yi,... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Tic.san.ltd. Şirketi’nden 3.461,66 TL’yi; ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi’nden 593,00 TL’yi; ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim Şirketi’nden 74,13 TL’yi; ...Tasarım Peyzaj Planlama İnş. Taahhüt Ticaret Limited Şirketi’nden 5.930,04 TL’yi rücuen talep edebileceği bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında yukarıda kısaca özetlenen ve açılan dava neticesi başlatılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından icra dosyasında işçiye ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında yapılan iş bu Sözleşmelerinin ve eklerinin incelenmesi sonucunda yapılan sözleşmenin “Ödeme Koşulları” başlıklı 5/b. Maddesinde “..... Büyükşehir Belediyesi'nin ANFA'nın hakedişlerinden her hangi bir şekilde ve aynı miktarda YÜKLENİCİ'ye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar YÜKLENİCİ'ye eksik ödeme yapacaktır....Bu husus, YÜKLENİCİ tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir” ve “SGK ve Diğer Yükümlülükler” başlıklı 8. maddesinde ”Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı ücretleriyle iş güvencesi kapsamında hakimin belirleyeceği tespit edeceği tazminat ücretleri, ...ücretler....yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ANFA'ya rücu ettirilemez...” şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla takip dosyasına yapılan işçilik alacağı ödemesinden dolayı alt işverenlerin sorumlu olacağı, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı davalılardan sorumluluk oranları uyarınca talep edebileceği, davacının takip dosyasına ödeme yaptığı tarih itibarıyla sorumlu olan davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmış olup davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1)Davanın KABULÜNE;

a....İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden 2.883,48 TL;

b.... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Tic.san.ltd. Şirketi’nden 3.461,66 TL;

c.... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi’nden 593,00 TL;

d.... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim Şirketi’nden 74,13 TL;

e....Tasarım Peyzaj Planlama İnş. Taahhüt Ticaret Limited Şirketi’nden 5.930,04 TL;

Olmak üzere toplam 12.942,31 TL tazminatın ödeme tarihi olan 19/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Kabul edilen 12.942,31 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 884,09 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 230,00 TL ıslah harcı toplamı olan 657,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 226,49 TL harcın, kabul oranlarına göre 50,46 TL'sinin davalı ...İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 60,59 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Tic.San.Ltd. Şti.'den, 10,37 TL'sinin davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi'den, 1,29 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim Şirketi'den, 103,78 TL'sinin davalı ...Tasarım Peyzaj Planlama İnş. Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 230,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.146,00 TL harcın, kabul oranlarına göre 255,33 TL'sinin davalı ...İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 306,56 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Tic.San.Ltd. Şti.'den, 52,49 TL'sinin davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi'den, 6,53 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim Şirketi'den, 525,10 TL'sinin davalı ...Tasarım Peyzaj Planlama İnş. Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 5.110,00 TL tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.110,00 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 2.475,31 TL'sinin davalı ...İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 2.971,92 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Tic.San.Ltd. Şti.'den, 508,84 TL'sinin davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi'den, 63,33 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim Şirketi'den, 5.090,60 TL'sinin davalı ...Tasarım Peyzaj Planlama İnş. Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.000,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 891,20 TL'sinin davalı ...İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 1.070,00 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Tic.San.Ltd. Şti.'den, 183,20 TL'sinin davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi'den, 22,80 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim Şirketi'den, 1.832,80 TL'sinin davalı ...Tasarım Peyzaj Planlama İnş. Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 12.942,31 TL üzerinden takdir edilen 12.942,31 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 2.883,55 TL'sinin davalı ...İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 3.462,07 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Tic.San.Ltd. Şti.'den, 592,76 TL'sinin davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi'den, 73,77 TL'sinin davalı ... Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim Şirketi'den, 5.930,17 TL'sinin davalı ...Tasarım Peyzaj Planlama İnş. Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,

8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı ...Tasarım vekili yüzüne karşı yüzlerine karşı verilen miktar itibari ile KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2025

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır